Los “huesos” de Fisac: la búsqueda de la pieza ideal | Fermín G. Blanco

Unha tese sobre outra tese.

Miguel Fisac, é un arquitecto atípico. A súa vida e obra tínguense en ocasións de tinguiduras literarias que o converten nun personaxe atractivo para o seu estudo. Vida e obra a miúdo confúndense, así como os límites do seu exercicio profesional, en ocasións inventor, xeralmente mal empresario, declarado construtor e sempre arquitecto seguindo unha maneira moi persoal de interpretar a profesión.

cedex | Fotografía: Alex del Río

De entre as súas realizacións destacan os chamados ósos por abarcar unha parte importante da súa traxectoria profesional e tamén polos enigmas que encerran. O presente texto é un refundido de ideas xurdidas a partir da tese doutoral “ Os ósos de Fisac, a procura da peza ideal” e que serve de base á conferencia organizada por trespes arquitectos na libraría Formatos dentro da sección investigación en arquitectura.

En arquitectura e especificamente no ámbito académico a tese doutoral é o medio a través do cal un arquitecto accede ao titulo de doutor, defínese como primeira acepción no dicionario da RAE; conclusión, proposición que se mantén con razoamentos. Afastado do ámbito académico aínda que non da investigación, durante anos ou máis ben décadas Miguel Fisac defendeu con todo tipo de argumentos as súas realizacións de pezas ocas de formigón pretensado, como a solución total para a construción. Unha “peza ideal” que a modo de solución construtiva daba resposta a todos os requirimentos da edificación, xa sexan estes de tipo estrutural, enerxético, de impermeabilidad ou estéticos. Pero o certo é que pasadas as décadas os “ósos” desapareceron do mercado demostrando aparentemente a falsidade da tese enunciada polo mestre manchego.

Exposición Miguel Fisac_Huesos Varios | Fotografía: Alex del Río

Un percorrido crítico por todas estas realizacións, sumado a unha análise das diferentes solucións adoptadas polo propio Fisac en décadas posteriores permite observar a adecuación dos principios aos tempos actuais e como o arquitecto evoluciona as solucións desde os complexos procesos de moldeo de pezas ocas pasando polas patentes relacionadas coas texturas do formigón en fachada até a súa alianza final co encofrado en forma de solución construtiva. Un sistema “lixeiro” onde o pesado, o formigón de vertedura, transpórtase en formigoneiras a obra ao modo tradicional, pero onde se reducen os custos en virtude dun aforro de tempo e operarios. Onde se traballa desde dentro sen estadas e onde a estrutura é ao tempo acabado e illamento… Tratando de lograr novamente unha solución total ás distintas solicitaciones da construción. É unha resposta en forma de produto industrial, oco, en formigón e prefabricado, que o propio arquitecto bautizou como “Arquitectura Vertida”.

Arquitectura Vertida é o óso do século XXI, é un novo capítulo nunha procura interminable, cando os guindastres e medios auxiliares evolucionaron, a man de obra profesional escasea e os custos de transporte fano posible, o óso transfórmase en panel prefabricado e con todos os seus compoñentes incluídos para abaratar a montaxe en obra e gañar calidade final.

¿Será esta última proposta o camiño cara á peza ideal?

arquitectura vertida prototipo GZ10 | Fotografía: Fermín G. Blanco

O tempo decidirá sobre o maior ou menor percorrido desta última patente, en calquera caso é o refundido e o legado dun mestre que demostrou a través da súa traxectoria vital un modo moi persoal e singular de exercer a profesión.

Fermin G. Blanco. doctor arquitecto

la coruña. xaneiro 2011

List of references:

Fisac, Miguel.1963. Algunas soluciones de estructuras de hormigón armado formadas por piezas premoldeadas. Informes de la Construcción 149.

Fisac, Miguel.1964. Centro de Estudios Hidrográficos en Madrid. Informes de la Construcción 157, Enero-Febrero, pp. 21-29.

Fisac, Miguel. 1965. Soluciones arquitectónicas en hormigón pretensado. Texto de la conferencia organizada por la Asociación Española del Hormigón Pretensado en el Instituto Eduardo Torroja. (25 de noviembre). Hormigón y acero 79, abril-junio (1966), pp. 29-39.

Fisac, Miguel .1967. Breves reflexiones de Miguel Fisac. Arquitectura, 99.

Fisac, Miguel.1970. Vigas huecas pretensadas. Hormigón y Acero, nº 94/95, pp296.

Fisac, Miguel. 1982. Building design and construction from an architect´s point of view. Presentacion del 9º Congreso de la FIP Estocolmo.

Fisac, Miguel .1982. Mi estética es mi ética. Ciudad Real: Museo, D.L.

Fisac, Miguel .1997. Durable-traccionable. Tectónica, nº5, pp2.

Fisac, Miguel. 2007. Cartas a mis sobrinos. Ciudad Real: Fundación Miguel Fisac.

Fermín González Blanco

Es doctor por la Universidad Politécnica de Madrid (2010) y arquitecto por la ETSA de Valladolid (2002). Comienza su experiencia profesional con el arquitecto Manuel Gallego (2003-06). A partir de 2006 ejerce la profesión desde su propio estudio de arquitectura. Durante estos años ha realizado exposiciones, ha impartido cursos y conferencias relacionadas con la arquitectura, la docencia y el diseño industrial por diferentes organismos e instituciones. Fruto de este compromiso con la investigación, la construcción y la didáctica, en 2008 patenta el SISTEMA LUPO, un sistema modular de fines didácticos que se industrializa en diferentes versiones. Las obras y proyectos desarrollados desde el estudio mezclan los componentes de investigación, construcción y diseño, de modo que en ocasiones resulta difícil separar cada vertiente. Los proyectos se realizan en colaboración con diferentes organismos y empresas, siendo la relación teoría-práctica la que preside todo el proceso.

follow me

Arquivado en: artigos, Fermín G. Blanco

Tags: , , , , , , , , , , ,