Voltar antes de ir | bRijUNi

Volver antes de ir bRijUNi

A cultura contemporánea e a vangarda, a contravanguardia e quizá a cultura underground, a cultura pop e algúns tipos de subcultura así como calquera movemento anti-mainstream probablemente avanzan o devir dos asuntos estéticos (de seguir existindo) e de pensamento e a súa propia definición leva implícito este posicionamento subversivo.

É difícil sinalar con claridade que é unha cousa e que non; cando un medio ou vehículo deixa de ser minoritario e contracultural para converterse nun medio de masas e o seu maior influencia arríncao por tanto da escena underground para depositalo no mainstream aburrido totalitario predominante que inmediatamente deixa de interesar.

Instalados neste descreimiento postestructuralista e coa velocidade atenazante e rigorosa que anunciou Virilio, atopamos que algunhas ideas e conceptos actuais empezaron a súa decadencia antes de alcanzar a súa cénit e caen en desgraza antes de ser espremidos ata as súas últimas consecuencias.

Un deles é o pesimismo sobre a crise. Por unha banda, acúsase de catastrofistas e agoreiros aos que dela falan con toda a súa crueza, non só no ámbito xeral da economía senón no particular da profesión de arquitecto, criticándose incluso a perda de aura e brillo que o colectivo sofre por culpa diso. Por outro, anúncianse grandes oportunidades de cambio ao referirse á situación actual como unha oportunidade inmellorable e insuperable de cambiar e reinventarse. É dicir, non convén falar da realidade demasiado, se esta é negativa, e si se debe apostar por un inmellorable futuro que sen dúbida está por chegar só con pensar niso.

Outro é a sustentabilidade, quizá una das palabras que peor sorte está a correr e que a pesar de estar en todas as axendas, desprázase dunhas a outras esgotada e sen ningún brillo, gastada antes de ser usada, deostada polas forzas contraculturales que detectaron o engano das grandes corporacións e gobernos que a utilizan como bandeira da súa ineptitude mentres por baixo deslizan as habituais e incontables miserias de sempre. Así, ínstannos a aforrar auga no consumo diario e persoal sen avisarnos de que o noso aforro é insignificante fronte ao gasto da industria ou nos empuxan a substituír as lámpadas incandescentes das nosas vivendas por lámpadas de baixo consumo cuxo custo dispararon os lobbys fabricantes que apoiaron as campañas de concienciación que paralelamente nos brindaban a oportunidade de, por pouco diñeiro, ser ecolóxicos. A sustentabilidade morreu antes de que se obrase un cambio e xace nun cárcere de paneis solares e verde.

Por último, gustaríanos falar da colectividade. Hai pouco tiñamos noticias dun enorme concurso en Taiwan gañado por un case igualmente grande equipo de arquitectos españois, todo un exemplo de organización e empeño certeiro para conseguir un obxectivo imposible a priori. Deseguido, xunto a unhas cantas felicitacións, alzáronse voces críticas e risotadas que desprezaban o carácter colectivo do traballo realizado e insistían na verdadeira autoría parcial (dos arquitectos asinantes) que, en opinión dos sempre anónimos comentaristas, utilizara inxenuamente ao resto de participantes no proxecto no que que aparecían como colaboradores, xa sexa porque aínda non son arquitectos ou porque en realidade o equipo formouse a partir dunha idea liderada por uns poucos e non polo colectivo unanimemente.

De novo a destrución dunha idea posible antes de que esta materialícese ou desenvolva na súa totalidade. O descreimiento e a apoteose da indiferenza e o desprezo. A pesar diso queda aquel que sae do seu agocho, deixa o anonimato, suma, pasa á acción, fala, escoita, asiste e participa, amplía o seu propio círculo do nós e asume unha posición crítica, quizá débil, pero comprometida coa ilusión e a esperanza dun mundo mellor no que é necesario falar de crise, sustentabilidade e colectivo.

bRijUNi architects (Beatriz Villanueva e Francisco Javier Casas Cobo).
Riyadh (Arabia Saudí), Outubro 2019

Artigo publicado orixinalmente na Cidade Viva en febreiro 2011.

 

bRijUNi arquitectos

Beatriz Villanueva es Arquitecta, Master en Gestión de Espacios Virtuales, Master en Proyectos Arquitectónicos Avanzados y PhD (ABD) con su tesis “Arquitectura y Compromiso. Actualización y revisión crítica de los manifiestos de arquitectura”, dentro del grupo ARKRIT de teoría y crítica (ETSAM).

Francisco J. Casas es Arquitecto, Master en Análisis, Teoría e Historia de la Arquitectura y PhD (ABD) con su tesis “Fundamentos Historiográficos, Teóricos y Críticos de los años 50” dentro del Departamento de Composición Arquitectónica (ETSAM).

follow me

Arquivado en: artigos, bRijUNi architects

Tags: , , , , , , , , , , , ,