Interiores externos [I] | Íñigo García Odiaga

Este texto é a primeira parte dunha comparación entre dúas casas que aos ollos da mentalidad occidental teñen ao mesmo tempo algo de incomprensible e algo de enigma atrayente. Dúas casas construídas cunha diferenza de trinta anos que resolven unha tipología similar, que poderiamos denominar de “unifamiliar urbana”, ambas en cidades de Xapón e xa que logo deudoras do contexto urbano e cultural daquel país.

En 1976 Tadao Ando finalizou a construcción da Azuma House, Osaka | openbuildings.com

En 1976 Tadao Ando finalizou a construción da Azuma House no denso barrio de Sumiyoshi da súa cidade natal Osaka. Un opaco prisma de hormigón ocupa a totalidade do solar. Dentro da rigorosa retícula de cicatrices deixadas no hormigón por berenxenos, pasadores e taboleiros de encofrado, recórtase centrada unha estreita porta, únicamente debuxada pola sombra que se xera no interior. En sentido estrito non existe a porta, únicamente un limiar que parece conectar a rúa con outro mundo.

Construída entre medianeras, esta austera fachada é a única relación da casa coa rúa e por extensión coa cidade. O interior divídese en tres partes iguais: dous volumes pechados de dúas plantas e un patio sobre o que se envorcan os anteriores. Na planta baixa sitúanse unha sala e unha cociña, separadas polo patio, mentres que na planta superior sitúanse os dormitorios que ten a casa. O espazo central é a única fonte de luz natural de todas as estancias da vivenda.

Toda a casa organízase en relación a este patio descuberto ineludible. Patio insalvable na vida cotiá, xa que neste espazo central atópase a escaleira e a pasarela que permite acceder e cruzar dunha estancia a outra no piso superior. O patio resolve os elementos de distribución verticais e horizontales da casa, lugares que nos nosos esquemas mentais son espazos irrenunciablemente interiores. En cambio na Azuma House estes espazos que hai que cruzalos baixo a choiva ou sentindo o frío da noite mentres se transita da cociña ao dormitorio, do salón ao aseo, ou da habitación dos nenos ao espazo dos pais. A diferenza dos patios ou claustros occidentais no que os tránsitos realízanse a cuberto, este espazo impón a súa tiranía ao obrigar aos habitantes da casa a moverse na intemperie.

Desde unha visión funcionalistas europea resulta incomprensible esta distribución. Si a casa é un ámbito de protección, un lugar no que o home acubíllase das agresións da natureza, a Azuma House reinterpreta este pensamento e acubilla ao home protexéndoo da selva da cidade, obrigándoo a convivir cos ciclos naturais.

O patio da casa é un espazo exterior, un espazo no que a choiva, o sol, o frío, o día ou a noite fanse presentes segundo os dictados da natureza, pero por contra é un espazo interior, un dominio privado cortocircuitado por completo do contexto urbano. É este espazo polo tanto, un espazo ambiguo, un interior dominado polas condicións do exterior.

Para resumir esta casa habería que explicar este edificio mediante as condicións deste patio e relatando a relación da casa coa cidade. O centro da casa, o seu núcleo interior, é un baleiro exterior, no que os habitantes da casa relaciónanse directamente coa natureza e co ceo, pero non co exterior que supón a cidade de Osaka.

Pero tal vez, aínda que de forma involuntaria, a mellor definición da Azuma House elaborouna Peter Zumthor cando no seu texto Atmosferas remitíase á idea de tensión entre interior e exterior e afirmaba:

“Encontro incrible que coa arquitectura arrinquemos un anaco do globo terráqueo e construamos con el unha pequena caixa. De súpeto, atopámosno cun dentro e un fóra. Estar dentro, estar fóra.”

Íñigo García Odiaga . arquitecto
San Sebastián. maio 2013

Interiores externos [II] | Íñigo García Odiaga

Íñigo García Odiaga

Arquitecto. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.

follow me

Arquivado en: artigos, Íñigo García Odiaga

Tags: , , , , , , , , , , ,