Oficinas Colmea en Vara de Quart | Cristina Moya Arquitecta

5 (100%) 4 votes

Oficinas Colmena en Vara de Quart Cristina Moya Arquitecta ©Milena Villalba 2018 o2
Oficinas Colmena en Vara de Quart | Cristina Moya Arquitecta © Milena Villalba 2018

Cando pensamos na imaxe urbana dunha cidade, a mente adóitase ir a lugares moi concretos, ata crear un marco visual máis ou menos homoxéneo, ou dunha heteroxeneidade acoutada. En calquera caso, nese marco visual adóitanse deixar fose áreas enteiras do espazo urbano que non parecen encaixar na imaxe que se desexa crear. Hai lugares que se descoidan totalmente desde a súa concepción, actuando neles case de maneira mecánica e a parte do resto: os polígonos industriais, esas grandísimas franxas de terreo de activo uso, terminan xerando illas ao redor (ou dentro) das cidades, onde o exercicio proyectual pareceu reducirse á macroescala do PGOU, sen chegar nunca á escala arquitectónica.

Con todo, en ocasións atópanse exemplos concretos que se esforzan en traballar todas as escalas co mesmo coidado. É o caso do proxecto das Oficinas Colmea, desenvolto por Cristina Moya, en Vara de Quart (Valencia), que lanza ademais unha idea (ou recordatorio) xenial ao aire: un polígono industrial é un campo perfecto de experimentación estrutural e arquitectónica, e pode e debe reclamar o seu interese dentro das cidades.

O proxecto parte dunha empresa xa consolidada, Mercadona, que decide renovar o seu modelo de venda online, para o que require un novo sistema loxístico materializado en edificio industrial de nova planta, que debe albergar tamén as oficinas para o funcionamento deste novo departamento. O resultado é unha colaboración entre o equipo de arquitectos da empresa, responsables do proxecto global, e Cristina Moya, á que se lle encarga inserir a peza de oficinas no edificio, a área de aparcadoiro e a envolvente.

Na súa intervención, os usos organízanse en base a niveis de intimidade e apertura, ou de relacións internas e externas, definidos por elementos arquitectónicos determinantes: cuberta (exterior), cerramento, e patio (interior), establecen de maneira gradual as friccións coa contorna, un espazo industrial inhóspito que con todo debe recibir o fluxo de empregados. Os elementos resólvense, de exterior a interior, da seguinte maneira: unha cuberta monumental conformada por unha malla tridimensional cobre a área destinada a parking; un cubo opaco alberga as oficinas xunto coa nave de loxística, integrados nunha única “caixa negra”; finalmente, ao interior, un gran patio acristalado actúa como pulmón, osixenando o espazo.

A zona exterior prevista para parking está exposta para un fácil acceso, circulación e saída. Por iso, requírese unha estrutura que cubra unha zona ampla, libre de alicerces: unha superficie de 15 x 47 metros, con 5 metros de altura e 2,5 de canto. A cuberta materialízase nunha malla tridimensional, preparada en taller, cuxos esforzos se transmiten en todas as direccións.

“Tratábase de que esta tivese un gran espesor, dada a súa dimensión e o seu emprazamento xunto ao bloque industrial de gran tamaño: adáptase á súa escala, para que non se perdese na visión do usuario. A cuberta pasa a ser un volume elevado que busca os seus apoios nos extremos, baixando cubos que funcionan como alicerces pantalla e liberando o espazo no centro. Desta forma, estes envolven ao usuario dentro do espazo, recolléndoo e pechando lixeiramente as visuais coa contorna”,

explica Cristina Moya.

Toda a estrutura remátase cun plano de paneis de policarbonato translúcido, para reducir a radiación e difuminar a luz, creando un efecto de “caixa lumínica” no parking.

Este volume funciona, sen dúbida, por contraste coa edificación adxacente; unha, lixeira, elevada, branca e luminosa; a outra, opaca, escura, masiva. Se a estrutura exterior busca, dalgunha maneira, ser porta que convida o acceso, e marcar un punto visible e reconocible, a construción do cubo de oficinas e loxística busca a integración de usos e a intimidade.

“A intención era que o espazo das oficinas non se percibise desde exterior, que quedasen totalmente integradas no edificio industrial, xa que as oficinas consisten nun uso secundario do edificio dedicado principalmente a loxística. Para iso decidiuse crear un cubo que o integrase todo. Un cubo cego sen perforacións.”

A necesidade de iluminación das oficinas resolveuse empregando chapa microperforada, a diferenza do cerramento da nave, realizado con panel sándwich con nervaduras cada 30 cm como as bandexas de chapa; esta diferenza faise patente durante as horas da noite, cando a luz do interior é visible.

Esta decisión de cerramento opaco é determinante na zona de oficinas; evidencia a intención de crear unha contorna de traballo envorcado cara ao interior, aumentando os espazos de concentración ou de próxima relación.

“Decidimos envorcar os espazos cara a dentro, e crear as vistas e o ámbito exterior, no interior, creando un gran patio central. Este convértese no protagonista do proxecto e o que vai organizar os espazos ao redor de el”.

Deste xeito, os usos máis libres, de esparexemento e encontro sitúanse nos bordos, actuando como filtro, mentres que os que requiren máis tranquilidade sitúanse no interior, xunto ao patio e con vistas ao bloque loxístico, buscando esta relación tamén de traballo.

“Tratamos de protexer os espazos de concentración situándoos no interior, máis tranquilo e silencioso, e vinculados ao proceso loxístico o acougado centro do edificio”,

conta Cristina,

“por contra os espazos de esparexemento, máis flexibles, colocámolos no límite co exterior para que funcionen de filtro cara ao interior”,

continúa. Así, produce espazos algúns que convidan á creatividade, ou a concentración, ou para o traballo en equipo,

“traballando minuciosamente a relación entre eles”.

Cada sala, cada elemento, cada material escollido, está pensado coidadosamente traballando os niveis de fricción, de son, de luminosidade…. O proxecto das Oficinas Colmea para Mercadona, de Cristina Moya, demostra que non hai contorna onde a arquitectura, traballada en todas as súas escalas co mesmo coidado, non poida supoñer unha mellora da contorna, e da actividade que aloxa.

Obra: Oficinas Colmea
Autor: Cristina Moya _Arquitecta
Colaboran: Almudena Arnau (arquitecta), Jorge Garcia (arquitecto), Ismael Padilla (director executivo, coordinador de obra), Pablo Cogollos (Coordinador de Instalacións)
Objeto: Oficinas en nave industrial e cuberta exterior
Emprazamento: Valencia, España
Superficie construida: 1300 m2 oficinas + 875m2 cuberta exterior
Encargo: Mercadona
Ano: 2018
Fotografía: Milena Villalba
Redación: Ana Asensio
Comunicación: Ana Asensio
+ cristinamoya.com

Arquivado en: arquitectura, equipamiento industrial, equipamiento terciario, obras

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,