InicioartículosEl ardor intelectual de Koolhaas | Marcelo GardinettiO ardor intelectual de Koolhaas...

[:es]El ardor intelectual de Koolhaas | Marcelo Gardinetti[:gl]O ardor intelectual de Koolhaas | Marcelo Gardinetti[:en]Koolhaas’s intellectual ardor | Marcelo Gardinetti[:]

[:es]

Fotografía: Philippe Ruault
Fotografía: Philippe Ruault

El rasgo distintivo del pensamiento de Rem Koolhaas proviene de su convicción para proclamar la polifuncionalidad del hecho arquitectónico, una declaración que dogmatiza mediante la distribución de los elementos del programa en capas independientes pero que aseguran entre sí estrategias de reciprocidad.

Esta operación es el corolario de un profundo análisis del programa y del contexto social en el que va a desarrollarse, y fecunda en la definición de la forma arquitectónica, siempre influida por la formación cinéfila de Koolhaas.

La entidad así producida propone una arquitectura de sensaciones rápidas y de sorpresas que se revelan a cada paso, mediando formas abstractas que liberan el proyecto de cualquier cita lingüística.

Cuando Koolhaas fue convocado al concurso para la Casa de Música, focalizó su análisis en dos propósitos que terminaron por forjar el carácter del edificio. El primero era evitar que la forma de caja de zapatos de la sala, configuración que ofrece la mejor acústica, dominara el carácter de la obra. El segundo consistía en mutar el concepto de edificio público por el de edificio para el público, haciendo participe al transeúnte externo de la actividad que se desarrolla en su interior.

Casa Y2K
Casa Y2K

Para afrontar ambas cuestiones, apela a un concepto arquitectónico que había aplicado en otro programa y a otra escala, la casa Y2K. Se trata de un proyecto inconcluso para un cliente apegado al orden estricto, que exigía una sala de estar completamente liberada del resto de las actividades domésticas. Koolhaas respondió a esa demanda con el diseño de un cuerpo tridimensional de formas facetadas que atravesó de lado a lado con un túnel donde se desarrolla la vida social de la familia:

“todo lo que no era espacio central se convirtió en un elemento o un cuerpo en el que todos los órganos estaban en el exterior”. 1

Esa misma idea la despliega en el nuevo proyecto, pero a escala comunitaria: el “túnel” es ahora ocupado por la sala principal y en los espacios que la rodean ubica las áreas complementarias.

El terreno donde se implanta la Casa de Música está ubicado frente a una rotonda, entre el área histórica de la ciudad y un barrio de trabajadores. El edificio se emplaza en el centro del lote, aislado de los lados consolidados para exaltar la autonomía del volumen y romper la hegemonía de fachadas sobre la plaza. Su volumetría se asienta sobre una alfombra de baldosas de travertino que mediante acertadas ondulaciones oculta debajo todas las actividades existentes que se encuentran dispersas en la plaza: la parada de autobús, una cafetería y los accesos a las cocheras subterráneas.

Casa de Música
Casa de Música en Porto

El diseño de la Casa de Música muestra indicios de un proyecto de posguerra para un teatro en Dakar, de André Bloc y Claudio Parent, semejanza que se manifiesta en su sección de perfil irregular, y en la ruptura entre el espacio escénico y la sala. Sus formas facetadas sobresalen en los lados de manera desigual y visto desde distintos ángulos la figura parece carecer de equilibrio, pero frente a la plaza ofrece una fachada de aspecto formal y elegante que no contrasta en demasía con las otras edificaciones.

La cascara de hormigón blanco establece un punto de continuidad con las maneras abstractas del movimiento moderno, y fundamentalmente con la obra de Le Corbusier, un hecho que el propio Koolhaas manifiesta sin evasivas:

“como arquitecto me planteo si hay que romper con una línea de continuidad que viene del pasado, de la historia de la arquitectura, tanto de manera material como del concepto; si no hay que usar el hormigón o el acero porque lo utilizaba Mies van der Rohe. Me siento orgulloso de seguir esa continuidad con el pasado, además de aportar nuevas cosas a esa continuidad”. 2

La escalera exterior apura la llegada al vestíbulo, donde una abertura muestra una imagen dinámica de la ciudad. En ese espacio nace otra escalera que se desarrolla atendiendo un recorrido de funciones y espacios inesperados, una “aventura arquitectónica” en derredor de la forma estricta de la sala principal. En el ascenso surgen habitaciones para diferentes usos, terciando una secuencia que culmina en la sala de reuniones informales ubicada en la parte superior.

La sala principal
La sala principal de la Casa de Música en Porto | Fotografía: Philippe Ruault

En esta sala concurren dos acontecimientos arquitectónicos: un techo inclinado transparente ofrece una visión sesgada de la ciudad y el mar, y una terraza trapezoidal incrustada en un espacio sobrante de la envolvente sirve como expansión de la sala y mirador del paisaje urbano.

La sala principal determina el acontecimiento distintivo. Su carácter estricto revela una pureza inédita en el edificio. Los “telones” de vidrio ondulado en los extremos del “túnel”, revelan al exterior lo que acontece en la sala, y en el interior causan una sensación de levedad absoluta, mientras la ciudad se impregna en las ondulaciones del vidrio para manifestar una imagen distorsionada y poética.

Koolhaas agita el diseño con su energía intelectual y lo evoluciona en un elemento irreverente y sensorial, construyendo una grafía que exterioriza su rebeldía contra la pureza modernista. El recorrido interno es sometido a tensiones emocionales y sorpresas que se suceden una tras otra, hasta descansar en el espacio vigoroso de la sala, donde la simpleza de sus convenciones permite aliviar esas tensiones, mientras en los extremos del túnel se evoca la excitación de la ciudad como un telón animado que subyuga la escena.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Julio 2016

Notas:

1 OMA, Memoria descriptiva del proyecto. Ferran Bono, Entrevista a Rem Koolhaas, El País, 28/10/2005.

2 Ibídem.

 [:gl]

Fotografía: Philippe Ruault
Fotografía: Philippe Ruault

O trazo distintivo do pensamento de Rem Koolhaas provén da súa convicción para proclamar a polifuncionalidad do feito arquitectónico, unha declaración que dogmatiza mediante a distribución dos elementos do programa en capas independentes pero que aseguran entre si estratexias de reciprocidad.

Esta operación é o corolario dunha profunda análise do programa e do contexto social no que vai desenvolverse, e fecunda na definición da forma arquitectónica, sempre influída pola formación cinéfila de Koolhaas.

A entidade así producida propón unha arquitectura de sensacións rápidas e de sorpresas que se revelan a cada paso, mediando formas abstractas que liberan o proxecto de calquera cita lingüística.

Cando Koolhaas foi convocado ao concurso para a Casa de Música, focalizou a súa análise en dous propósitos que terminaron por forxar o carácter do edificio. O primeiro era evitar que a forma de caixa de zapatos da sala, configuración que ofrece a mellor acústica, dominase o carácter da obra. O segundo consistía en mutar o concepto de edificio público polo de edificio para o público, facendo participe ao transeúnte externo da actividade que se desenvolve no seu interior.

Casa Y2K
Casa Y2K

Para afrontar ambas as cuestións, apela a un concepto arquitectónico que aplicara noutro programa e a outra escala, a casa E2K. Trátase dun proxecto inconcluso para un cliente apegado á orde estrita, que esixía unha sala de estar completamente liberada do resto das actividades domésticas. Koolhaas respondeu a esa demanda co deseño dun corpo tridimensional de formas facetadas que atravesou de lado a lado cun túnel onde se desenvolve a vida social da familia:

“todo o que non era espazo central converteuse nun elemento ou un corpo no que todos os órganos estaban no exterior”. 1

Esa mesma idea desprégaa no novo proxecto, pero a escala comunitaria: o túnel é agora ocupado pola sala principal e nos espazos que a rodean sitúa as áreas complementarias.

O terreo onde se implanta a Casa de Música está situado fronte a unha rotonda, entre a área histórica da cidade e un barrio de traballadores. O edificio emprázase no centro do lote, illado dos lados consolidados para exaltar a autonomía do volume e romper a hexemonía de fachadas sobre a praza. O seu volumetría aséntase sobre unha alfombra de baldosas de travertino que mediante acertadas ondulaciones oculta debaixo todas as actividades existentes que se atopan dispersas na praza: a parada de autobús, unha cafetería e os accesos ás cocheiras subterráneas.

Casa de Música
Casa de Música en Porto

O deseño da Casa de Música mostra indicios dun proxecto de posguerra para un teatro en Dakar, de André Bloc e Claudio Parent, semellanza que se manifesta na súa sección de perfil irregular, e na ruptura entre o espazo escénico e a sala. As súas formas facetadas sobresaen nos lados de maneira desigual e visto desde distintos ángulos a figura parece carecer de equilibrio, pero fronte á praza ofrece unha fachada de aspecto formal e elegante que non contrasta en demasía coas outras edificacións.

A cascara de formigón branco establece un punto de continuidade coas maneiras abstractas do movemento moderno, e fundamentalmente coa obra de Le Corbusier, un feito que o propio Koolhaas manifesta sen evasivas:

“como arquitecto expóñome se hai que romper cunha liña de continuidade que vén do pasado, da historia da arquitectura, tanto de maneira material u o aceiro porque o utilizaba Mies van der Rocomo do concepto; se non hai que usar o formigón ohe. Sinto orgulloso de seguir esa continuidade co pasado, ademais de achegar novas cousas a esa continuidade”. 2

A escaleira exterior apura a chegada ao vestíbulo, onde unha abertura mostra unha imaxe dinámica da cidade. Nese espazo nace outra escaleira que se desenvolve atendendo un percorrido de funcións e espazos inesperados, unha aventura arquitectónica” en derredor da forma estrita da sala principal. No ascenso xorden habitacións para diferentes usos, terciando unha secuencia que culmina na sala de reunións informais situada na parte superior.

La sala principal
A sala principal da Casa de Música en Porto | Fotografía: Philippe Ruault

Nesta sala concorren dous acontecementos arquitectónicos: un teito inclinado transparente ofrece unha visión nesgada da cidade e o mar, e unha terraza trapezoidal incrustada nun espazo sobrante da envolvente serve como expansión da sala e miradoiro da paisaxe urbana.

A sala principal determina o acontecemento distintivo. O seu carácter estrito revela unha pureza inédita no edificio. Os “panos” de vidro ondulado nos extremos do “túnel”, revelan ao exterior o que acontece na sala, e no interior causan unha sensación de levedad absoluta, mentres a cidade imprégnase nas ondulaciones do vidro para manifestar unha imaxe distorsionada e poética.

Koolhaas axita o deseño coa súa enerxía intelectual e evoluciónao nun elemento irreverente e sensorial, construíndo unha grafía que exterioriza a súa rebeldía contra a pureza modernista. O percorrido interno é sometido a tensións emocionais e sorpresas que se suceden unha tras outra, ata descansar no espazo vigoroso da sala, onde a simpleza das súas convencións permite aliviar esas tensións, mentres nos extremos do túnel evócase a excitación da cidade como un pano animado que subxuga a escena.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Xullo 2016

Notas:

1 OMA, Memoria descriptiva do proxecto. Ferran Bono, Entrevista a Rem Koolhaas, El País, 28/10/2005.

2 Ibídem.

 [:en]

Fotografía: Philippe Ruault
Photography: Philippe Ruault

The distinctive feature of the thought of Rem Koolhaas comes from his conviction to proclaim the polyfunctionality of the architectural fact, a declaration that dogmatizes by means of the distribution of the elements of the program in independent caps but that they assure between yes strategies of reciprocity.

This operation is the corollary of a deep analysis of the program and of the social context in the one that is going to develop, and fertilizes in the definition of the architectural form, always influenced by the formation movie fan of Koolhaas.

The entity like that produced proposes an architecture of rapid sensations and of surprises that are revealed to every step, happening abstract forms that liberate the project of any linguistic appointment.

When Koolhaas was summoned for the contest for the Music House, it focused his analysis in two intentions that ended for forging the character of the building. The first one was to prevent that the form of box of shoes of the room, configuration that the best acoustic one offers, was dominating the character of the work. The second one was consisting of mutating the concept of public building for that of building for the public, doing inform the external transient of the activity who develops in his interior.

Casa Y2K
Y2K House

To confront both questions, it appeals to an architectural concept that it had applied in another program and to another scale, the Y2K house. It is a question of an incomplete project for a client attached to the strict order, that it was required a room of being completely liberated of the rest of the domestic activities. Koolhaas answered to this demand with the design of a three-dimensional body of forms facetadas that it crossed from side to side with a tunnel where the social life of the family develops:

“Everything what was not a central space turned into an element or a body in that all the organs were in the exterior”. 1

The same idea the despliega in the new project, but to community scale: the “tunnel” is occupied now by the principal room and in the spaces that surround it it locates the complementary areas.

The area where the Music House is implanted is located opposite to a rotunda, between the historical area of the city and a workers’ neighborhood. The building is located in the center of the lot, isolated of the sides consolidated to exalt the autonomy of the volume and to break the hegemony of fronts on the square. One agrees his volumetry on a carpet of tiles of travertino that by means of guessed right wavinesses conceals below all the existing activities that are dispersed in the square: the stop of bus, a cafeteria and the accesses to the underground bus depots.

Casa de Música
Musi House in Porto

The design of the House of Music shows indications of a project of postwar period for a theatre in Dakar, of André Bloc and Claudio Parent, similarity that demonstrates in his section of irregular profile, and in the break between the scenic space and the room. His forms facetadas stand out in the sides of a way unequal and I dress from different angles the figure it seems to lack balance, but opposite to the square it offers a front of formal and elegant aspect that does not contrast in excess with other buildings.

The rind of white concrete establishes a point of continuity with the abstract ways of the modern movement, and fundamentally with the work of Le Corbusier, a fact that the own Koolhaas demonstrates without evasions:

“like a architect I raise myself if it is necessary to break with a line of continuity that comes from the past, from the history of the architecture, both in a material way and from the concept; if it is not necessary to use the concrete or the steel because Mies van der Rohe was using it. I feel proud to follow this continuity with the past, beside contributing new things to this continuity”. 2

The exterior stairs purifies the arrival to the foyer, where an opening shows a dynamic image of the city. In this space there is born another stairs that develops attending to a tour of functions and unexpected spaces, a “architectural adventure” in contour of the strict form of the principal room. In the ascent rooms arise for different uses, terciando one sequences that it culminates in the room of informal meetings located in the top part.

La sala principal
The principal room of the Music House in Porto | Photography: Philippe Ruault

In this room two architectural events meet: a sloping transparent ceiling offers a vision slanted of the city and the sea, and a trapezoidal terrace lodged in a remaining space of the surrounding one serves as expansion of the room and viewing-point of the urban landscape.

The principal room determines the distinctive event. His strict character reveals an unpublished purity in the building. The “curtains” of glass waved in the ends of the “tunnel”, they reveal on the outside what happens in the room, and in the interior they cause a sensation of absolute levity, while the city is impregnated in the wavinesses of the glass to demonstrate a distorted and poetical image.

Koolhaas waves the design with his intellectual energy and evolves it in an irreverent and sensory element, constructing a grafía that expresses his rebelliousness against the modernist purity. The internal tour is submitted to emotional tensions and surprises that happen one after other one, up to resting in the vigorous space of the room, where the simplicity of his conventions allows to relieve these tensions, while in the ends of the tunnel the excitation of the city is evoked as an animated curtain that subdues the scene.

Marcelo Gardinetti. Architect
La Plata, Argentina. July 2016

Notes:

1 OMA, Memoria descriptiva del proyecto. Ferran Bono, Interview to Rem Koolhaas, El País, 28/10/2005.

2 Ibídem.

 [:]

Marcelo Gardinetti
Marcelo Gardinettihttps://marcelogardinetti.com/
No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar. Arquitecto, - Universidad Nacional de La Plata, La Plata, 1985 - Editor responsable en Tecnne 2012 a la fecha. - Columnista de arquitectura en revistas y sitios web. 2012 a la fecha - Director en estudio de arquitectura, 1985 a la fecha. - Consultor Senior en Proyectos institucionales. 1995 a la fecha - Docente, Universidad Nacional de La Plata, 1985-1990 y 2011-2014 - Coordinador Técnico en Universidad Nacional de Tres de Febrero, 2014 - 2019 - Director en Arquitectura Escolar, Provincia de Buenos Aires, 1991-1996 y 2001-2010 - Representante Técnico, convenio UBA - FETINGRA, años 2020 a la fecha
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS