Arquitectura, arquitectos e o estado da profesión | Stepienybarno

Un Franco,14 Pesetas

Parece que cada vez hai máis publicacións dixitais que falan da dura realidade en que se atopa inmerso o mundo da arquitectura. Moitas veces, lendo entre liñas os comentarios de artigos de medios de gran difusión, atópanse visións moito máis interesantes que o que as propias publicacións apuntan. Así que, hoxe non toca falar nin da beleza, nin da luz nin do espazo, isto deixámolo para outro día. Se vos animades, imos a por a parte menos divertida da profesión.

A arquitectura é un mundo complicado. Unha vez que es arquitecto, a túa vida dá un xiro de 180 graos e cambia tanto para ben como para mal. É como un bicho que che pica e xa non sóltache, faiche ver a realidade de maneira diferente e, en moitos casos, distinta ao resto dos mortais. Desde que entramos na carreira somos absorbidos pola maxia dos grandes proxectos de arquitectura, pero ao mesmo tempo, ímonos convertendo en seres un tanto particulares e, por que non dicilo, egocéntricos. Seguramente, ás escolas xa chegan os egos bastante subidos de ton, pero salvo raras excepcións, a propia universidade encargarase de que ese ego faga de ti un gran artista, un verdadeiro arquitecto. Deses que saen no esbozo e demais publicacións de bo ver (por suposto en papel, nada deses endiablados blogs que falan de calquera cousa).

A esta realidade, hai que sumar o feito de que nas aulas dificilmente se fale nada próximo ao “mundo real”. Este é un gran segredo que se encargan de gardar a cal e canto os ilustres profesores que evanxelizan sobre o que é e non é arquitectura. Así, en moitas ocasións, converten os alumnos en perfectos autómatas, que se algún día fan un museo (como os de Kahn, of course) o farán de marabilla. Pero de momento, o que terán aprendido é a facer excelentes presentacións para que nos seus anacos libres se dean unha volta polo estudo do profesor correspondente e lle axuden a rematar algún concurso.

Evidentemente, o alumno non desfalecerá ata que o concurso quede niquelado. Porque outra cousa, non, pero entregados os arquitectos (ou estudantes neste caso) son o máis do máis. Mentres isto acontece, o resto da profesión non pode competir en igualdade de condicións. Porque, se partimos da base de que quen ten o estudo cheo de “bolseiros” non é manco precisamente proxectando (unha cousa non quita a outra) e ten os mellores alumnos facendo “tres deas”, que farán as delicias do político máis esixente, o tema preséntase máis que complicado.

Así que, mentres esta competencia, cando menos desleal, non asusta ao entusiasta colectivo de arquitectos, o sistema parece ser asumido por case todos. Seguimos presentándonos a concursos con bases infernais, xurados vergonzosos e sabendo que aínda que só sexa por probabilidades (unha entre cen, non parecen ser moitas, ¿non?) non comeremos un rosco no concurso.

A realidade é que a arquitectura é importante ¡como non vai a selo! pero non pode ser que se realice a calquera prezo. Ata cando o pouco traballo que hai para realizar plans xerais, seguiránllelo repartindo entre catro estudos de urbanismo que se encargan de que ninguén poida competir contra eles á hora de conseguir un proxecto a de escala mil. É tentador entrar agora a falar da inutilidade destes plans xerais, pero isto deixámolo para outro día. O que nos importa hoxe é poñer enriba da mesa, que a arquitectura está moi ben, que a todos nos encanta (certo é, que a uns máis que a outros), pero como non nos poñamos as pilas, os arquitectos ímolo seguir tendo moi cru.

As enxeñarías, mal que ben, son moito máis organizadas ca nós. Traballan máis rápido e son máis eficientes. Sabemos que mentres algún está a ler isto, ten infinitas ganas de estrangularnos, pero é así como vémolo. E tamén, vemos que para elas é moi doado ter algún arquitecto nas súas filas (ninguén llo impide e parvas non son) e competir por calquera encargo contra o máis aguerrido estudo de arquitectura. Con isto non dicimos que o sistema sexa bo, nin sequera que nos guste, senón que é así e, en catro días, vai ser moito peor.

Mentres que aos arquitectos nos custa entregar un proxecto que non estea bordado, outros sectores saben que o perfecto non é unha meta á que aspirar. Aquí novamente, téntanos entrar en criticar os “cacharros” que saen destes sistemas tan eficientes, pero hoxe non é o que toca. Hoxe toca incidir en que se para facer arquitectura con maiúsculas, as costas dalgúns compañeiros teñen que esquivar os lategazos do gurú correspondente, nós nos desapuntamos do equipo campión.

Ser arquitecto e/ou ter un estudo de arquitectura debería ser sinónimo de ter tido un mínimo sentido empresarial. Pero non, o arquitecto é arquitecto, e non se rebaixa a ser como o común dos mortais. É moito máis divertido, apañalas” como se poida mentres se saca tempo para facer metalinguaxes (moitos a posteriori), divinos decálogos e ser estrelas do telelixo.

Así cremos que está o patio. Mal, moi mal. Non somos nada positivos, sabémolo. Nin temos a vara máxica para que isto cambie, tamén o sabemos. E tamén é certo, que nada está máis lonxe das nosas intencións, que quitar a ilusión pola arquitectura a ninguén (¡Deus nos libre!). Pero para seguir falando do sexo dos anxos, de cando en vez, non vén mal tocar terra, ver como está o percal e poñelo enriba da mesa.

A partir de agora, pasámosvos a testemuña e esperamos a vosa opinión sobre o tema. Seguro que algún, mentres xa se apuntou a clases de alemán, corrobora a nosa visión. Outros acusarannos de esaxerados e derrotistas. Pero, aínda así, nós pensamos que novos tempos (nos que se normalizará a opinión construtiva, realista e educada, non xa duns poucos, senón de case todos) están por chegar.

Stepienybarno_Agnieszka Stepien e Lorenzo Barnó, arquitectos

Estella, febreiro 2011

Stepienybarno

Stepienybarno está formado por Agnieszka Stepien y Lorenzo Barnó, ambos arquitectos y formados en temas de Identidad Digital y Comunicación online. Desde el 2004 tenemos nuestro propio estudio de arquitectura, ubicado en un pequeño pueblo de Navarra, Estella, y ambos estamos embarcados en nuestras tesis doctorales. A su vez, colaboramos con otros profesionales tanto del ámbito de la arquitectura, sostenibilidad y comunicación online. Vivir en Estella nos da la tranquilidad necesaria para poder encarar el día a día con energía y la red nos posibilita contactar con un mundo maravilloso que de otra forma hubiera sido imposible.

follow me

Arquivado en: faro, stepienybarno

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,