A inflexión creativa | Marcelo Gardinetti

1. 3. Olivier Martin-Gambier 2004 FLC-ADAGP
FLC-ADAGP | Fotografía Olivier Martin-Gambier, 2004

Unha característica do traballo de Le Corbusier é a identidade unívoca que presenta a súa obra. Aínda a pesar dos permanentes cambios de dirección do seu relato, sempre é posible recoñecer o trazo que fai dos seus deseños o sostén dun acontecemento único.

Neste proceso, unha das evolucións máis significativas produciuse en momentos incipientes da súa carreira, no deseño das dúas casas no barrio de Auteuil. Esta obra expresa un desenvolvemento arquitectónico evolutivo, o máis significativo dos seus primeiros anos. O proxecto exhibe a mesma depuración de linguaxe expresada nos seus primitivos traballos puristas, pero o seu contextura muta a relacións moitas máis complexas, inducidas por operacións de deseño que serán aplicadas de maneira sistemática ou aleatoria en traballos posteriores.

A idea de transcender o cubismo nunha matriz tridimensional que exprese a estética maquinista, na Maison A Roche resulta acrecentada pola capacidade de articular novas resolucións volumétricas. Estas articulacións espaciais que nutren a calidade da súa arquitectura, concíbense baixo un patrón de reflexións teóricas que resultan das súas propias indagacións, imbuídas de influencias históricas e contemporáneas.

FLC-ADAGP | Fotografía Olivier Martin-Gambier, 2004
FLC-ADAGP | Fotografía Olivier Martin-Gambier, 2004

O método aplicado á resolución funcional revélase como unha destas operacións. Le Corbusier agrupa o programa cunha lóxica orgánica, onde cada local adquire a súa forma e agrúpase co correspondente necesario, para alcanzar un proceso de funcionalidade lóxico. Os ambientes teñen liberdade para transcender a xeometría da casa, producindo saíntes na liña de fachada que son ordenados por un trazado regulador.

Na casa A Roche, a sucesión vincular de espazos constrúese baixo o concepto de promenade, unha estratexia de percorrido que permite revelar as diferentes calidades espaciais da casa. Este paseo iníciase no vestíbulo de acceso onde descobre relacións funcionais novas, circulacións que cruzan o espazo e balcóns que asoman en diferentes niveis. Continúa en ascenso sobre a rampla da sala de pinturas, que reproduce a curvatura do muro curvo mentres concede imaxes cambiantes dominadas pola luz que ingresa desde a xanela superior. O paseo culmina na terraza xardín, para alcanzar vistas cara á cidade.

En outubro de 1923, momentos en que avanzaba no deseño das dúas vivendas, Le Corbusier visita a galería L´Effort Moderne onde se realiza unha exposición de traballos do grupo De Stijl. O descubrimento das maquetas de Van Doesburg e Van Eesteren produciulle un influxo decisivo que se trasladou ao proxecto. Modificou os pequenos vans de xanela que proxectara en aberturas continuas, convertendo a envolvente nunha disposición de planos opacos e transparentes. Pon en competencia muros cheos e aberturas, facendo chocar os panos vidriados nas arestas dos muros ou cielorrasos, para producir un efecto de ruptura visual do ángulo.

3. Olivier Martin-Gambier 2004 FLC-ADAGP
FLC-ADAGP | Fotografía Olivier Martin-Gambier, 2004

Esta concertación de entidades reconocibles acentúase nos ensaios de policromía.

Le Corbusier experimenta o uso das “reaccións específicas da cor” para favorecer a lectura esperada sobre determinadas partes dun edificio”.

Exercicios tonales organizados para crear tensión entre elementos nun mesmo espazo, ocultar as propiedades estéticas dos materiais debaixo da cor e precisar as características da forma arquitectónica.

A tensión entre opostos é outra das experimentacións que consuma Le Corbusier nesta obra, un exercicio asentado na relación entre os elementos da arquitectura e a natureza, que explora a oposición de texturas e cores para potenciar ambas as entidades. O proxecto non só mantivo as árbores existentes no terreo, ademais enfronto a porta de acceso á casa A Roche a un deles, facendo que transcenda o momento de paso entre a rúa e a casa. Esta árbore foi quitado en anos posteriores e substituído por outro que se colocou levemente desprazado do acceso, eludindo os atributos propostos polo deseño.

O conxunto de operacións ordenadas por Le Corbusier na Maison A Roche, sinala un fito evolutivo na súa obra, que desgarra a linguaxe que caracterizou durante séculos a arquitectura doméstica para concretar unha composición perspicaz e plena de atributos espaciais.

FLC-ADAGP | Fotografía Olivier Martin-Gambier, 2004
FLC-ADAGP | Fotografía Olivier Martin-Gambier, 2004

Ese mesmo ano, Le Corbusier sinalaba que a arquitectura é plástica, ten unidade de intención e sentido das relacións, pero ademais ten que establecer relacións conmovedoras. As calidades expresadas nesta obra constrúen o sustento das súas palabras.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Xaneiro 2016

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: artigos, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , ,