IniciofaroEl concepto moderno de espacio arquitectónico | José Ramón Hernández CorreaO concepto...

[:es]El concepto moderno de espacio arquitectónico | José Ramón Hernández Correa[:gl]O concepto moderno do espacio arquitectónico | José Ramón Hernández Correa[:en]The modern concept of architectural space | José Ramón Hernández Correa[:]

[:es]

El concepto moderno de espacio arquitectónico

Hay un libro de Giulio Carlo Argan que se titula El concepto de espacio arquitectónico desde el Barroco a nuestros días, de los años sesenta y hoy descatalogado (como tantos y tantos libros fundamentales), que a mí me parece interesantísimo. (Era de la editorial Nueva Visión, de Buenos Aires, y aprovecho para agradecer a las editoriales argentinas la inmensa labor que han hecho por la cultura en castellano, y lo mucho que les debemos desde España. También saludo con cariño a las bibliotecas y a las librerías de viejo, que nos dejan conocer tantísimos libros que el mercado y la moda han devorado).

El concepto moderno de espacio arquitectónico
El concepto de espacio arquitectónico desde el Barroco a nuestros días. Giulio Carlo Argan
El arquitecto ya no representa el espacio, sino que lo hace

Hoy esto está más que asumido. Todo el mundo sabe que el arquitecto determina el espacio en que se desarrolla la vida de la comunidad. Pero esto no siempre fue así. La «arquitectura de composición» se fundaba en una concepción objetiva del mundo y de la historia, y se planteaba ella misma como concepción del mundo. Pero la «arquitectura de determinación formal» no acepta una concepción objetiva del mundo ni de la historia, y puesto que la determinación del espacio es un proceso vital, podemos decir que la «arquitectura de determinación formal» no pertenece al ámbito espiritual de la «concepción del mundo», sino al de la «concepción de la vida».

Al «hombre del sistema» el mundo se le presenta como una estructura constante, y por tanto el espacio es una mera realidad geométrica, y es inmutable en sus leyes.

Pero el hombre que resuelve aceptar los movimientos de su propia vida interior tratará de aclarar cómo se desarrolla esa vida, y también considerará su propia vida en relación con la de los demás. Será un proceso abierto, vivo, creativo, mutable, bastante desasosegador, complejo. Estoy viendo a Borromini y a Frank Lloyd Wright;

¿vosotros no?

Para el hombre del sistema, para el hombre contemplativo, el espacio es un dato revelado

Pero si partimos del principio de que la experiencia es lo que cuenta, ocurrirá que nuestro existir en la realidad podrá constituir la determinación continua de un espacio (el espacio que recorro, el espacio que veo, el espacio en que me muevo y en el que experimento mis emociones). Hay una transformación continua de los valores del espacio, transformación que está ligada con la actividad: mi actividad, la actividad de los demás, la actividad de mi grupo social…

Es el salto histórico, tremendo y fundamental, de una concepción «sistemática» a una concepción «metodológica», de una concepción contemplativa a otra activa, y, sobre todo, de una concepción metafísica a una concepción social del espacio.

Pero esto se complica aún más cuando, en el movimiento moderno, la problemática espacial arquitectónica se «contamina» con la de otros campos, y con las coordenadas culturales de cada arquitecto. Ya no hay un único «concepto espacial de nuestro tiempo».

El arquitecto ya no tiende a la «construcción del espacio», sino a la «fenomenización del espacio». En ambas expresiones, la palabra «espacio» no significa exactamente lo mismo. En la primera, Dios no creó el espacio, sino las cosas, y luego el hombre creó el espacio para poder entender la relación entre las cosas. Para la segunda, la palabra se refiere a la extensión ilimitada del mundo, con todos los hechos que tienen lugar en él, y que encuentra su fenomenización a través de la obra de arte en general y de la arquitectura en particular. (Mi existencia es un fenómeno y se realiza en el mundo de los fenómenos).

El concepto moderno de espacio arquitectónico

Dejémoslo aquí. Cuando me suban otro puñado de puestos hablaré del espacio literal y del espacio fenomenológico. Pero por hoy ya os he dado bastante la brasa. Supongo que estaréis deseando que me vuelvan a bajar unos cuantos puestos; que me pongan en mi sitio y se me bajen un poco los humitos. Pues tenéis razón.

El espacio da vértigo.

José Ramón Hernández Correa
Doctor Arquitecto y autor de Arquitectamos locos?
Toledo · diciembre 2011

[:gl]

Hai un libro de Giulio Carlo Argan que se titula O concepto de espazo arquitectónico desde o Barroco aos nosos días, dos anos sesenta e hoxe descatalogado (como tantos e tantos libros fundamentais), que a min me parece interesantísimo. (Era da editorial Nova Visión, de Bos Aires, e aproveito para agradecer ás editoriais arxentinas o inmenso labor que fixeron pola cultura en castelán, e o moito que lles debemos desde España. Tamén saúdo con agarimo ás bibliotecas e ás librerías de vello, que nos deixan coñecer tantísimos libros que o mercado e a moda devoraron).

El concepto de espacio arquitectónico desde el Barroco a nuestros días.
O concepto de espazo arquitectónico dende o Barroco ata os nosos días.

Bo: Ao gran. dixen que hoxe me poñería estupendo, pero terei piedade de vós e simplificarei todo o que poida.

Separadamente disto, hai que ter en conta que cando se fala de términos tan resbaladizos hai que esaxerar ou, por dicir así, forzar os contrastes. Nin o branco é tan branco nin o negro é tan negro. É unha forma de entendernos.

Argan di que o espazo non é unha relidad obxectiva, definida, cunha estrutura estable, senón que é un concepto; é dicir, unha idea que ten un desenvolvemento histórico propio.

Desde o Barroco ata os nosos días ese concepto de espazo transformouse desde ser considerado algo previo ata entenderse como consecución final.

Antes do seiscentos a arquitectura pensábase como representación do espazo, pero no Barroco transformouse ata concibirse como determinación do espazo.

O arquitecto do Barroco dáse conta de que o espazo non existe previamente, senón de que el o pode crear. Imaxinádevos a normativa estrita do Renacemento, as ordes, a claridade de composición. Entón o arquitecto tamén creaba, pero a súa creación era para constatar que o espazo era como tiña que ser, que a obra se había realizado correctamente.

Con todo, o arquitecto do Barroco crea convexidades e concavidades que chocan, explosións imprevistas e desordenadas, contradicións. O espazo non é previo, senón que se vai determinando a través das formas arquitectónicas. O arquitecto fai que o espazo palpite, e o ser humano vese inmerso nunha concepción mental, nunha abstracción que, con todo, materialízase moi carnal e concretamente.

El concepto moderno de espacio arquitectónico José Ramón Hernández Correa

O arquitecto xa non representa o espazo, senón que o fai.

Hoxe isto está máis que asumido. Todo o mundo sabe que o arquitecto determina o espazo en que se desenvolve a vida da comunidade. Pero isto non sempre foi así. A «arquitectura de composición» fundábase nunha concepción obxectiva do mundo e da historia, e expúñase ela mesma como concepción do mundo. Pero a «arquitectura de determinación formal» non acepta unha concepción obxectiva do mundo nin da historia, e debido a que a determinación do espazo é un proceso vital, podemos dicir que a «arquitectura de determinación formal» non pertence ao ámbito espiritual da «concepción do mundo», senón ao da «concepción da vida».

Ao «home do sistema» o mundo preséntaselle como unha estrutura constante, e por tanto o espazo é unha mera realidade xeométrica, e é inmutable nas súas leis.

Pero o home que resolve aceptar os movementos da súa propia vida interior tratará de aclarar como se desenvolve esa vida, e tamén considerará a súa propia vida en relación coa dos demais. Será un proceso aberto, vivo, creativo, mutable, bastante desasosegador, complexo. Estou a ver a Borromini e a Frank Lloyd Wright;; vós non?

Para o home do sistema, para o home contemplativo, o espazo é un dato revelado. Pero se partimos do principio de que a experiencia é o que conta, ocorrerá que noso existir na realidade poderá constituír a determinación continua dun espazo (o espazo que percorro, o espazo que vexo, o espazo en que me movo e no que experimento as miñas emocións). Hai unha transformación continua dos valores do espazo, transformación que está ligada coa actividade: a miña actividade, a actividade dos demais, a actividade do meu grupo social…

É o salto histórico, tremendo e fundamental, dunha concepción «sistemática» a unha concepción «metodolóxica», dunha concepción contemplativa a outra activa, e, sobre todo, dunha concepción metafísica a unha concepción social do espazo.

Pero isto complícase aínda máis cando, no movemento moderno, a problemática espacial arquitectónica «contamínase» coa doutros campos, e coas coordenadas culturais de cada arquitecto. Xa non hai un único «concepto espacial do noso tempo».

O arquitecto xa non tende á «construción do espazo», senón á «fenomenización do espazo». En ambas as expresións, a palabra «espazo» non significa exactamente o mesmo. Na primeira, Deus non creou o espazo, senón as cousas, e logo o home creou o espazo para poder entender a relación entre as cousas. Na segunda, a palabra refírese á extensión ilimitada do mundo, con todos os feitos que teñen lugar nel, e que atopa o seu fenomenización a través da obra de arte en xeral e da arquitectura en particular. (A miña existencia é un fenómeno e realízase no mundo dos fenómenos).

Deixémolo aquí. Cando me suban outro puñado de postos falarei do espazo literal e do espazo fenomenológico. Pero por hoxe xa vos dei bastante a brasa. Supoño que estaredes a desexar que me volvan a baixar uns cuantos postos; que me poñan no meu sitio e báixenlleme un pouco os humitos. Pois tedes razón.

O espazo dá vertixe.

José Ramón Hernández Correa
Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?
Toledo · decembro 2011

[:en]

There is Giulio Carlo Argan´s book hat titles The concept of architectural space from the Baroque to our days, of the sixties and today descatalogado (as so many people and so many fundamental books), that seems to me to be the most interesting. (It was of the New publishing house Vision, of Buenos Aires, and I am useful to be grateful to the Argentine publishing houses for the immense labor that they have done for the culture in Castilian, and the great thing that we owe to them from Spain. Also I greet fondly to the libraries and to the old man’s bookshops, which leave us to know tantísimos books that the market and the mode have devoured).

The concept of architectural space from the Baroque to our days.
The concept of architectural space from the Baroque to our days.

Good: To The grain. I have said that today I would become marvellous, but I will have piety of you and will simplify everything what could.

Apart from this, it is necessary to bear in mind that when one speaks about so slippery terms it is necessary to exaggerate or, for saying this way, forcing the contrasts. Not even the white thing is so white not the black thing is so black. It is a way of understanding itself.

Argan says that the space is not an objective, definite relidad, with a stable structure, but it is a concept; it is to say, an idea that has a historical own development.

From the Baroque to the present day this concept of space has transformed from being considered to be something previous up to understanding itself as final attainment.

Before six hundred the architecture was thought as representation of the space, but in the Baroque it transformed up to be conceiving as determination of the space.

The architect of the Baroque realizes that the space does not exist before, but that he can create it. You imagine the strict regulation of the Renaissance, the orders, the clarity of composition. Then the architect also was creating, but his creation was to state that the space was since had to be, that the work had realized correctly.

Nevertheless, the architect of the Baroque believes convexities and concavities that hit, unforeseen and untid explosions, contradictions. The space is not previous, but it is deciding across the architectural forms. The architect does that the space flutters, and the human being meets immersed in a mental conception, in an abstraction that, nevertheless, materializes very carnal and concretely.

El concepto moderno de espacio arquitectónico José Ramón Hernández Correa

The architect already does not represent the space, but it does it.

Today this is more than assumed. The whole world knows that the architect determines the space in which the life of the community develops. But this not always was like that. The «architecture of composition» was founded on an objective conception of the world and of the history, and she itself was appearing as conception of the world. But the «architecture of formal determination» does not accept an objective conception of the world not of the history, and since the determination of the space is a vital process, we can say that the «architecture of formal determination» does not belong to the spiritual area of the «conception of the world», but to that of the «conception of the life».

To the «man of the system» the world appears as a constant structure, and therefore the space is a mere geometric reality, and is immutable in his laws.

But the man who resolves to accept the movements of his own interior life will try to clarify how this life develops, and also he will consider his own life in relation with her of the others. It will be an open session, alive, creativly, mutable, enough desasosegador, complex. I see Borromini and Frank Lloyd Wright; you not?

For the man of the system, for the contemplative man, the space is a revealed information. But if we depart from the beginning of that the experience is what counts, it will happen that ours to exist in the reality will be able to constitute the constant determination of a space (the space that I cross, the space that I see, the space in which I move and in which I experience my emotions). There is a constant transformation of the values of the space, transformation that is tied by the activity: my activity, the activity of the others, the activity of my social group…

It is the historical, tremendous and fundamental jump, from a «systematic» conception to a «methodological» conception, from a contemplative conception to active other one, and, especially, from a metaphysical conception to a social conception of the space.

But this is complicated furthermore when, in the modern movement, the spatial architectural problematics «contaminates» with that of other fields, and with the cultural coordinates of every architect. Already there is no only «spatial concept of our time».

The architect no longer tends to the «construction of space», but to the «phenomenalization of space». In both expressions, the word «space» does not mean exactly the same thing. In the first, God did not create space, but things, and then man created space to understand the relationship between things. In the second, the word refers to the unlimited extension of the world, with all the facts that take place in it, and which finds its phenomenalization through the work of art in general and architecture in particular. (My existence is a phenomenon and is realized in the world of phenomena).

Let’s leave here. When they raise another handful of positions I will speak about the literal space and about the space fenomenológico. But per today already I have given you enough the ember. I suppose that you will be wishing to turn me to lowering a few positions; that put me in my site and the humitos stoop me a bit. Since you have reason.

The space gives dizziness.

José Ramón Hernández Correa
PhD Architect and author of Arquitectamos locos?
Toledo · december 2011

[:]

José Ramón Hernández Correa
José Ramón Hernández Correahttp://arquitectamoslocos.blogspot.com.es/
Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica de Madrid, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso. Arquitecto, bloguero, saxofonero, escritor... pero todo mal.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS