InicioartículosArquitectura primaria | Íñigo García OdiagaArquitectura primaria | Íñigo García OdiagaPrimary architecture...

[:es]Arquitectura primaria | Íñigo García Odiaga[:gl]Arquitectura primaria | Íñigo García Odiaga[:en]Primary architecture | Íñigo García Odiaga[:]

[:es]

Escuela de Gando, Diébédo Francis Kéré | Fotografías: Erik-Jan Ouwerkerk | Fuente: plataformaarquitectura.cl

El diseño de los edificios de servicio para el Parque Nacional del país Dogon en Mali y el centro de visitantes de la Gran Mezquita de Mopti, son los últimos proyectos construidos por Diébédo Francis Kéré.

Es realmente tortuoso el camino recorrido por Francis Kéré hasta aquí. Nacido en Gando, una aldea de Burkina Faso en 1965, fue la primera persona de su pueblo en estudiar en el extranjero. Finalizó sus estudios de arquitectura en la TU de Berlín y con un grupo de amigos formalizó una asociación para construir una escuela en su pueblo natal, Gando. Mediante esta asociación recaudó los fondos necesarios para construir la Escuela Primaria en Gando mediante un  proceso colaborativo y de trabajo comunitario. El proyecto obtuvo el prestigioso premio Aga Khan de Arquitectura en 2004, lo que catapultó su oficina al estrellato mundial y provocó que su ideología por una arquitectura comprometida se divulgase de forma exponencial.

La obra de la escuela de Gando destaca por conciliar la tradición y la modernidad sacando provecho de aquello a lo que la gente está acostumbrada. Kéré reinterpreta en su proyecto la esencia del espacio educativo de su pueblo, la reunión de la clase bajo la sombra de un árbol apoyándose en la escasa tecnología disponible.

En una cultura rural como la africana, la autoconstrucción está aun muy arraigada y Kéré aporta su conocimiento tecnológico de la modernidad a la forma de trabajar tradicional y a la memoria colectiva fuertemente arraigada.

De esta fusión entre el conocimiento tradicional y el contemporáneo, ambas posturas han salido reforzadas. La arquitectura tradicional ha enseñado a la modernidad como adaptarse al clima extremo de Burkina Faso. Por el contrario la modernidad ha aportado conocimiento constructivo y nuevos materiales. Frente a las pequeñas y frágiles edificaciones tradicionales, la llegada de morteros y cementos ha permitido la mejora de los muros tradicionales de ladrillo así como la elaboración de cimentaciones más estables.

Para Francis Kéré la tecnología no está fácilmente disponible, requiere conocimiento y formarse en una educación poco accesible en África, pero ese punto de partida desfavorable es suplido con creces por una gran capacidad de trabajo adquirida por la necesidad, pero también por el desarrollo de una idea basada en la fuerza de la colectividad. Ese sentimiento colectivo desbordante palpable en Gando, pese a la falta de medios es el espejo de un mundo opuesto representado por Europa, donde el conocimiento ha suplido ese esfuerzo colectivo. Es en esa encrucijada donde se ha desenvuelto el trabajo de Kéré, capaz de establecerse como un puente entre ambas culturas.

Esta reinterpretación en acero, madera, aluminio o ladrillo del conocimiento tradicional para enfrentarse al clima o al lugar puede tener referentes actuales como las obras de Glenn Murcutt o las ya más lejanas de Pierre Koenig. La arquitectura del australiano requiere de la conexión con el conocimiento tradicional del lugar en un sentido amplio, cultural, climático, económico o social, como único modelo posible para proyectar la arquitectura contemporánea en el lugar.

Pero estas referencias aunque cercanas en el aspecto teórico distan de la metodología de Kéré dadas las especiales condiciones necesarias para ejecutar las obras en África. Si los primeros realizan un recorrido que podríamos llamar normal, en el que ejecutan la obra dibujada sobre el papel, Francis Kéré se ve a menudo a entender la obra como un proceso abierto en el que ir introduciendo cambios en función del precio de los materiales, de las posibilidades de conseguirlos o simplemente del personal cualificado del que dispone. Un proceso que dista bastante del ideal europeo para construir un edificio.

Parque Nacional de Bamako | Fotografías: Iwan Baan | Fuente: plataformaarquitectura.cl y Escuela de Gando, Diébédo Francis Kéré | Fotografías: Erik-Jan Ouwerkerk | Fuente: plataformaarquitectura.cl

Estos días el estudio de Kéré ha finalizado dos nuevas obras encargadas por la Fundación Aga Khan para la Cultura como conmemoración del 50 aniversario de la independencia de Mali.

Uno de ellos es centro del visitante en la Gran Mezquita de Mopti, uno de los edificios más importantes del país. El centro de visitantes está dividido en tres edificios diferentes, que están conectados por las azoteas. Esta fragmentación construye tres pequeños edificios en lugar de uno de grandes dimensiones lo que otorga todo el protagonismo a la antigua mezquita. Todas las paredes y las bóvedas de cañón están construidas con bloques de tierra comprimida, que son muy adecuados a las condiciones climáticas, dado su efecto aislante. El gran alero, elevado respecto de los muros, bloquea la fuerza del sol y permite una fuerte ventilación de las paredes y las bóvedas. Un recurso que proporciona un flujo natural de aire. El proyecto recupera además la concatenación tradicional de espacios públicos enlazados para fomentar la reunión social.

El segundo proyecto inaugurado por Kéré hace apenas unos meses resume de manera sobresaliente la filosofía de su trabajo. Tres pequeños edificios resuelven las nuevas instalaciones del renovado Parque Nacional de Bamako. Un restaurante, como punto de reunión y ocio, un centro deportivo y un pabellón de acceso que formaliza la entrada al parque, son los nuevos requerimientos funcionales.

Parque Nacional de Bamako, Diébédo Francis Kéré | Fotografías: Iwan Baan | Fuente: plataformaarquitectura.cl

El restaurante está situado sobre una pequeña formación rocosa y se adapta a sus formas, un claro ejemplo de cómo la arquitectura se adapta a la naturaleza y no al revés. Es esta actitud la que define una arquitectura que no gasta energía en modificar el contexto. Una arquitectura que gasta inteligencia y pensamiento para aprovecharse de lo que el lugar le da. Por ejemplo en la magnífica integración de las espectaculares vistas sobre el parque y el lago, o en una construcción que utiliza los materiales locales para ahorrar en transporte anteponiendo esto a la estética, hablan de una arquitectura primaria.

Parque Nacional de Bamako, Diébédo Francis Kéré

Una arquitectura primaria que antepone el servicio a la sociedad frente a otros requerimientos y hace suyo aquel juego de palabras de «más ética, menos estética».

íñigo garcía odiaga . arquitecto
san sebastián. febrero 2012

Artículo publicado en ZAZPIKA 26.02.2012[:en]

School of Gando, Diébédo Francis Kéré

The design of the buildings of service for the National Park of the country Dogon in Mali and the visitors’ center of Mopti’s Great Mosque, they are the last projects constructed by Diébédo Francis Kéré.

The way crossed by Francis Kéré is really tortuous hitherto. Born in Gando, a village of Burkina Faso in 1965, was the first person of his people in studying abroad. It finished his studies of architecture in YOUR of Berlin and with a group of friends it formalized an association to construct a school in his natal people, Gando. By means of this association it collected the necessary funds to construct the Primary School in Gando by means of a collaborative process and of community work. The project obtained the prestigious prize Aga Khan of Architecture in 2004, which catapulted his office to the world stardom and provoked that his ideology for an awkward architecture was leaking out of exponential form.

The work of Gando’s school stands out for harmonizing the tradition and the modernity extracting profit from that one to what the people are accustomed. Kéré it reinterprets in his project the essence of the educational space of his people, the meeting of the class under the shade of a tree resting on the scanty available technology.

In a rural culture as the African, the autoconstruction is even very deep-rooted and Kéré contributes his technological knowledge of the modernity to the way of working traditionally and to the collective strongly deep-rooted memory.

Of this merger between the traditional knowledge and the contemporary one, both positions have worked out reinforced. The traditional architecture has taught to the modernity like to adapt to the extreme climate of Burkina Faso. On the contrary the modernity has contributed constructive knowledge and new materials. Opposite to the small and fragile traditional buildings, the arrival of mortars and cements has allowed the improvement of the traditional walls of brick as well as the production of the stablest foundations.

For Francis Kéré the technology is not easily available, needs knowledge and to be formed in a slightly accessible education in Africa, but this point of unfavorable item is replaced fully by a great capacity of work acquired by the need, but also by the development of an idea based on the force of the collectivity. This collective overflowing palpable feeling in Gando, in spite of the lack of means is the mirror of an opposite world represented by Europe, where the knowledge has replaced this collective effort. It is in these crossroads where it is desenvuelto Kéré’s, capable work of being established as a bridge between both cultures.

This reintepretation in steel, wood, aluminium or brick of the traditional knowledge to face the climate or to the place it can take current modals as Glenn Murcutt’s works or already more distant of Pierre Koenig. The architecture of the Australian needs of the connection with the traditional local knowledge in a wide, cultural, climatic, economic or social sense, as the only possible model to project the contemporary architecture in the place.

But these references though nearby in the theoretical aspect the special necessary conditions are far from the methodology of given Kéré to execute the works in Africa. If the first ones realize a tour that we might call normally, in that they execute the work drawn on the paper, Francis Kéré meets often to understanding the work as an open session in which to be introducing changes depending on the price of the materials, of the possibilities of obtaining them or simply of the qualified personnel which he has. A process that enough of the ideal European is far to construct a building.

National park of Bamako and School of Gando, Diébédo Francis Kéré

These days Kéré’s study has finished two new works entrusted by the Foundation Aga Khan for the Culture as commemoration of 50 anniversary of the independence of Mali.

One of them is a center of the visitor in Mopti’s Great Mosque, one of the most important buildings of the country. The visitors’ center is divided in three different buildings, which are connected by the roofs. This fragmentation constructs three small buildings instead of one of big dimensions what grants all the protagonism to the former mosque. All the walls and the tunnel vaults are constructed by blocks of compressed land, which are very adapted to the climatic conditions, in view of his insulating effect. The great eaves, raised respect of the walls, block the force of the Sun and allow a strong ventilation of the walls and the vaults. A resource that provides a natural flow of air. The project recovers in addition the traditional concatenation of public spaces connected to promote the social meeting.

The second project inaugurated by Kéré only a few months ago summarizes in an excellent way the philosophy of his work. Three small buildings solve the new facilities of the renewed National Park of Bamako. A restaurant, as point of meeting and leisure, a sports center and a pavilion of access that formalizes the entry to the park, they are the new functional requirements.

National park of Bamako, Diébédo Francis Kéré

The restaurant is placed on a small rocky formation and adapts to his forms, a clear example of how the architecture adapts to the nature and not upside-down. It is this attitude the one that defines an architecture that does not spend energy in modifying the context. An architecture that spends intelligence and thought to take advantage what the place gives him. For example in the magnificent integration of spectacular conference on the park and the lake, or in a construction that uses the local materials to save in transport preferring this to the aesthetics, they speak about a primary architecture.

Parque Nacional de Bamako, Diébédo Francis Kéré

A primary architecture that prefers the service to the company opposite to other requirements and makes that play on words his of «more ethical, less aesthetic».

íñigo garcía odiaga . architect

san sebastián. february, 2012

Article is published in ZAZPIKA 26.02.2012

[:gl]

Escola de Gando, Diébédo Francis Kéré

O deseño dos edificios de servizo para o Parque Nacional do país Dogon en Mali e o centro de visitantes da Gran Mesquita de Mopti, son os últimos proxectos construídos por Diébédo Francis Kéré.

É realmente tortuoso o camiño percorrido por Francis Kéré ata aquí. Nacido en Gando, unha aldea de Burkina Faso en 1965, foi a primeira persoa do seu pobo en estudar no estranxeiro. Finalizou os seus estudos de arquitectura en AO TEU de Berlín e cun grupo de amigos formalizou unha asociación para construír unha escola no seu pobo natal, Gando. Mediante esta asociación recadou os fondos necesarios para construír a Escola Primaria en Gando mediante un proceso colaborador e de traballo comunitario. O proxecto obtivo o prestixioso premio Aga Khan de Arquitectura en 2004, o que catapultou a súa oficina ao éxito mundial e provocou que a súa ideoloxía por unha arquitectura comprometida se divulgase de forma exponencial.

A obra da escola de Gando destaca por conciliar a tradición e a modernidade tirando proveito daquilo ao que a xente está afeita. Kéré reinterpreta no seu proxecto a esencia do espazo educativo do seu pobo, a reunión da clase baixo a sombra dunha árbore apoiándose na escasa tecnoloxía dispoñible.

Nunha cultura rural como a africana, a autoconstrución está aínda moi arraigada e Kéré achega o seu coñecemento tecnolóxico da modernidade á forma de traballar tradicional e á memoria colectiva fortemente arraigada.

Desta fusión entre o coñecemento tradicional e o contemporáneo, ambas as dúas posturas saíron reforzadas. A arquitectura tradicional ensinou á modernidade como adaptarse ao clima extremo de Burkina Faso. Pola contra a modernidade achegou coñecemento construtivo e novos materiais. Fronte ás pequenas e fráxiles edificacións tradicionais, a chegada de morteiros e cementos permitiu a mellora dos muros tradicionais de ladrillo así como a elaboración de cimentacións máis estables.

Para Francis Kéré a tecnoloxía non está doadamente dispoñible, require coñecemento e formarse nunha educación pouco accesible en África, pero ese punto de partida desfavorable é suplido de sobra por unha gran capacidade de traballo adquirida pola necesidade, pero tamén polo desenvolvemento dunha idea baseada na forza da colectividade. Ese sentimento colectivo desbordante palpable en Gando, malia a falta de medios é o espello dun mundo oposto representado por Europa, onde o coñecemento supliu ese esforzo colectivo. É nesa encrucillada onde se desenvolveu o traballo de Kéré, capaz de establecerse como unha ponte entre ambas as dúas culturas.

Esta reinterpretación en aceiro, madeira, aluminio ou ladrillo do coñecemento tradicional para enfrontarse ao clima ou ao lugar pode ter referentes actuais como as obras de Glenn Murcutt ou as xa máis afastadas de Pierre Koenig. A arquitectura do australiano require da conexión co coñecemento tradicional do lugar nun sentido amplo, cultural, climático, económico ou social, como único modelo posible para proxectar a arquitectura contemporánea no lugar.

Pero estas referencias aínda que próximas no aspecto teórico distan da metodoloxía de Kéré dadas as especiais condicións necesarias para executar as obras en África. Se os primeiros realizan un percorrido que poderiamos chamar normal, no que executan a obra debuxada sobre o papel, Francis Kéré vese a miúdo a entender a obra como un proceso aberto no que ir introducindo cambios en función do prezo dos materiais, das posibilidades de conseguilos ou simplemente do persoal cualificado do que dispón. Un proceso que dista bastante do ideal europeo para construír un edificio.

Parque Nacional de Bamako e Escola de Gando, Diébédo Francis Kéré

Estes días o estudo de Kéré finalizou dúas novas obras encargadas pola Fundación Aga Khan para a Cultura como conmemoración do 50 aniversario da independencia de Mali.

Un deles é centro do visitante na Gran Mesquita de Mopti, un dos edificios máis importantes do país. O centro de visitantes está dividido en tres edificios diferentes, que están conectados polas azoteas. Esta fragmentación constrúe tres pequenos edificios en lugar dun de grandes dimensións o que outorga todo o protagonismo á antiga mesquita. Todas as paredes e as bóvedas de canón están construídas con bloques de terra comprimida, que son moi axeitados ás condicións climáticas, dado o seu efecto illante. O grande aleiro, elevado respecto dos muros, bloquea a forza do sol e permite unha forte ventilación das paredes e as bóvedas. Un recurso que proporciona un fluxo natural de aire. O proxecto recupera ademais a concatenación tradicional de espazos públicos enlazados para fomentar a reunión social.

O segundo proxecto inaugurado por Kéré fai apenas uns meses resume de xeito sobresaínte a filosofía do seu traballo. Tres pequenos edificios resolven as novas instalacións do renovado Parque Nacional de Bamako. Un restaurante, como punto de reunión e ocio, un centro deportivo e un pavillón de acceso que formaliza a entrada ao parque, son os novos requirimentos funcionais.

Parque Nacional de Bamako, Diébédo Francis Kéré

O restaurante está situado sobre unha pequena formación rochosa e adáptase ás súas formas, un claro exemplo de como a arquitectura se adapta á natureza e non ao revés. É esta actitude a que define unha arquitectura que non gasta enerxía en modificar o contexto. Unha arquitectura que gasta intelixencia e pensamento para aproveitarse do que o lugar lle dá. Por exemplo na magnífica integración das espectaculares vistas sobre o parque e o lago, ou nunha construción que utiliza os materiais locais para aforrar en transporte antepoñendo isto á estética, falan dunha arquitectura primaria.

Parque Nacional de Bamako, Diébédo Francis Kéré

Unha arquitectura primaria que antepón o servizo á sociedade fronte a outros requirimentos e fai seu aquel xogo de palabras de «máis ética, menos estética».

íñigo garcía odiaga . arquitecto

san sebastián. xuño 2014

Artigo publicado en ZAZPIKA 26.02.2012

[:]

Íñigo García Odiaga
Íñigo García Odiagahttp://vaumm.com/
Doctor Arquitecto y profesor asociado de Proyectos Arquitectónicos, ETSASS. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR

1 COMENTARIO

0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
1 Comment
Los más recientes
Los más viejos Los más votados
Alberto Alonso Oro
Alberto Alonso Oro
12 years ago

Baja tecnología | vaumm
La biblioteca pública en Gando es uno de los últimos proyecto de Francis
Kéré. Un rectángulo rígido de hormigón y estructura ortogonal, define
un marco para construir una fachada que define una zona de separación
entre el exterior y el interior. Una pared de ladrillo elíptica desplaza
de desde la línea central de la estructura, constituye el espacio
principal de la biblioteca.
[…]
http://goo.gl/43oXwY

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS