O aforro como icono | Íñigo García Odiaga

Orbit Anish Kapoor+estadio olimpico arquitectura londres 2012 | vaumm.blogspot.com.es

[…]

Orbit, de Anish Kapoor, para os xogos olímpicos de Londres, 2012

Cando o aforro é un eslogan publicitario. Londres 2012.

Xa comezou a conta atrás para a cerimonia que dará comezo aos Xogos Olímpicos de Londres 2012 e as sedes onde se disputarán as diferentes disciplinas están listas para recibir aos atletas e ao público. Un evento destas características ten sen dúbida un efecto publicitario mayúsculo, o que en turismo e investimentos é o beneficio perseguido polos organizadores.

Beijing 2008 representou, máis aló das disputas deportivas, un bo exemplo das ansias dunha nación por abrirse ao mundo e así mostrar a cara máis amable, moderna e desenvolvida dunha nova Chinesa. O xigante asiático expresou nas súas construcións o poderío dunha era económica, que pronto descubririamos tocaba o seu fin; Londres 2012 pretende por contra liderar a imaxe da sostenibilidad, a ecología e a economía, nunha nova era dirixida pola palabra crise.

Estadio olímpico para Londres 2012

A sede principal dos xogos construíuse nunha antiga zona industrial da cidade, que agora terá unha ampla zona verde con miles de árbores, e centos de miles de metros cadrados axardinados, que a converteron nun hábitat permanente para varias especies de aves. A súa extensión é de 2.5 quilómetros cuadradosy sitúase ao leste da cidade de Londres. É nese ámbito onde se construíron as oito novas instalacións deportivas e a Vila Olímpica.

A diferenza de edicións anteriores das Olimpíadas onde se construían todas as infraestruturas deportivas especialmente para a ocasión, en Londres reconverteranse ou adecuarán antigos edificios. Dáse a coincidencia de que será a primeira vez na historia, na que unha cidade é sede dos xogos olímpicos por terceira ocasión, Londres foino anteriormente en 1908 e 1948. Esta cuestión fixo que o número de edificios existentes na cidade que permitiran albergar os diferentes encontros deportivos fose elevado e permitise pensar en reformalos, antes que en ter que construílos novamente dende cero. Unha decisión tomada co obxectivo de abaratar a factura final.

Este tipo de mentalidade trasladouse tamén á construción dos novos edificios. O desexo de que a cita olímpica pase á historia non só como “o espectáculo máis grande sobre a terra”, senón como a que tratou mellor o medio e defendeu unha economía racional fixo que por exemplo, o estadio olímpico pese menos de 10.000 toneladas de aceiro e que na súa construción se utilizasen tubos de aceiro reciclados. Por comparación utilizouse para a súa estrutura unha terceira parte do aceiro que se usou no Niño do Paxaro en Beijing.

Estadio olímpico para Londres 2012

En total para materializar as novas edificacións calcúlase que se aforraron en torno ao 73 por cento dos materiais de construción que viñan sendo habituais neste tipo de edificios. Ademais, pensouse de forma precisa na reutilización e a reciclaxe de moitos dos elementos utilizados para os novos edificios. Por exemplo, moita da madeira colocada non será pintada para poder reutilizarse e polo tanto revender.

Este tipo de decisións supuxeron pasar do presuposto de 48 mil millóns de euros calculado para Beijing 2008, á cifra de 11 mil millóns de euros aboada polos organizadores dos xogos londinienses.

Pero por raro que pareza mesmo os xogos de Londres 2012 sucumbiron á arquitectura icona, aquela que tamén se converteu en símbolo da economía da dilapidación pre-crise.

Mediante o patrocinio por parte do xigante indio do aceiro Arcelor-Mittal, o artista tamén de orixe india Anish Kapoor e o enxeñeiro de estruturas Cecil Balmond, construíron o Orbit nas inmediacións da sede olímpica. O Orbit é unha estrutura de 115 metros de altura que cunha aleatoria forma de torre, alberga un restaurante miradoiro no seu cume.

En definitiva, trátase dun elemento baleiro, icónico ou simbólico construído para ser o centro de atención e atraer a base dun exercicio de espectacularidade a atención da prensa, os turistas e dos investimentos. A súa xeometría tortuosa requiriu de programas informáticos moi complexos para a súa definición, así como duns sistemas de corte e soldadura moi avanzados que foron subministrados pola aceiría Mittal.

Orbit, de Anish Kapoor, para los juegos olímpicos de Londres, 2012

O Orbit, comparouse coa Torre Eiffel, coa pirámide de Keops, coa Estatua da Liberdade ou co Big Ben, ata agora símbolo turístico por excelencia da capital inglesa. Unha comparación que coloca a este edificio máis nunha carreira por destacar, que na mentalidade de austeridade defendida en todo momento polos responsables da candidatura olímpica.

Unicamente o tempo poderá verificar se o proxecto urbano e arquitectónico escollido para Londres 2012 foi o axeitado e o máis axustado para o momento económico, social e ambiental. En calquera caso a día de hoxe podería chegarse á conclusión de que o gasto responsable non é agora máis que o slogan publicitario que antes ocupaban os grandes e espectaculares edificios dos arquitectos estrelas.

íñigo garcía odiaga. arquitecto

san sebastián. maio 2012

Publicado en ZAZPIKA 2012.05.20

Íñigo García Odiaga

Doctor Arquitecto y profesor asociado de Proyectos Arquitectónicos, ETSASS. Editor de NOMU. 1/5 del estudio de arquitectura VAUMM. Vivo en Donosti.

follow me

Arquivado en: artigos, Íñigo García Odiaga

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,