Centro de saúde de San Juan Ostuncalco | Arquitectura Sin Fronteras España

O proxecto de ampliación do Centro de Saúde de San Xoan Ostuncalco englóbase dentro do traballo de cooperación que Arquitectura Sen Fronteiras leva a cabo desde o ano 1997 en Guatemala.

O obxectivo do proxecto é desconxestionar o saturado centro de saúde municipal, onde a situación de hacinamiento e a mala calidade dos espazos constitúen un ámbito inadecuado e precario para o traballo diario dos sanitarios e a atención dos pacientes, especialmente para aqueles grupos de maior risco, os menores e as mulleres gestantes.

Exterior de la ampliación del Centro de Salud de San Juan Ostuncalco
Exterior da ampliación del Centro de Saúde de San Xoan Ostuncalco

Con esta intervención proponse a construción dun módulo materno-infantil na parte posterior do Centro de Saúde, nunha pequena área propiedade do propio Ministerio. A ampliación incluirá o seguinte programa: unha sala de espera, dúas consultas e unha área que poida ser utilizada para usos diversos en función das necesidades.

Como elementos para a configuración do deseño se parte, por unha banda, das limitacións espaciais, en canto a superficie (190m2) e forma da parcela e orzamentarias (688.967,46 Quetzales, aproximadamente: 84.540?) e, por outra banda, dunha serie de condicionantes de uso e funcionamento que serán, ao cabo, os que modelen o proxecto e que explicamos a continuación.

En primeiro lugar era importante establecer unha comunicación adecuada coa parte existente do centro de saúde, de maneira que funcionase correctamente coa configuración actual, pero sen que se vise comprometida no caso (moi probable) de futuras modificacións do edificio. Neste sentido proponse un paso no bordo da parcela que vai cosendo os distintos módulos do centro, desde a área de recepción, na parte frontal ata o módulo novo na parte posterior da parcela.

Doutra banda, era necesario facer un deseño estrutural sinxelo e regular que garantise o mellor funcionamento ante sismo e que, ao mesmo tempo adaptásese ás irregularidades da parcela. Para iso trátase de buscar a maior área regular e rectangular circunscrita na parcela, establecendo aí o corpo principal, de dous niveis, do edificio e, articulando os espazos restantes como áreas coherentes e con sentido dentro do deseño.

Proponse, de igual modo, como punto de partida facer compatible a privacidade e o recollemento desexable nun centro de atención a persoas enfermas cunhas condicións de ventilación e iluminación natural adecuadas. Para iso exponse unha envolvente  opaca protectora no perímetro exterior do edificio e disponse de lucernarios e grandes superficies acristaladas cara aos patios interiores, osixenando ambiental e visualmente os espazos de espera, atención e reunións.

O centro de saúde atende a un gran número de pacientes diariamente, por outra banda, a cobertura e as actividades que alí se desenvolven son amplas e variadas; por este motivo exponse a necesidade de establecer un espazo con gran flexibilidade que poida cambiar facilmente de uso e adaptarse ás necesidades particulares de cada momento. Tratando de dar resposta a este punto deséñase un espazo amplo, divisible e moi flexible no nivel superior que dea cabida a todas estas actividades; desde o desenvolvemento de talleres e reunións, ata mesmo prever a posibilidade de que se poida converter en clínicas improvisadas ou permanentes.

Finalmente, dentro das limitacións orzamentarias, trátase de facer un esforzo no deseño pasivo para ofrecer unhas condicións adecuadas de confort térmico adaptadas ao clima local e aos horarios de apertura do centro. Para eles elabórase unha análise climática e de soleamiento e establécese unha estratexia de confort baseada no quecemento rápido a través da captación solar directa a través de lucernarios en cuberta e ocos acristalados na orientación sur e sueste.

A partir da conxugación coherente destes condicionantes o centro de saúde municipal vaise moldeando de maneira natural dando como resultado un volume duro, compacto, con carácter propio pero sen estridencias dentro do conxunto urbano de San Xoan Ostuncalco.

Desde o punto de vista do uso o centro de saúde vén dotar ao municipio cunhas instalacións sanitarias máis amplas e adecuadas que melloren a calidade da atención da poboación máis vulnerable da rexión.

Obra: Ampliación do centro de saúde de San Xoan Ostuncalco
Autoría do proxecto e dirección de obra: Arquitectura Sin Fronteras España
Cálculo da estructura: Espacio arquitectura e enxeñería
Director de execución: Ing. Moisés Eduardo Tucux Cua
Constructora: C.D.O Constructores de Occidente
Superficie construida: 197,76m2
Emprazamento: San Juan Ostuncalco, Quetzaltenango, Guatemala
Data: 2015 – 2016
Presuposto: 688.967,46 Quetzales (84.540€)
Financiado: Axencia Española de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento (AECID) como parte dun programa de saúde materno infantil levado a cabo en colaboración con Farmacéuticos Mundi, Mugarik Gabe e ASECSA.
+ asfes.org

veredes
veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: arquitectura, equipamiento dotacional, equipamiento sanitario, equipamiento terciario, obras

Tags: , , , , , , , , , , , ,