IniciocapturasHitchcock, el miedo y la arquitectura | Jorge Gorostiza Hitchcock, o medo...

Hitchcock, el miedo y la arquitectura | Jorge Gorostiza Hitchcock, o medo e a arquitectura | Jorge GorostizaHitchcock, the fear and the architecture | Jorge Gorostiza

Alfred Hitchcock

Hace unas semanas me mandó un correo electrónico Lucía Martínez Alcalde, alumna de quinto curso de Filosofía y Periodismo de la Universidad de Navarra, en el que me decía que es responsable de la sección de arquitectura de un monográfico que están preparando para un proyecto sobre Hitchcock y el miedo, y por eso me solicitaba hacerme una entrevista.

Siempre me ha interesado Sir Alfred y su habilidad para manioular la arquitectura, recuérdese que ejerció como escenógrafo antes de ser director, por lo que acepté y Lucía me mandó unas preguntas incisivas y tan complejas, que cada una de ellas casi merecería una tesis.

No se puede profundizar mucho en una entrevista, pero creo que mis contestaciones podrían ser útiles a quienes les interesen las relaciones entre cine y arquitectura y por eso las transcribo a continuación:

«En la entrevista que le hicieron en el Studio Banana afirma que «el cine y la arquitectura se necesitan el uno al otro». La influencia de la arquitectura en el cine puede verse más fácilmente, pero ¿En qué influye el cine en la arquitectura? ¿Realmente es una relación bidireccional?»

Primero querría precisar que hoy en día en vez de hablar de cine, que es un espectáculo en recesión, es más correcto generalizar y pensar en las imágenes en movimiento, que pueden aparecer desde en la gran pantalla de un Imax, hasta en la diminuta de un móvil. Teniendo esto en cuenta, la realidad, que ha ido cambiando con el tiempo, está cada vez más «espectacularizada», cada vez estamos rodeados de más pantallas y la arquitectura que construye espacios en esta realidad no puede disociarse de las imágenes en movimiento, que influyen tanto en los recuerdos y la mente del arquitecto cuando proyecta, como en la edificación de grandes complejos basados en ellas, y en la construcción de edificaciones para el espectáculo o directamente dentro de entornos virtuales.

«Los espacios en los que nos movemos -la propia casa, el lugar de trabajo, la calle, la ciudad…- nos pueden generar diferentes emociones ¿Qué peso tiene el diseño arquitectónico en esto?»

No entiendo mucho de emociones, pero creo que surgen de muchas fuentes, sin duda, una de ellas puede crearse con la calidad del diseño de los espacios. Basta recordar que las catedrales góticas estaban construidas para asombrar y provocar sensaciones a los feligreses, lo mismo que sucedió con la arquitectura del Barroco, que además se convirtió en un eficaz medio de propaganda de las creencias y fastos eclesiales.

«¿Cómo cree que la arquitectura puede generar tensión o miedo?»

Sinceramente no tengo ni idea, ni como arquitecto, ni como persona, me interesa generar miedo, pero supongo que, como decía antes, si se logró que la gente se sintiese emocionada espiritualmente, con la arquitectura también se podrá conseguir generar tensión e incluso terror.

«Hay algunos elementos arquitectónicos que Hitchcock utiliza recurrentemente para crear suspense o miedo, como las escaleras y las ventanas, objetos que son muy cotidianos… ¿Cómo los convierte en elementos para crear esas emociones?»

Una de las formas de crear tensión consiste en introducir lo anormal en lo normal, y si esto último además es habitual y cotidiano, el efecto será aún mayor. La ventana y la escalera son elementos arquitectónicos muy empleados y conocidos por el espectador, pero tienen unas características con las que un cineasta hábil puede jugar. En el caso de la ventana hay un marco, similar al de la pantalla que está mirando el espectador, que limita la visión y al mismo tiempo suele haber una distancia entre el observador oculto situado en un interior y lo observado que está en el exterior o en otro ámbito -puede haber más de una ventana-teniendo en cuenta que observador y observado no pueden alcanzarse con rapidez a causa del cristal; el marco y la separación logran generar la tensión y el suspense. En cuanto a la escalera, comunica planos situados a distintas alturas, que tienen características diferentes entre sí -por ejemplo, un espacio publico y otro privado- pero, al contrario que la ventana, la escalera permite el acceso entre ellos, mientras transcurre el tiempo que tarda un personaje en transitar por sus peldaños, a ello se añade la oportunidad de colocar la cámara en distintas posiciones o moverla acompañando al personaje, enfatizando las sensaciones que se quieren transmitir o provocando el suspense.

«Hitchcock también tiene una habilidad especial para hacer de las casas lugares amenazantes, a pesar que en principio, una casa, un hogar, es un sitio de intimidad, de seguridad, de tranquilidad ¿Cómo lo consigue?»

Con las casas sucede lo mismo que con los elementos antes mencionados, cuanto más conocidos sean, mayor es la posibilidad de introducir elementos extraños que provoquen sorpresa y tensión. No se debe olvidar que en las pantallas no sólo se muestran los espacios, sino que el cineasta usa instrumentos para provocar emociones, por ello, aunque la forma de esos espacios sea especial no tiene por qué ser el único elemento inquietante, porque se puede jugar con la música, los sonidos extraños y un montaje de imágenes que provoquen esa amenaza.

«¿Podría calificarse la escenografía de las películas como arquitectura efímera?»

Si se habla de decorados, la escenografía puede calificarse de ese modo en cuanto a los materiales con que se crea y porque suele destruirse o modificarse después del rodaje, pero al mismo tiempo queda fijada para siempre en el celuloide, mientras que edificaciones construidas con materiales más sólidos y perennes se van deteriorando y pueden terminar desapareciendo.

«¿Y como arquitectura fragmentada?»

También se puede calificar así, porque lo que aparenta ser un único edificio en las pantallas, puede haber sido rodado en varios decorados o edificaciones existentes, situadas en lugares muy distantes entre sí.

«¿Le parecen adecuados / importantes / interesantes los estudios transversales de arquitectura que trabajan con otras disciplinas, por ejemplo, OMA de Koolhaas?»

Me parece tan fundamental que llevo haciéndolo desde que acabé mi carera de arquitecto. De todos modos, creo que los profesionales con una obra más notable siempre han sido seres con curiosidad y les ha fascinado todo lo que les rodea, ya sea la naturaleza, como el arte o la imagen en movimiento.

Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor del blog Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, marzo 2013

Alfred Hitchcock

A few weeks ago an e-mail ordered me Lucía Martínez Alcalde, pupil of fifth course of Philosophy and Journalism of the University of Navarre, in which he was saying to myself that it is responsible for the section of architecture of the monographic one that they are preparing for a project on Hitchcock and the fear, and because of it it was requesting me to do an interview to me.

Always I have been interested Sir Alfred and his skill for manioular the architecture, there be remembered that he practised as set designer before being the director, for what I agreed and It was Shining it ordered me a few incisive and so complex questions, that each of them almost would deserve a thesis.

It is not possible to penetrate very much into an interview, but I believe that my answers might be useful to whom they are interested in the relations between cinema and architecture and because of it I transcribe them later:

«In the enterview that they did to him in the Studio Banana it affirms that «the cinema and the architecture need one to other one». The influence of the architecture in the cinema can turn easier, but in what does it influence the cinema in the architecture? Really is it a bidirectional relation?»

First it would like to add that nowadays speaking about cinema, which is a spectacle in recession, is more correct to generalize and to think about the images about movement, which they can appear from on the great screen of an Imax, up to about the tiny one of a mobile. Having this in account, the reality, which has been changing with the time, is increasingly «spectacular», every time we are surrounded with more screens and the architecture that constructs spaces in this reality cannot dissociate from the images in movement, which they influence so much in the recollections and the mind of the architect when it projects, since in the building of big complexes based on they, and in the construction of buildings for the spectacle or directly inside virtual environments.

«The spaces in which we move ourselves – the own house, the place of work, the street, the city … – can generate theirs different emotions. What weight has the architectural design in this?»

I do not deal much on emotions, but I believe that they arise from many sources, undoubtedly, one of them can be created by the quality of the design of the spaces. It is enough to remember that the Gothic cathedrals were constructed to amaze and to provoke sensations the parishioners the same as it happened with the architecture of the Baroque, that in addition it turned into an effective way of propaganda of the beliefs and priest annals.

«How does he believe that the architecture can generate tension or fear?»

Sincerely I have not even idea, not neither as architect, nor as person, I am interested in generating fear, but I suppose that, as he was saying before, if it achieved that the people were feeling moved spiritually, with the architecture also it will be possible manage to generate tension and enclosed terror.

«There are some architectural elements that Hitchcock uses recurrentemente to create suspense or fear, as the stairs and the windows, objects that are very daily … How does it turn them into elements to create these emotions?»

One of the forms of creating tension consists of introducing the abnormal thing in the normal thing, and if the above mentioned in addition is habitual and daily, the effect will be still major. The window and the stairs are architectural elements very employees and known by the spectator, but they have a few characteristics with which a skilful filmmaker can play. In case of the window there is a frame, similar to that of the screen at that there is looking the spectator, who limits the vision and at the same time there is in the habit of being a distance between the secret observer placed in an interior and the observed that it is in the exterior or in another area – there being able to be more than one window having in account that observant and observed cannot be reached by rapidity because of the crystal; the frame and the separation manage to generate the tension and the suspense.

«Hitchcock also has a special skill to do of the houses threatening places, to sorrow that at first, a house, a home, is a site of intimacy, of safety, of tranquility how does it obtain it?»

With the houses the same thing happens that with the elements before mentioned, more acquaintances are, major it is the possibility of introducing strange elements that provoke surprise and tension. It is not necessary to to forget that on the screens not only the spaces appear, but the filmmaker uses instruments to provoke emotions, for this reason, though the form of these spaces is special does not have for what being the only worrying element, because it is possible to play with the music, the strange sounds and an assembly of images that provoke this threat.

«Might the scenery of the movies be qualified as ephemeral architecture?»

If one speaks about sets, the scenery can be qualified thereby as for the materials with which it is created and because it is in the habit of being destroyed or being modified after the filming, but at the same time she remains concentrated forever on the celluloid, whereas buildings constructed with more solid and everlasting materials are deteriorating and can end up by disappearing.

«And as fragmented architecture?»

Also it is possible to qualify this way, because what shows off to be the only building on the screens, can have been a vehicle in several sets or existing buildings, placed in very distant places between yes.

«There seem to him to be suitable / important / interesting the transverse studies of architecture that work with other disciplines, for example, Koolhaas’s OMA?»

It seems to me to be so fundamental that I go doing it since I ended my architect’s expensive one. Anyhow, I believe that the professionals with a more notable work always have been beings with curiosity and it they has fascinated everything what they makes a detour, already it is the nature, as the art or the image in movement.

Jorge Gorostiza, arquitecto. Author of the blog Arquitectura+Cine+Ciudad

Santa Cruz de Tenerife, march 2013

Alfred Hitchcock

Hai unhas semanas mandoume un correo electrónico Lucía Martínez Alcalde, alumna de quinto curso de Filosofía e Periodismo da Universidade de Navarra, me dicía que é responsable da sección de arquitectura dun monográfico no que que están a preparar para un proxecto sobre Hitchcock e o medo, e por iso me solicitaba facerme unha entrevista.

Sempre me interesou Sir Alfred e a súa habilidade para manioular a arquitectura, recórdese que exerceu como escenógrafo antes de ser director, polo que aceptei e Lucía me mandou unhas preguntas incisivas e tan complexas, que cada unha delas case merecería unha tese.

Non se pode afondar moito nunha entrevista, pero creo que as miñas contestacións poderían ser útiles aos que lles interesen as relacións entre cine e arquitectura e por iso transcríboas a continuación:

«Na entrevista que lle fixeron no Studio Banana afirma que «o cine e a arquitectura se necesitan o un ao outro». A influencia da arquitectura no cine pode verse máis doadamente, pero ¿En que inflúe o cine na arquitectura? ¿Realmente é unha relación bidireccional?»

Primeiro querería precisar que hoxe en día en vez de falar de cine, que é un espectáculo en recesión, é máis correcto xeneralizar e pensar nas imaxes en movemento, que poden aparecer dende na gran pantalla dun Imax, ata na diminuta dun móbil. Tendo isto en conta, a realidade, que foi cambiando co tempo, está cada vez máis «espectacularizada», cada vez estamos rodeados de máis pantallas e a arquitectura que constrúe espazos nesta realidade non pode disociarse das imaxes en movemento, que inflúen tanto nos recordos e a mente do arquitecto cando proxecta, como na edificación de grandes complexos baseados nelas, e na construción de edificacións para o espectáculo ou directamente dentro de ámbitos virtuais.

«Os espazos nos que nos movemos -a propia casa, o lugar de traballo, a rúa, a cidade… – pódennos xerar diferentes emocións ¿Que peso ten o deseño arquitectónico nisto?»

Non entendo moito de emocións, pero creo que xorden de moitas fontes, sen dúbida, unha delas pode crearse coa calidade do deseño dos espazos. Abonda recordar que as catedrais góticas estaban construídas para asombrar e provocar sensacións aos fregueses, o mesmo que sucedeu coa arquitectura do Barroco, que ademais se converteu nun eficaz medio de propaganda das crenzas e fastos eclesiales.

«¿Como cre que a arquitectura pode xerar tensión ou medo?»

Sinceramente non teño nin idea, nin como arquitecto, nin como comparece, me interesa xerar medo, pero supoño que, como dicía antes, se se logrou que a xente se sentise emocionada espiritualmente, coa arquitectura tamén se poderá conseguir xerar tensión e mesmo terror.

«Hai algúns elementos arquitectónicos que Hitchcock utiliza recorrentemente para crear suspense ou medo, como as escaleiras e as ventás, obxectos que son moi cotiáns… ¿Como os converte en elementos para crear esas emocións? «

Unha das formas de crear tensión consiste en introducir o anormal no normal, e se isto último ademais é habitual e cotián, o efecto será aínda maior. A ventá e a escaleira son elementos arquitectónicos moi empregados e coñecidos polo espectador, pero teñen unhas características coas que un cineasta hábil pode xogar. No caso da ventá hai un marco, similar ao da pantalla que está a mirar o espectador, que limita a visión e ao mesmo tempo adoita haber unha distancia entre o observador oculto situado nun interior e o observado que está no exterior ou noutro ámbito -pode haber máis dunha ventá-tendo en conta que observador e observado non poden alcanzarse con rapidez a causa do cristal; o marco e a separación logran xerar a tensión e o suspense. En canto á escaleira, comunica planos situados a distintas alturas, que teñen características diferentes entre si -por exemplo, un espazo publico e outro privado- pero, ao contrario que a ventá, a escaleira permite o acceso entre eles, mentres transcorre o tempo que tarda un personaxe en transitar polos seus chanzos, a iso engádese a oportunidade de colocar a cámara en distintas posicións ou movela acompañando ao personaxe, resaltando as sensacións que se queren transmitir ou provocando o suspense.

«Hitchcock tamén ten unha habilidade especial para facer das casas lugares ameazantes, a pesar, que en principio, unha casa, un fogar, é un sitio de intimidade, de seguridade, de tranquilidade ¿Como o consegue? «

Coas casas sucede o mesmo que cos elementos antes mencionados, canto máis coñecidos sexan, maior é a posibilidade de introducir elementos estraños que provoquen sorpresa e tensión. Non se debe esquecer que nas pantallas non só se mostran os espazos, senón que o cineasta usa instrumentos para provocar emocións, por iso, aínda que a forma deses espazos sexa especial non ten por que ser o único elemento inquietante, porque se pode xogar coa música, os sons estraños e unha montaxe de imaxes que provoquen esa ameaza.

«¿Podería cualificarse a escenografía das películas como arquitectura efémera?»

Se se fala de decorados, a escenografía pode cualificarse dese modo en canto aos materiais con que se crea e porque adoita destruírse ou modificarse despois da rodaxe, pero ao mesmo tempo queda fixada para sempre no celuloide, mentres que edificacións construídas con materiais máis sólidos e perennes se van deteriorando e poden rematar desaparecendo.

«¿E como arquitectura fragmentada?»

Tamén se pode cualificar así, porque o que aparenta ser un único edificio nas pantallas, puido ser rodado en varios decorados ou edificacións existentes, situadas en lugares moi distantes entre si.

«¿Parécenlle adecuados / importantes / interesantes os estudos transversais de arquitectura que traballan con outras disciplinas, por exemplo, OMA de Koolhaas?»

Paréceme tan fundamental que levo facéndoo dende que rematei a miña careira de arquitecto. De todos os xeitos, creo que os profesionais cunha obra máis notable sempre foron seres con curiosidade e fascinoulles todo o que lles rodea, xa sexa a natureza, como a arte ou a imaxe en movemento.

Jorge Gorostiza, arquitecto. Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad

Santa Cruz de Tenerife, marzo 2013

Jorge Gorostiza
Jorge Gorostizahttp://cinearquitecturaciudad.blogspot.com.es/
Doctor arquitecto por la UPM, 2015. He publicado bastantes libros y muchos artículos, he impartido conferencias, he sido comisario de exposiciones y jurado en muchísmos festivales. Si quieren saber más no duden en consultar mi blog ARQUITECTURA + CINE + CIUDAD. En este blog se irán recogiendo artículos y textos dispersos por la Web, así como otros publicados y libres de derechos, que traten sobre Cine, Arquitectura y Ciudad. Así quienes estén interesados por las relaciones entre la ficción y la realidad, podrán tener más argumentos para profundizar en esas relaciones. No es un blog en el que se vayan a hacer comentarios sobre las vivencias personales de su responsable, que además a nadie interesan. Por supuesto que está abierto a cualquiera que le gusten estos temas, sirviendo como foro de debate y como lugar donde todos podamos aprender con las ideas de los demás.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS