InicioobrasarquitecturaCentro Cultural de Lérez | Jorge Rodríguez+José María SotoCentro Cultural do Lérez...

Centro Cultural de Lérez | Jorge Rodríguez+José María SotoCentro Cultural do Lérez | Jorge Rodríguez+José María SotoLérez Cultural Center | Jorge Rodríguez+José María Soto

El Centro Cultural de Lérez es un equipamiento comunitario edificado sobre la parcela en la que se ubicaba el antiguo teleclub, del cual se conserva su fachada principal. Su finalización supone la culminación de un largo proceso caracterizado por la fuerte implicación vecinal, que demandaba  la devolución de este inmueble,  enajenado durante el franquismo, desde hace décadas, para su utilización como centro comunitario. El proyecto resultó ganador de un concurso al que se presentaron más de cincuenta propuestas y que fue convocado por el Colegio de Arquitectos, el Ayuntamiento de Pontevedra y la Asociación de Comunidades de Montes en Man Común da Parroquia de Lérez, propietarios del edificio.

Con toda certeza, esta obra podría haber sido construida por el doble de lo que finalmente costó sin que ello hubiese significado una mayor calidad arquitectónica. Tras el fallo de concurso y durante la elaboración de los proyectos constructivos, el presupuesto se redujo en más de un 30% respecto a lo establecido en las bases del mismo.  Eso, unido al delicado escenario económico hizo necesario el ingeniar soluciones flexibles y económicas que no pusieran en peligro la correcta finalización de la obra, cuyo presupuesto final de liquidación se contuvo dentro de lo establecido en la oferta de licitación, que, debido a las bajas ofrecidas, fue incluso inferior al establecido en el proyecto de ejecución.

EL CONTEXTO. REFERENTES SUPERPUESTOS

La experiencia de la ciudad conocida está marcada por la presencia de referentes subjetivos que poco a poco van anidando en nuestra memoria asociados a unos determinados recuerdos o circunstancias que les confiere ese carácter singular.  Análogamente al modo en que una canción o un perfume nos pueden trasladar a un período de nuestra vida o despertar el recuerdo de una persona a través de una asociación mental establecida previamente, el referente urbano es el elemento que ayuda a la identificación de una parte de la ciudad como algo conocido y familiar. No es necesariamente un elemento sobresaliente ni una pieza destacada, además es completamente subjetivo, diferente para cada persona según su experiencia personal, puede tener un distinto grado de  influencia, desde una única persona hasta una comunidad entera. Algunos de esos referentes son efímeros y duran sólo un corto espacio de tiempo, como la panadería, el almacén de juguetes o incluso la casa de un amigo que podemos identificar en la homogeneidad repetitiva de la ciudad actual. Otros trascienden en el tiempo y son independientes de personas o actividades, en este caso suele ser la componente física, una imagen singular la que diferencia este elemento del resto.

 En el contexto objeto de este estudio existen varias referentes caracterizadoras. Es un ámbito urbano de transición que hace de nexo entre Pontevedra y las principales  aldeas que configuran la parroquia de San Benito. Durante generaciones, los referentes efímeros se han sucedido, sin embargo hay dos elementos que han mantenido la esencia de este paisaje urbano durante los últimos cincuenta años, y que  lo hacen reconocible aún a pesar de los cambios que han afectado al resto de entorno.

Uno de estos elementos es el edificio de la farmacia, en el cruce de la carretera de Santiago (Juan Bautista Andrade) y la carretera de Lérez-Berducido (calle Leandro del Río), su posición intermedia entre ambas calles y su característica silueta lo convierten en un hito que orienta al visitante eventual e incluso al habitual. El otro referente es el propio edificio del “Teleclub” cuya fachada ecléctica, que permanece inalterable a lo largo de los años, marca la entrada en la parroquia de Lérez, donde la ciudad disuelve su tejido urbano en un entorno todavía rural.

La conservación de este tipo de referentes es necesaria, su valor es a menudo independiente de la calidad o sofisticación de su arquitectura, pero el papel que desempeñan no puede ser sustituido fácilmente. Sin embargo, en ocasiones el valor sentimental llega para salvaguardar un edificio cuya arquitectura no es suficientemente relevante.  Cuando la modificación del Plan plantea la conservación únicamente del frontón del edificio original, se produce una contradicción entre el deseo de conservar un recuerdo del viejo teleclub y la sospecha de que el edificio no es realmente apto para el mundo actual. El frontón debe permanecer en fachada pero no necesariamente en la misma disposición, se dice, lo cual puede resultar en el mismo efecto de pérdida de identidad que si el edificio desapareciera completamente.

PROPUESTA DE INTEGRACIÓN ARQUITECTÓNICA

Las bases del concurso plantean la necesidad, establecida por una modificación del plan urbanístico, de mantener el frontón del antiguo edificio, pudiendo reubicarse en cualquier posición en la envolvente del nuevo edificio. Lo que se propone en este proyecto es la conservación de la toda fachada existente en su posición original y manteniendo todos sus elementos, originando el nuevo edificio a partir del diálogo con la misma. La antigua imagen se conserva pero es tamizada sutilmente por un velo permeable que unificará una nueva envolvente, con un lenguaje actual y creando el que será nuevo referente urbano para el siglo XXI. Se respeta su función original como umbral de acceso y la terraza previa se reinterpreta en forma de vestíbulo exterior; hacia el interior se respeta su carácter, abriendo y dilatando el espacio inmediato, adaptando la configuración de los nuevos niveles a su presencia.

ESPACIO Y FUNCIONALIDAD

La distribución programática busca responder a las exigencias del concurso, priorizando la funcionalidad de la respuesta, la versatilidad de los distintos ámbitos y sobre todo la calidad espacial y ambiental en todo el edificio. De este modo, se introducen algunas variaciones respecto a las bases con la intención de optimizar el volumen construido y el funcionamiento general. La organización funcional se basa en la optimización del área efectiva de iluminación natural en las zonas de trabajo. Si la distancia de un espacio donde se realice cualquier tarea visual excede seis metros, el uso de luz artificial resulta imprescindible la mayor parte del tiempo. Por ello la configuración del edificio se realiza maximizando la superficie en fachada y abriendo un amplio atrio central que aportará mayor luminosidad, calidad espacial y favorecerá la ventilación natural. La sala de usos múltiples se dispone en la planta inferior para simplificar las circulaciones del edificio y permitir un funcionamiento más independiente y mejor aislado respecto a las demás zonas. Se asegura la introducción de luz y ventilación naturales a través de lucernarios y aperturas.

El funcionamiento de cada espacio está pensado desde una lógica de adaptabilidad a las necesidades de cada momento de la vida del edificio. Se apuesta por espacios diáfanos, abiertos con posibilidad de diferentes configuraciones por medio la combinación de los elementos fijos con tabiques móviles. Desde la cafetería, hasta las distintas aulas y oficinas están pensados como espacios abiertos e integrados en el conjunto que en un momento dado se pueden independizar del resto del edificio. De este modo se favorece la interacción entre los distintos ámbitos, favoreciendo el encuentro casual y convirtiendo cada espacio en una zona donde conversar y relacionarse

Obra: Centro Cultural de Lérez
Autor: Jorge Rodríguez Álvarez, José María Soto Cochón
Colaboradores: Arquitectura y dirección: María Paz Sangiao, Cálculo de estructura: Ezequiel Fernández Guinda, Cálculo de instalaciones: Soltec Ingenieros SL, Consultoría ambiental: SAAI (www.saa-i.com), Consultoría madera: CIS Madeira. Manuel Touza y Pablo Ferreiro
Arquitecto Técnico: Pablo Comesaña Rial
Promotor: Comunidade de Montes Veciñais en Man Común da Parroquia de Lérez
Constructor: Constructora Outón.
Presupuesto: Presupuesto de Adjudicación, 552.018 € (IVA incluido)
Superficie total construida: 728 m²
Año: Concurso: Julio 2008 (fallo), Proyecto básico: Enero 2009, Proyecto Ejecución: Junio 2009, Inicio obras:  Mayo 2010, Fin de obra: Mayo 2012
Emplazamiento: C/Leandro del Río Carnota nº 12 Pontevedra
Fotografías: Jorge Rodríguez Álvarez, Jose María Soto Cochón, María Paz Sangiao

The Lérez Cultural Centre is an equipment comunitario edificado on the plot in which it situated  the ancient teleclub, of the cual conserves  his main façade. His ending supposes the culmination of a long process characterised by the strong implication vecinal, that sued the return of this inmueble, enajenado during the Franco regime, from does decades, for his utilisation like centre comunitario. The project resulted winner of a contest to the that presented  more than fifty proposals and that it was summoned by the School of Architects, the City council of Pontevedra and the Association of Communities of Mountains in Man Common gives Parish of Lérez, owners of the building.

With all certainty, this work could have been built by the double of what finally cost without that this had meant a greater architectural quality. After the failure of contest and during the preparation of the constructive projects, the budget reduced  in more than 30% with regard to the established in the bases of the same. This, joined to the delicate economic stage did necessary the devise flexible and economic solutions that did not put in danger the correct ending of the work, whose final budget of settlement contained  inside the established in the offer of bidding, that, because of the drops offered, went even inferior to the established in the project of execution.

THE CONTEXT. OVERLAPPED REFERENTS

The experience of the city known is marked by the presence of subjective referents that little by little go sheltering in our memory associated to some determinate recuerdos or circumstances that confers them this singular character. Analogously to the way in that a song or a perfume can move us to a period of our life or wake up the remember of a person through a mental association established previously, the urban referent is the element that helps to the identification of a part of the city like something known and familiar. It is not necessarily an excellent element neither a piece stood out, besides is entirely subjective, different for each person according to his personal experience, can have a distinct degree of influence, from an only person until a whole community. Some of these referents are ephemeral and last only a short space of time, like the bakery, the warehouse of toys or even the house of a fellow that we can identify in the repetitive homogeneity of the current city. Others trascend in the time and are independent of people or activities, in this case is used to to be the physical component, a singular image the one who differentiates this element of the rest.

In the context object of this study exist several referents caracterizadoras. It is an urban field of transition that does of link between Pontevedra and the main aldeas that configure the parish of Saint Benito. During generations, the ephemeral referents have  sucedido, however there are two elements that have kept the essence of this urban landscape during the last fifty years, and that do it recognizable still in spite of the changes that have affected to the rest of surroundings.

One of these elements is the building of the pharmacy, in the crossing of the road of Santiago (Juan Bautista Andrade) and the road of Lérez-Berducido (street Leandro of the River), his intermediate position between both streets and his characteristic silhouette turn it into a milestone that orients to the eventual visitor and even to the usual. The another referent is the own building of the “Teleclub” whose façade ecléctica, that remains unalterable along the years, marks the entrance in the parish of Lérez, where the city dissolves his urban fabric in some still rural surroundings.

The conservation of this type of referents is necessary, his value is often independent of the quality or sophistication of his architecture, but the paper that exert can not be substituted easily. However, in occasions the sentimental value arrives for salvaguardar a building whose architecture is not sufficiently notable. When the modification of the Plan poses the conservation only of the frontón of the original building, produces  a contradiction between the wish to conserve a remember of the old teleclub and the suspicion that the building is not really apt for the current world. The frontón has to remain in façade but no necessarily in the same disposal, says , which can result in the same effect of loss of identity that if the building disappeared entirely.

PROPOSAL OF ARCHITECTURAL INTEGRATION

The bases of the contest pose the need, established by a modification of the plan urbanístico, to keep the frontón of the ancient building, being able to relocate in any position in the envolvente of the new building. What proposes  in this project is the conservation of the all existent façade in his original position and keeping all his elements, originating the new building from the dialogue with the same. The ancient image conserves  but is tamizada subtly by a permeable veil that will unify a new envolvente, with a current language and creating the one who will be new urban referent for the 21st century. It respects  his original function like threshold of access and the previous terrace  reinterpreta in shape of external hall; to the interior respects  his character, opening and dilating the immediate space, adapting the configuration of the new levels to his presence.

SPACE And FUNCTIONALITY

The distribution programática looks for to answer to the exigencias of the contest, prioritising the functionality of the answer, the versatilidad of the distinct fields and especially the space and environmental quality in all the building. In this way, they enter  some variations with regard to the bases with the intention to optimise the volume built and the general operation. The functional organisation bases  in the optimisation of the effective area of natural illumination in the zones of work. If the distance of a space where realise  any visual task exceeds six metres, the use of artificial light results indispensable the greater part of the time. Thus the configuration of the building realises  maximizando the surface in façade and opening a wide central atrium that will contribute elder luminosidad, space quality and will favour the natural ventilation. The room of multiple uses has  in the inferior plant to simplify the circulations of the building and allow a more independent operation and better isolated with regard to the other zones. It ensures  the introduction of light and natural ventilation through lucernarios and openings.

The operation of each space is thought from a logic of adaptability to the needs of each moment of the life of the building. It bets  by spaces diáfanos, opened with possibility of different configurations by half the combination of the fixed elements with mobile septums. From the café, until the distinct classrooms and offices are thought like open spaces and integrated in the group that in a moment die can  independizar of the rest of the building. In this way it favours  the interaction between the distinct fields, favouring the casual meeting and converting each space in a zone where converse and relate.

Work: Lérez Cultural Centre

Authors: Jorge Rodríguez Álvarez, José María Soto Cochón

Collaborators: Architecture and direction: María Paz Sangiao, Calculation of structure: Ezequiel Fernández Guinda, Calculation of installations: Soltec Ingenieros SL, environmental Consulting: SAAI (www.saa-i.com), Consulting wood: CIS Madeira. Manuel Touza and Pablo Ferreiro

Technical Architect: Pablo Comesaña Rial

Promoter: Comunidade de Montes Veciñais en Man Común da Parroquia de Lérez

Constructor: Constructora Outón.

Budget: Budget of Adjudication, 552.018 € (IVA included)

Total built Surface: 728 m²

Year: Contest: Julio 2008 (failure), basic Project: January 2009, Project Execution: June 2009, Initiate works: May 2010, End of work: May 2012

Location: C/Leandro del Río Carnota nº 12 Pontevedra

Phographies: Jorge Rodríguez Álvarez, Jose María Soto Cochón, María Paz Sangiao

O Centro Cultural de Lérez é un equipamiento comunitario edificado sobre a parcela na que se situaba o antigo teleclub, do cal consérvase a súa fachada principal. O seu finalización supón a culminación dun longo proceso caracterizado pola forte implicación vecinal, que demandaba a devolución deste inmueble, enajenado durante o franquismo, desde fai décadas, para a súa utilización como centro comunitario. O proxecto resultou ganador dun concurso ao que se presentaron máis de cincuenta propostas e que foi convocado polo Colexio de Arquitectos, o Concello de Pontevedra e a Asociación de Comunidades de Montes en Man Común dá Parroquia de Lérez, propietarios do edificio.

Con toda certeza, esta obra podería ser construída polo dobre do que finalmente custou sen que iso significase unha maior calidade arquitectónica. Tralo fallo de concurso e durante a elaboración dos proxectos constructivos, o orzamento reduciuse en máis dun 30% respecto de o establecido nas bases do mesmo. Iso, unido ao delicado escenario económico fixo necesario o ingeniar solucións flexibles e económicas que non puxesen en perigo a correcta finalización da obra, cuxo orzamento final de liquidación contívose dentro do establecido na oferta de licitación, que, debido ás baixas ofrecidas, foi ata inferior ao establecido no proxecto de ejecución.

O CONTEXTO. REFERENTES SUPERPOSTO

A experiencia da cidade coñecida está marcada pola presenza de referentes subjetivos que aos poucos van anidando na nosa memoria asociados a uns determinados recordos ou circunstancias que lles confire ese carácter singular. Análogamente ao modo en que unha canción ou un perfume pódennos trasladar a un período da nosa vida ou espertar o recordo dunha persoa a través dunha asociación mental establecida previamente, o referente urbano é o elemento que axuda á identificación dunha parte da cidade como algo coñecido e familiar. Non é necesariamente un elemento sobresaliente nin unha peza destacada, ademais é completamente subjetivo, diferente para cada persoa segundo a súa experiencia persoal, pode ter un distinto grado de influencia, desde unha única persoa ata unha comunidade enteira. Algúns deses referentes son efémeros e duran só un curto espazo de tempo, como a panadería, o almacén de juguetes ou ata a casa dun amigo que podemos identificar na homogeneidad repetitiva da cidade actual. Outros transcenden no tempo e son independentes de persoas ou actividades, neste caso adoita ser a compoñente física, unha imaxe singular a que diferencia este elemento do resto.

No contexto obxecto deste estudo existen varias referentes caracterizadoras. É un ámbito urbano de transición que fai de nexo entre Pontevedra e as principais aldeas que configuran a parroquia de San Benito. Durante xeracións, os referentes efémeros sucedéronse, con todo hai dous elementos que mantiveron a esencia desta paisaxe urbana durante os últimos cincuenta anos, e que o fan reconocible aínda malia os cambios que afectaron ao resto de contorna.

Un destes elementos é o edificio da farmacia, no cruzamento da estrada de Santiago (Juan Bautista Andrade) e a estrada de Lérez-Berducido (rúa Leandro do Río), a súa posición intermedia entre ambas rúas e a súa característica silueta convérteno nun fito que orienta ao visitante eventual e ata ao habitual. O outro referente é o propio edificio do “Teleclub” cuxa fachada ecléctica, que permanece inalterable ao longo dos anos, marca a entrada na parroquia de Lérez, onde a cidade disolve o seu tecido urbano nunha contorna aínda rural.

A conservación deste tipo de referentes é necesaria, o seu valor é a miúdo independente da calidade ou sofisticación da súa arquitectura, pero o papel que desempeñan non pode ser substituído fácilmente. Con todo, en ocasións o valor sentimental chega para salvagardar un edificio cuxa arquitectura non é suficientemente relevante. Cando a modificación do Plan suscita a conservación únicamente do frontón do edificio orixinal, prodúcese unha contradición entre o desexo de conservar un recordo do vello teleclub e a sospeita de que o edificio non é realmente apto para o mundo actual. O frontón debe permanecer en fachada pero non necesariamente na mesma disposición, dise, o cal pode resultar no mesmo efecto de perda de identidade que si o edificio desaparecese completamente.

PROPOSTA DE INTEGRACIÓN ARQUITECTÓNICA

As bases do concurso suscitan a necesidade, establecida por unha modificación do plan urbanístico, de manter o frontón do antigo edificio, podendo recolocarse en calquera posición na envolvente do novo edificio. O que se propón neste proxecto é a conservación da toda fachada existente na súa posición orixinal e mantendo todos os seus elementos, orixinando o novo edificio a partir do diálogo coa mesma. A antiga imaxe consérvase pero é tamizada sutilmente por un veo permeable que unificará unha nova envolvente, cunha linguaxe actual e creando o que será novo referente urbano para o século XXI. Respéctase a súa función orixinal como limiar de acceso e a terraza previa se reinterpreta en forma de vestíbulo exterior; cara ao interior respéctase o seu carácter, abrindo e dilatando o espazo inmediato, adaptando a configuración dos novos niveis á súa presenza.

ESPACIO Y FUNCIONALIDADE

A distribución programática busca responder ás esixencias do concurso, priorizando a funcionalidad da resposta, a versatilidad dos distintos ámbitos e sobre todo a calidade espacial e ambiental en todo o edificio. Deste xeito, introdúcense algunhas variacións respecto de as bases coa intención de optimizar o volume construído e o funcionamento xeral. A organización funcional baséase na optimización do área efectiva de iluminación natural nas zonas de traballo. Si a distancia dun espazo onde se realice calquera tarefa visual excede seis metros, o uso de luz artificial resulta imprescindible a maior parte do tempo. Por iso a configuración do edificio realízase maximizando a superficie en fachada e abrindo un amplo atrio central que aportará maior luminosidad, calidade espacial e favorecerá a ventilación natural. A sala de usos múltiples disponse na planta inferior para simplificar as circulacións do edificio e permitir un funcionamento máis independente e mellor illado respecto de as demais zonas. Asegúrase a introdución de luz e ventilación naturais a través de lucernarios e aperturas.

O funcionamento de cada espazo está pensado desde unha lóxica de adaptabilidad ás necesidades de cada momento da vida do edificio. Se aposta por espazos diáfanos, abertos con posibilidade de diferentes configuracións por medio a combinación dos elementos fixos con tabiques móbiles. Desde a cafetería, ata as distintas aulas e oficinas están pensados como espazos abertos e integrados no conxunto que nun momento dado pódense independizar do resto do edificio. Deste xeito favorécese a interacción entre os distintos ámbitos, favorecendo o encontro casual e convertendo cada espazo nunha zona onde conversar e relacionarse.

Obra: Centro Cultural de Lérez

Autor: Jorge Rodríguez Álvarez, José María Soto Cochón

Colaboradores: Arquitectura E dirección: María Paz Sangiao, Cálculo de estructura: Ezequiel Fernández Guinda, Cálculo de instalacións: Soltec Ingenieros SL, Consultoría ambiental: SAAI (www.saa-i.com), Consultoría madera: CIS Madeira. Manuel Touza y Pablo Ferreiro

Arquitecto Técnico: Pablo Comesaña Rial

Promotor: Comunidade de Montes Veciñais en Man Común da Parroquia de Lérez

Constructor: Constructora Outón.

Presuposto: Presuposto de Adjudicación, 552.018 € (IVA incluido)

Superficie total construida: 728 m²

Amo: Concurso: Xulio 2008 (fallo), ProXecto básico: Enero 2009, Proxecto Execución: Xunio 2009, Inicio obras: Maio 2010, Fin de obra: Maio 2012

Emplazamento: C/Leandro del Río Carnota nº 12 Pontevedra

Fotografías: Jorge Rodríguez Álvarez, Jose María Soto Cochón, María Paz Sangiao

veredes
veredeshttps://veredes.es/
Surge enero de 2009 como búsqueda de satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS