Enxeñería do Enxeño | Miguel Ángel Díaz Camacho

Imagen incluida en Wilhide, Elisabeth; "Edwin Lutyens, Designing in the English Tradition", London, Pavilion, 2000, pág. 180.
Imaxe incluida no Wilhide, Elisabeth; “Edwin Lutyens, Designing in the English Tradition“, London, Pavilion, 2000, páx. 180.

A arquitectura solicita unha certa predisposición ante o achado, algo parecido a un estado de expectación. O pracer do descubrimento é adictivo, estimulante desde a militancia do máis contumaz dos enxeños, a miúdo intimamente relacionado co sentido do humor e, en última instancia, a intelixencia. Imaxinamos que precisamente a isto refírese Alejandro de la Sota cando afirma de forma luminosa que a arquitectura “dá risa”, para concluír inmediatamente despois cun doloroso “a vida non“. A súa maneira de chancear era dicir a verdade.

O banco que aparece na imaxe cumpre agora máis de 100 anos. Trátase dun deseño de Edwin Lutyens para o xardín da casa de Ednaston Manor (1912-19), un dos proxectos que o arquitecto británico aborda desde a variante neoclásica do estilo Queen Anne.A incorporación dunha enorme roda nun extremo e dous asideros no outro, transforma o banco nunha forma estraña de carruaxe, un artefacto desde logo moi pouco neoclásico que permite o seu fácil transporte. Imaxinamos o sorriso taimada de Lutyens ante esta criatura procreada como un enxerto, a medio camiño entre a cómoda e o carretón: un obxecto sen dúbida afastado dos canons culturais do seu espazo e tempo.2

A arquitectura necesita do enxeño como instrumento de transformación das rutinas do mundo. Desde a predisposición ante o achado desprégase no fondo unha forma determinada de coñecemento, unha mirada hixiénica que nos libera da tentación de tomarnos demasiado en serio: perder a gravidade. Coma se a imaxinación fose non xa

“máis importante que o coñecemento” (Einstein),

senón literalmente, máis lixeira. Tan lixeira que o grande fixésese pequeno e o pequeno grande; tan lixeira que o importante non fose senón aquilo verdadeiramente secundario.3

Reivindicamos para a arquitectura un sentido máis aló da medida e a escala; un sentido menos tanxible e ortodoxo, pero non por iso menos necesario e conveniente; un sentido á marxe da gravidade e da técnica; un sentido que nos devolva as razóns do humor. Unha enxeñería do enxeño.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doutor Arquitecto
Madrid. Xuño 2015.
Autor de Parráfos de arquitectura#arquiParrafos

Notas:

1 Continuando coa idea de proxectar casas para xardíns e non á inversa, Lutyens prestará gran atención á paisaxe como organismo dentro do cal debe xurdir a arquitectura.

2 A mobilidade do banco non é un asunto menor, pois permite reconfigurar continuamente a mirada sobre o xardín, transformando un territorio habitualmente coñecido e estable nunha paisaxe cambiante e movedizo, non xa pola posición impredicible dos bancos, senón polas novas perspectivas e situacións que estes agora ofrécennos.

3 Imposible non lembrar aquí as portas levadizas de Oíza en “Outras portas“, ou o acceso da vivenda do conserxe no proxecto Alejandro de Sota para o Museo Provincial de León, acceso principal do edificio do antigo Bispado, reservando unha pequena porta secundaria como novo acceso “principal” ao museo.

Arquivado en: faro, Miguel Ángel Díaz Camacho

Tags: , , , , , , , , , , , ,