Analoxías dá arte total | Marcelo Gardinetti

5 (100%) 1 vote

Tableau I Mondrian
Tableau I Mondrian

“Hai unha vella conciencia do tempo, e hai outra nova. A primeira atende ao individualismo. A nova tende cara ao universal”.

Manifiesto De Stijl, 1918

As semellanzas compositivas existentes entre a obra pictórica Tableau I realizada por Piet Mondrian en 1920 e o deseño da elevación de rúa do café De Unie de J.J.P. Oud de 1924, responden os principios enunciados no manifesto nº I do movemento De Stijl. Este suceso resulta paradoxal tendo en conta os feitos acontecidos con anterioridade á construción da obra.

Oud, membro de activa participación na fundación do grupo, nunca asino o manifesto fundacional. A súa actividade arquitectónica non estivo aferrada a ningún discurso de vangarda, relatos que consideraba apropiados para a pintura. Tampouco acordaba cos conceptos de Mondrian, quen declaraba que os principios estéticos subxacentes a todas as formas artísticas nacían da pintura.

©Museo Ludwig de Colonia
©Museo Ludwig de Colonia

Baixo estas condicións en 1921 produciuse a ruptura na relación entre Oud e Theo van Doesburg e o seu afastamento paulatino do grupo. Con todo, cando lle encomendan o deseño da fachada do café De Unie, Oud expón unha composición que respecta os conceptos básicos neoplasticistas: un equilibrado xogo xeométrico con planos de cores dispostas en forma horizontal e vertical.

A semellanza na disposición e equilibrio de planos na fachada coa obra pictórica mencionada, valida a afirmación de Mondrian que tanto desgustaba ao propio Oud. A elevación é tratada como un plano con relevos, onde columnas, xanelas, planos cegos e canaletas adquiren un valor artístico. Os únicos elementos tridimensionales que se destacan do plano de fachada son os carteis identificadores do local.

Foto histórica, autor desconocido.
Foto histórica, autor descoñecido.

A obra tiña unha finalidade temporal. Proponse para ocupar un terreo baldío por un prazo non maior aos 10 anos. É probable que Oud optase por un deseño que rompe a histórica tradición de frontes graduadas na cidade, animado polo carácter temporal da obra.

O Café De Unie é a única obra do grupo De Stijl que ratifica os conceptos vertidos por Mondrian. O carácter icónico da obra evito a súa demolición nos prazos estipulados. Con todo, o bombardeo a Róterdan de 1940 puxo fin ao edificio, reconstruído en 1986 nun terreo similar próximo ao sitio de emprazamento orixinal, baixo a dirección do arquitecto Carel Weeber.

©Hans R van der Woude/Panoramio
©Hans R van der Woude/Panoramio

Marcelo Gardinetti . arquitecto
La Plata. Xullo 2018

Arquivado en: faro, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , ,