Choiva de luz | Íñigo García Odiaga

Óculo del Panteón en Roma
Óculo do Panteón en Roma.

Curiosamente o recordo máis intenso que deixa na nosa memoria o Panteón romano, é o dunha ausencia, o dese punto onde a materia desaparece para alixeirar a membrana de formigón da súa cúpula, alí onde esta é máis esvelta. Nese cénit, o óculo cos seus nove metros de diámetro, abre o espazo interior ao ceo, deixando pasar o aire e tamén a choiva. Cruzando o remate de bronce, os días de precipitación a auga cae dentro do espazo sacro da esfera, onde mediante unha imperceptible curvatura do chan e grazas a unha serie de orificios estratexicamente colocados, as pingas de choiva son levadas á rede de sumidoiros de Roma.

Pero se algo atravesa o óculo do Panteón en abundancia é a luz, estrelándose contra as súas paredes, chan ou os casetones da cúpula debuxando o continuo movemento do sol. Unha choiva de luz asolaga o seu interior a diario mostrando o momento do ano e a hora do día para aqueles que o saiban ler, establecendo así unha relación case máxica entre o cosmos e ese espazo que é a casa de “todos os deuses”. Cando a luz e a choiva coinciden o chan brilla, facendo que o solado de mármore reverbere simulando emitir un luz imposible excepto para un lugar convertido en sagrado mediante a luz, a choiva e a arquitectura.

Pouca xente interpretou tan ben esa choiva de luz como o escultor Harry Bertoia na capela do MIT construída por Eero Saarinen en 1955. A capela é un cilindro de ladrillo rugoso, no que a porta de acceso é a única abertura nas súas fachadas. Ao atravesar ese limiar, o visitante é transportado a un espazo interior no que os muros de ladrillo vólvense ondulantes e a luz asolágao todo fluíndo desde o teito. En canto a pupila do ollo adáptase á luminosidade interior, cobra todo o protagonismo o altar de mármore branco bañado polo óculo , que queda rodeado pola escultura de Bertoia.

MIT, Eero Saarinen.
MIT, Eero Saarinen.

Da claraboya cenital colga unha cortina de cables que suxeitan unha infinidade de pequenas pletinas metalizadas. A luz do sol reflicte e fai vibrar esa cortina inestable, que se axusta e equilibra constantemente simulando unha choiva incesante que xera un efecto atmosférico silencioso no interior do edificio, imitando os días chuviosos de Roma. A capela de carácter aconfesional está dedicada como o Panteón a todos e a ningún dos deuses. Unicamente a luz adquire por tanto un carácter divino, aínda que só sexa para a arquitectura.

Íñigo García Odiaga. Arquitecto
San Sebastián. Xaneiro 2017

Íñigo García Odiaga

Arquitecto. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.

follow me

Arquivado en: artigos, Íñigo García Odiaga

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,