Bodega Dussart Pedrón | Crux Arquitectos

5 (100%) 2 votes

Bodega Dussart Pedrón Crux Arquitectos o24 ©Milena Villalba 2018
Bodega Dussart Pedrón | Crux Arquitectos © Milena Villalba 2018

Na liña de tempo das edificacións hai moitas vidas diferentes, e todas marcan dalgunha maneira ás seguintes. As mesmas construcións, os mesmos paisaxes, en momentos diferentes son percibidas de maneira diferente; vividas, á fin e ao cabo, baixo outras circunstancias. Nesas vidas, ademais de pasar por usos diferentes, transformacións, abandonos e renacementos, pásase por asociacións psicolóxicas diferentes: añoranza, desapego, complexos de inferioridade ou grandes esperanzas. O que é importante saber é que esa liña, con toda a súa carga material e emocional, leva ata o punto actual, e que se ela rompe xa non poderemos falar de “lugar”, en toda a súa amplitude.

Construír desde a memoria é incluír esas fases sen quedar atados a elas; é entender o caderno de bitácora a pesar de estar noutra travesía. É asimilar que o famoso folio en branco do difícil comezo non é tal se lembramos todo aquilo do que partimos.

O estudo de arquitectura CRUX, neste proxecto situado na poboación dos Pedrones, en Requena (Valencia), traballou nunha intervención que mostra un profundo respecto polas implicacións emocionais do lugar que lles precedía, sendo conscientes de que se inicia con ela unha nova fase, inevitablemente ligada á contemporaneidad. A “Adega Dussart Pedrón” é o novo espazo xurdido tras a rehabilitación dunha antiga construción familiar que tivo xa moitas vidas.

O espazo actual, de 156 m2, foi en orixe un curral, un volume alongado dunha planta cun gran patio anexo. Posteriormente transformouse en adega, reutilizando a nave do curral como almacén de depósitos, e enchendo o patio contiguo para crear un espazo nun segundo nivel desde o que elaborar o viño e verterlo aos depósitos por gravidade. Nos anos 60, ao crearse a cooperativa do pobo, a adega deixou de elaborar o seu viño para converterse en almacén. Hoxe, os seus descendentes regresan desde Francia deixando unha vida atrás, para rescatar a antiga adega familiar que levantou un día o bisavó, rescatando tamén o viño de elaboración propia que se abandonou.

Como é habitual nas poboacións pequenas e nas contornas máis rurais, existe unha mirada peyorativa sobre a identidade propia: das formas de subsistencia, ao patrimonio intanxible, pasando pola contorna construída. Como contan os arquitectos,

“xeralmente, non se dá o valor suficiente á cultura local, ao propio. A pesar disto, a familia Dussart Pedrón renuncia á súa “estabilidade” en Francia para volver ao pobo e emprender con este proxecto, desaprender ese certo “pudor” cara ao propio, e poñer en valor este patrimonio”.

Esta premisa é clave ao enfrontarse ao proxecto: por unha banda, os arquitectos son conscientes do valor do patrimonio material e o sentimental do lugar, que contrarresta a habitual mirada infravalorada da arquitectura popular; doutra banda, de que a memoria é un ente vivo, que non se debe disecar e exhibir, senón usar, transformar, mellorar.

“Así pois entendemos que a nosa proposta debía ser unha liña máis na historia dese lugar. O noso reto era dobre: conseguir facer produtivo de novo este espazo, tendo en conta que os procesos de elaboración de viño actuais, así como as esixencias de sanidade, cambiaron considerablemente. Ao mesmo tempo, sentiamos o deber de conservar esas pegadas do edificio, e de potencialo utilizando tecnoloxías construtivas do noso tempo”.

A intervención traballará o paso do tempo como un material máis de construción, sen esconder esas cicatrices. Nese lugar-territorio inseriranse as novas instalacións, empregando materiais facilmente identificables e asociados ao noso tempo. A construción orixinal revísase, actuando de maneira personalizada con cada elemento. A cuberta mantén a súa estrutura de rollizos orixinal sobre a que se aplica un tratamento á auga, o cañizo substitúese por listóns de madeira machihembrados, as tellas límpanse e volven colocarse na súa localización. A fachada norte, que aínda mostra as trazas do seu pasado como curral, mantense así, cos ocos cegados. No nivel inferior, onde a familia comezou a elaborar os seus viños fai máis de cen anos, se redescubre o muro de ladrillo dos depósitos orixinais.

Sobre este lenzo de recuperación do existente estrutúrase todo o novo programa, baseado en tres espazos relacionados. O nivel 0, marcado pola cota de acceso na fachada este, ocupará a antiga ampliación, que se destina á elaboración; desde ela accédese a outras dúas salas, situadas en dous niveis na nave oeste: o nivel -1, de antigos depósitos de formigón, transfórmase na sala de garda da adega, aproveitando a súa inercia térmica para a maduración en barrica, mentres que o nivel +1 exponse como zona de recepción da uva, e integra os servizos e laboratorio, e un novo van que perfora o muro de mampuesto.

Estes niveis redefínense en base a unha estrutura de formigón armado que consolida a construción e refórzaa, posibilitando o novo uso. As escaleiras e o montacargas colócanse no centro, rodeando o alicerce e creando unha peza central. Os novos paramentos realízanse en pladur branco; insérense como un elemento perimetral que rodea o espazo, integrando os servizos e permitindo que as superficies sexan lavables para o correcto funcionamento da adega. No espazo entre estes dous elementos colócase a iluminación ambiental, que potencia a textura dos muros e os rollizos de cuberta, pero que tamén remarca esa separación, esa distancia.

Esta intervención supón unha capa sobre a construción, só rozando, como unha instalación reversible que ao tempo debuxa un folio en branco sobre o que recomenzar. Este proxecto de CRUX arquitectos é un proxecto de continuidades, de coexistencias, que entenden o valor engadido do desgaste do tempo como parte do camiño para percorrer hoxe, e faio de maneira sinxela, sen alardes, próxima, mirando con respecto e agarimo tanto o que veu como o que está por vir.

Obra: Bodega Dussart Pedrón
Tipo: Rehabilitación
Localización: Los Pedrones, Requena, Valencia (España)
Superficie construida: 156 m2
Ano: 2017
Arquitectos: Raquel Sola e Alejandro García (CRUX)
Fotografía: Milena Villalba
Redacción: Ana Asensio
+ cruxarquitectos.com

Arquivado en: arquitectura, obras, rehabilitación

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,