(entre paréntese) (II) | Jorge Rodríguez

(entre paréntese) (I) | Jorge Rodríguez

Coa chegada das primeiras semanas de calor, decidín desprazarme a Campania ao encontro duns bos amigos. Unha sorte de Grand Tour á inversa, sempre en tren. Cruzar o estreito de Messina e notar como tanto a paisaxe como as infraestructuras abandonan esa maxia africana que contaxia a Sicilia. Unha experiencia totalmente recomendable.

Mentres atravesaba Calabria, lía unha recopilación das crónicas futboleiras que escribiu Enric González durante a súa estancia como corresponsal de El País en Roma, Historias do Calcio. Un xeito divertido de achegarse á idiosincrasia italiana, a través do que para eles é máis que un deporte, il calcio. Preparábame para chegar a Nápoles, quizais una das cidades máis italianas de Italia, e acompañar a miña viaxe lendo as fechorías de Francesco Totti e Antonio Cassano, ou as fazañas dun equipo de barrio que chega á Serie A como o Chievo Verona foi un gustazo. E á súa vez, un xeito periférica de abordar unha rexión cun patrimonio arquitectónico, natural e cultural pavoroso. Vendo como un italiano vive o calcio, máis cando se trata dun terrone, con ese tremendismo tan característico, podemos entender como gozan de cada momento. Compartir cun italiano meridional un vaso de viño pode ser a mellor media hora da túa vida.

Nesta rexión de Italia confirmei o que pensaba era unha excepción no caso de Sicilia. A concentración de bens de todo tipo pon en evidencia ao resto de Europa. Atreveríame a dicir que o patrimonio cultural, intelectual e natural de calquera rexión italiana pode compararse co de calquera país ao completo. Nadar nesa abundancia axuda a atoparse cun concepto diverso de convivencia coa arte. Italia sofre, ou máis ben goza, un fenómeno de “desmitificación do patrimonio” se me permiten a expresión. Atopamos elementos que en calquera país do mundo supoñerían material museístico de primeira orde dispersos por calquera pedanía, aínda en uso, sen desposuír ao obxecto do seu primigenia función ou alterando esta para en ningún caso romper a tríada vitruviana do firmitas, utilitas, venustas. Atopamos a arte en estado natural. Así, faise todo moito máis fácil. Vesche capaz de gozar a historia, es consciente de verdade do paso do tempo. É algo máis que acudir a un museo coa intención de tachar da lista da compra as momias exipcias e os triglifos e metopas do Partenón nunha mesma mañá. Ela mesma vaiche marcando o tempo, coa distancia que separa Paestum de Salerno, o Panteón de San Ivo, Quattro Canti da Vucciria. Déixache un momento para respirar, pedir un café, sempre só e cun vaso de auga, e asimilar o que acabas de ver. Contarlle á túa compañía o colloudo que é pisar un templo grego.

Se algo habemos de facer para coñecer, aínda que sexa un pouco, onde están as raíces da nosa cultura e entender como evoluciona é vivir Italia. No seu sentido máis amplo. Non concibo unha visita a Nápoles sen escoitar ‘o surdato ‘nnamurato ou sen tomar unha boa buffalina sentado en calquera vicolò do quartiere spagnolo. Non existe outro xeito. É todo un.

Para sintetizar, pongámoslle cor. Aproximadamente 106 quilómetros de costa escarpada separan Nápoles de Salerno. Podo dicir que quizais sexan os 106 quilómetros máis intensos de Europa. Se nos estendemos un pouco máis ao sur, ata tocar Paestum, podería afirmalo con rotundidad. Se algún lugar merece levar a etiqueta de paréntesis, é este. Un deses lugares onde te fas maior. Onde cada día supón un envorco total ao visto ata entón. Deses acontecementos que han de sinalarse en calquera calendario que se preciar, dos que poñen as cousas no seu sitio. Tratarei de dirixir as miñas verbas cara á arquitectura, algo que sen saber moi ben que é, abunda en Italia, seguro.

O cúmulo de todas estas experiencias vividas ao longo deste rico país, non fixeron senón afastarme do mamoneo que rodea unha profesión en perigo. Ese denso telar de tecnicismos, exquisiteces, referencias, contactos, críticas, politiqueos, orzamentos, amiguismos, leis, normativas e materiais innombrables que fan que moitas veces nos despistemos daquilo que tanto reivindicamos e defendemos con casco e espada. A verdadeira arquitectura, a do bo vivir. Acudo á acepción máis primitiva e pasional da profesión. Explotar as condicións dun lugar e unhas destrezas para vivir o mellor posible. Vivir ben, soa fácil. Pero ás veces esquecémonos deste sinxelo cometido. Non todos somos capaces de facer un fogar. Nestes case dez meses, afastado das publicacións, os premios e a escola, viñeron á miña cabeza poucos nomes, moi poucos. Acordábame das kingo e de Utzon paseando por Pompeya. De Kahn, de Asplund e do Corbu. De Lewerentz. Dos que de verdade se mancharon os puños en grandes combates. De Miralles, dos que fan o esforzo de interpretar a historia, de entendela. De quen intentou construír o tempo.

Quizais sexa un espellismo, unha fascinación froito do empacho visual que arrastro desta viaxe. Poida que en realidade sexa necesario reflexionar sobre un novo concepto de habitar, atopar unha linguaxe capaz de expresar as características da nosa sociedade. Inventar un novo material, ou un software que permita parametrizar a felicidade dos habitantes dunha arquitectura. Poida que o atraso económico do sur de Italia inflúa no desenvolvemento da arquitectura. Quizais a especulación, a mafia e o estado impidan un avance cara á nova arquitectura. Estarán anticuados, son latinos. ¿Como o farán en Alemania?

Pero viras a esquina, sales do bosque que protexe a túa caluga un sol asfixiante, e entre os arbustos, asoma. Aí está. Ralentizas o paso, escapar unha sonrisilla e ao auga.

¿De qué estábamos falando?

Jorge Rodríguez Seoane

Últimos días de Xuño de 2013. Palermo

(entre paréntese) (III) | Jorge Rodríguez

Jorge Rodríguez Seoane

Arquitecto y socio fundador y gerente de Seoane Arquitectura.

Experiencia activa en evaluación de riesgos y plan de negocio, gestión de personal y dirección de proyectos de ejecución.

Gestión de carteras de inversión inmobiliaria, búsqueda de activos singulares y representación de intereses.

follow me

Arquivado en: artigos, Jorge Rodríguez Seoane

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,