(entre paréntese) (I) | Jorge Rodríguez

5 (100%) 1 vote[s]

Pouco logo de visionar por terceira ou cuarta vez “12 Angry Men”, entendín que John Ford tiña razón. Non había máis que ver camiñar a Henry Fonda para entender o que era o cine. Retireime ao meu Innisfree, da cal nin sequera son nativo. Agora, asentado e humilde coñecedor daquilo que me rodea, dispóñome a compartilo.

Cartografía do Palermo Ottocentesco

O obxecto de estudo non varía, é sempre esta terrible amalgama de culturas, cores e pavimentos que ve como aos poucos, e sen presa ningunha, o tempo, que todo o cambia, cérnese sobre si. Mántense como Pinito do Ouro nunha liña perigosa entre o encanto e a inmundicia. A actitude tranquila dos seus veciños ante o estado do que no seu momento foi a cidade máis rica en millas, fai que esta manteña a súa esencia intacta, gústame imaxinarme estas rúas en Alemania ou Austria. Cun cartel de “Non se apoie, recén pintado”. Esta urbe, que conxuga as maiores concentracións de arte sacro por metro cadrado de Europa cos praceres máis profanos e carnais habidos e por haber, deixouse conquistar por quen mostrase un mínimo interese por ela; entenderon moito antes que o resto, que os que se dicían reis, non acudían a eles se non para baleirar os seus celeiros e saciar as súas apetencias. Este lugar, esta parroquia, só quería recibir unha mostra de agarimo, aínda que viñese acompañada de conquista e cambio de bandeira. Esta pequena mancha gris no mapa triangulado, viu morrer ao Estado. E non se lle ve preocupada. Está claro que a invariante é ela, da igual onde esteamos, porque non cambia, cambiamos o lugar dende o cal nos acomodamos a admirala; analizala é un labor tediosa nada conveninte para as tardes de primaveira.

Cartografía da Cova do Higuerón

O primeiro paso para entender a cidade deino dende a gran escala; o taboleiro de debuxo e o plano desbrozaron as primeiras impresións, axudáronme a abarcar un territorio enorme sen máis axuda que un botellín de auga. O transporte público morre ás portas deste pequeno territorio comanche. Clasifica en grandes zonas; xoga ás familias, cada clase social, na seu quartiere; parece unha cidade pausada, tranquila. Que se rexe segundo unhas liñas mestras que ordenan o que sucede á súa a redor. O cruce destas vías define o marco no que, aos poucos e de forma coherente, os habitantes en san consenso cos arquitectos da zona, ocuparán coas súas vivendas. É tan transparente, que ata podemos ver parte do seu pasado. Si afinamos a vista, podemos ata recoñecer a marca do Imperio, a forma de aguia na distribución das entradas á muralla, a marca do senado en cada bastión. Que dicir do cruzamento de cardo e decumano, soa obsceno por obvio. Recoñécense con facilidade todos os estratos, identifícanse fácilmente os barrios, exalta o sentimento de pertenencia a estes. Incluso algún atrevido, podería recoñecer a evolución do crecemento e as zonas de expansión. Poderiamos chegar a trazar un plan urbanístico. Que porno soa iso de trazar un plan.

Como acotar un croissant. Enric Miralles

Regresando á nosa óptica, a que se levanta a 1.83 e sofre de cefalea cando sopra o vento sur, a cidade cambia. A incidencia do sol vólvese asfixiante nas grandes avenidas, é moito máis agradable camiñar polas estreitas rúas da cidade antiga. Os grandes quartieres de perímetros ordeados e fachadas nobres que se presentan altivos aos ollos do turista, atópanse troquelados sen piedade por estreitos e retortos vicolì que recordan a inseguridade de outrora. Non tanto a de Coppola e as súas galanes con chapeu custodiando postos de froita, si non a de Lampedusa, a de quen se atopou o bosque por talar e decidiu plagar a cidade de ratoneiras. Vendo a cidade cos pés cansos e con sede polo sirocco asfixiante, podemos trazar un plano totalmente distinto. Escoitei a Juan Creus falar de como cartografiaron unha viaxe en coche, como as distancias acurtábanse, os acontecementos sucedíanse de forma case violenta. Pareceume unha experiencia atractiva. Un plano que se plega sobre si mesmo unha e outra vez, que busca a pendente natural cara á que dirixirse co mínimo esforzo. Nese plano, nin o meu primo o curioso se cuestionaría por que o porto está onde está, malia os paseantes. Sería unha sorte de trazas sen lenda. Un debuxo preciso, moi grande e con cheiro a stigghiola. E a sambuca. Representa a cidade que se fixo a si mesma en función das súas continxencias. A que non sufriu a anorexia do século XX, a que segue celebrando o nacemento dunha nova vida no vecindario cun pompón celeste. A que concentra toda a tensión dunha fachada na porta. O barroco, do que crece nos bordos, como o moho. Esa cidade só é apreciable a golpe de zapatilla, por moita ferramenta que incorporemos ao estudo a distancia, non poderemos captala. Parece que sempre se cerne sobre o meu discurso a pesada sombra do tempo, da calma. Atópoo fundamental non só cando practicamos a arquitectura; lectura, cine, cociña. Precisan duns tempos naturais que debemos respectar e gozar; tratar de acelerar o proceso só rebaixará a calidade do produto a conseguir. E nas cidades pasa igual, hai lugares que se fixeron con presa, e padécense.

Colección de fotografías de Letizia Battaglia

Non podemos tratar de eliminar ningunha das facetas cando queremos xogar ao urbanismo. Pode resultar tedioso ou cansino, pero as dúas son necesarias. Non podemos desnaturalizar o plano, arrincarlle o factor humán coma se nada e pretender ter cidades. Non. Así, só procrearemos colmeas, almacéns máis ou menos ordenados. Alternemos ambas distancias, ambas intensidades. Aparecerán novos lugares sen querelo; con sorte, poida que afloren as nosas liñas de Naza. Ou simplemente deámonos conta de que todos esas rúas que se abren paso a cabezazos e de aspecto tan aleatorio, varían a súa forma ao compás da necesidade, que é como xorden a maioría dos fenómenos. Que subxace unha estrutura ás veces inapreciable pero que se rexe á ferramenta máis valiosa do urbanismo, o sentido común. Seremos conscientes das oportunidades perdidas da cidade, e dos desastres tremendamente ben aproveitados. Descubriremos a cidade que quixo e puido, e deixou de querer. A matrioska que esconde unha cidade dentro doutra en progresión infinita. A que entre o caos e alborote dunha flota automovilística digna dunha megalópolis asiática, é capaz de gozar das obras inconclusas de séculos pasados, e ten a paciencia suficiente para deixar que as árbores crezan. Unha cidade de intanxibles.

Jorge Rodríguez Seoane

Palermo. Abril 2013

(entre paréntese) (II) | Jorge Rodríguez

Jorge Rodríguez Seoane

Arquitecto y socio fundador y gerente de Seoane Arquitectura.

Experiencia activa en evaluación de riesgos y plan de negocio, gestión de personal y dirección de proyectos de ejecución.

Gestión de carteras de inversión inmobiliaria, búsqueda de activos singulares y representación de intereses.

follow me

Arquivado en: artigos, Jorge Rodríguez Seoane

Tags: , , , , , , , , , , , ,