¿Zahas Hadides para qué? | José Ramón Hernández Correa

Asisto aburrido, canso, enfastiado, a outra nova “xenialidade” de Zaha Hadid, e pregúntome: “¿Por que?” “¿Para que?”.

Zaha Hadid, como todos os arquitectos divinos, arquitectos-marca, arquitectos-estrela, xa non é unha arquitecta. Nin sequera é unha persoa. Non é home nin muller. É un ente, unha corporación. O seu estudo chámase Zaha Hadid Architects. on moitos arquitectos Zahas Hadides. O ningún. Alí xa non hai arquitecto. Non hai arquitectura.

Rexeneración de Sitio Histórico en Belgrado | Cortesía de ZHA

Vexo esta foto e cánsome. Non sei se son vivendas, oficinas, un hotel, un centro comercial… e dáme o mesmo. Dáme igual. O peor é que sospeito que a ela (ou a eles, ou a iso) tamén lle dá igual. Xa lle dá igual todo.

Abúrrome. E apesárome. Hai trucos de photoshop que fai isto cunha foto, a espiralizan e a licúan, e parece que se está a ir por un desaugadoiro. ¿E? Creo que non é esta a función da arquitectura. A arquitectura non é esta parvada, esta patochada zafia e sen ningunha graza.

A forma é unha das armas máis poderosas da arquitectura, por suposto, pero aqui vexo un despregamento de armas que non ten que librar ningunha batalla. Vexo un desfile pomposo, non unha batalla. Vexo unha procesión, non unha vitoria. En definitiva, son só armas de fogueo.

Este tipo de obras pornográficas e groseiras arramblan con todo. Todo está ao seu servizo. Elas non están ao servizo de nada nin de ninguén. Non serven a ninguén; non serven para nada. ¿Que hai unha antiga construción no ámbito? Pois só serve se enmarca a obra das Zahas Hadides. Se non é asi tírase. Importa un pito o lugar, a xente, as preexistencias, a historia do sitio… Todo. Só importa a nova obra vaidosa e autobombástica das Zahas Hadides.

Rexeneración de Sitio Histórico en Belgrado | Cortesía de ZHA

Ata iso pódoo entender: Hai obras tan marabillosas que crean unha nova realidade, e que son mellores que toda preexistencia, e que mesmo fan que a xente mellore. Moi ben. Hai obras señeras que marcan camiños e cambian mesmo a historia. De acordo: Que todo se incline ante elas. Gloria a elas.

Pero é que isto é outra vez o de sempre; máis do mesmo; pan con pan (por moito que se empeñen en facernos ver que é chocolate con chocolate).

Un diría que o proceso é tan parvo como introducir variables máis ou menos aleatorias nun programa informático ad hoc que deforme o deseño orixinal e que entregue un render distorsionado. (Xa postos, daría igual que o ordenador sufrise un erro fatal ou un ataque de pánico e chafase e distorsionase todo o modelado. Ninguén se decataría, e executaríase ese erro informático).

O resultado é que ningún dos Zaha Hadid Architects sabe como narices construír iso, e precisamente o único mérito de todo iso sería sabelo construír.

Por iso os enxeñeiros (benditos enxeñeiros) séntense orgullosos de construír o que parecía inconstruíble. Tanto no Pavillón Ponte de Zaragoza como no Centro Acuático de Londres, os enxeñeiros construtores -que baduaron durante meses do endeusado e disparatado estudo de arquitectura- rematan orgullosos de ter podido construílos, e rematan sendo os maiores apóstolos dese estudo que non se dignou darlles non xa uns planos de estruturas detallados, senón nin sequera unha apreciación de cantos apoios -e sobre que- tiñan aqueles monstros.

Todos, sobre todo os enxeñeiros, acaban crendo que ser un brillante arquitecto consiste en subministrar un deseño suficientemente retorcido. En canto a eles, limítanse a dixitalizar a xeometría (o que non é moco de pavo) e a confiar en que o seu programa informático -esta vez o dos enxeñeiros- triangule todo en tres dimensións e mida cada barriña de cada triángulo. Con tetraedros irregulares pódese construír calquera cousa.

Centro Acuático de Londres 2012

¿Que mérito ten iso? Moitos, pero ningún arquitectónico. Unhas máquinas poderosas que rompen en facetas triangulares calquera superficie alabeada, e que calculan cremonas ao besta. Nada menos, vale, pero tampouco nada máis.

E miles e miles de barras metálicas, todas diferentes, provocando úlceras e insomnios a xefes de obra, encargados e capataces de grupo.

Ao final aquilo constrúese, custe o que custe, e os propios construtores están encantados, sen acabar de crelo. E as certificacións teñen que ser de órdago. Non me gustaría ser eu quen tivese que revisalas e aprobalas. Para morrerse. (Claro que tamén isto, isto sobre todo, os trae sen coidado ás Zahas Hadides. Se se decuplica o gasto, que se decuplique. E enriba pasarán minuta de honorarios sobre ese décuplo).

E todo isto, en definitiva, ¿para que? Para o pasmo infantil dun público que nin sabe nin quere apreciar a arquitectura, pero si as megaconstrucións, as monstruosidades, o máis difícil aínda, e o desafío de formas que se retorcen porque si, por nada, porque eu o vallo.

E rematado unha ponte en Zaragoza vanse facer un estadio a Londres, e logo unha ópera a Zanzíbar e un rañaceos a Chiquitistán. E sempre é o mesmo.
Abúrrome, Zahas. Abúrrome moito.

José Ramón Hernández Correa · Doutor Arquitecto
Toledo · xuño 2013

Nota. – Que conste que non me quero cebar de forma machista cunha muller. Este texto xurdiu á vista das imaxes que colguei, que resultaron ser do estudo Zaha Hadid Architects, pero poderían ter sido doutros estudos. Hai moitas Zahas Hadides, e todas son parecidas: calatravas, fósteres, nouveles, gehrys, koolhaas, etc, etc. Todas elas un día foron persoas reais e demostraron un talento excepcional. Todas elas teñen obras notables, algunhas magníficas. Pero a propia estrutura do star system obrigounas a diluírse en corporacións abstractas, en entes intanxibles, en fábricas de delicada e perfumada merda que corrompe o mundo e nos denigra a todos.

José Ramón Hernández Correa

Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso.

follow me

Arquivado en: artigos, José Ramón Hernández Correa

Tags: , , , , , , , , , , ,