Inicioartículos¿Alguien sabe qué es la crítica? | José Ramón Hernández Correa ...

[:es]¿Alguien sabe qué es la crítica? | José Ramón Hernández Correa [:gl]Alguén sabe que é a crítica? | José Ramón Hernández Correa [:en]Does anyone know what criticism is? | José Ramón Hernández Correa [:]

[:es]

"Esto no es una pipa". En efecto: Es un cuadro de René Magritte. Un cuadro que habla de una pipa. Metalenguaje, referencia, discurso, teoría... ¿Crítica?
«Esto no es una pipa». En efecto: Es un cuadro de René Magritte. Un cuadro que habla de una pipa. Metalenguaje, referencia, discurso, teoría… ¿Crítica?

Últimamente, a base de leer blogs y webs, estoy leyendo más sobre arquitectura que en muchos años. Casi estoy volviendo al nivel lector que tenía cuando era estudiante.

Entre aquella época de la escuela de arquitectura y la actual hay una turbia (y lucrativa) etapa de profesional exitoso que compraba revistas caras para ver las pornográficas fotos, y que no se alimentaba de idea alguna nueva, sino que regurgitaba los conceptos que había adquirido en la escuela.

Ahora, debido a la enorme bajada de actividad profesional, mi atención vuelve hacia la arquitectura como tal, a muchas cuestiones que no comprendo y al afán de buscar explicaciones y motivos.

Tengo muchos libros a mi alcance, tanto en mi biblioteca particular como en bibliotecas públicas, y además tengo acceso, como digo, a blogs y páginas muy inteligentes sobre arquitectura.

Pero leo y escucho lo de «crítica de la arquitectura» y cada vez entiendo menos.

¿Qué es «crítica»? ¿Qué significa eso?

Lo digo en serio: No sé qué es la crítica. Tengo muy buenos libros de arquitectura, ¿pero son historia?, ¿son opinión?, ¿son teoría? ¿Qué son? Si me cuentan cómo influye tal movimiento en tal otro son historia. Si me explican un concepto arquitectónico son teoría, si hablan de un proyecto de fulano son incluso biografía. Repito: ¿Qué es crítica?

Las actividades humanas cuya supuesta crítica vemos más a menudo e incluso tienen un hueco destacado en los medios de comunicación son el cine, la literatura y, ahora, la gastronomía. Pero los supuestos críticos de cine se limitan a decir si una película les gusta o no, y vemos que la misma película se tilda de obra maestra en tal periódico y de obra fallida en tal revista.

Los críticos de literatura a menudo nos cuentan la biografía de un autor, o las circunstancias metaliterarias de tal libro, pero rara vez aportan algo útil al libro en sí. Y a menudo, como los ya mencionados críticos de cine, nos dicen sólo si les gusta o no. (La primera parte es prometedora, pero la segunda decae, o es lenta, o no tiene tensión… Y yo pregunto: «¿Respecto a qué?»).

En cuanto a la crítica gastronómica, los supuestos críticos se han revestido del vacío discurso automático y dicen chorradas tetradimensionales que no entiende nadie y que no contienen nada. Y que se sumen en el ridículo más profundo a base de querer ascender al cielo de los aromas inefables y delicuescentes.

Vale. Se supone que la crítica es una labor social, pedagógica, investigadora. Se supone que es una función ética y una búsqueda de la verdad. Pero yo no sé lo que es ni dónde radica.

Entiendo perfectamente qué es la historia: Un libro que trate de tal arquitecto o de tal movimiento, y lo relacione con otros, y nos cuente circunstancias culturales, sociales, económicas del contexto. Eso está claro.

También entiendo qué es teoría: Un libro que trate sobre el espacio, el vacío, la verticalidad, la estructura, la centralidad… Etcétera. Conceptos arquitectónicos, constructivos, tecnológicos, espaciales, etc.

Pero la crítica implica juicio. Después de contarme las circunstancias formativas de tal obra, y los conceptos y elementos que engloba… Quiero saber si es BUENA o MALA.

Eso sí que es difícil.

Porque para hacer crítica hay que tener un criterio. Para juzgar algo hay que tener un código, un rasero, una norma con que medir y comparar eso que se juzga.

En otras épocas históricas hay criterios más claros. En el movimiento moderno también; por supuesto. El movimiento moderno es bastante dogmático.

Pero una vez rebasado el momento cumbre de la arquitectura moderna, una vez superado el código, entramos en el dominio de la obra abierta, del post-estructuralismo, y adiós al sujeto, adiós a los códigos y adiós a los criterios castradores y rígidos.

A partir de ahí, de la «mierda enlatada de artista» o de la «forma expresiva no funcional», hemos perdido el norte.
Yo, cuanto más leo, menos entiendo y menos sé.

En este escurridizo mundo crítico recurrimos, casi con desesperación, al método de la abducción. (Ya hablaré algo de él, aunque me supera). Buscar métodos deductivos o inductivos ya no nos vale, porque con ambos métodos o parto de un código o llego a él, y ahora lo que no tengo es código.

¿Alguien sabe qué es la crítica?
¿Alguien sabe qué es la crítica?

El método abductivo es un bastón blanco para tantear en la oscuridad y para dar palos a ver si alguno acierta.

El método abductivo (no sé cómo) me debería servir para decir con autoridad, o al menos con seguridad que el edificio de arriba  y el edificio de abajo NO. (Ah, y que no me pregunten por qué).

Con métodos racionales, analíticos, lógicos, sé que todos los defectos que le atribuya al edificio de abajo para denigrarlo se los puedo atribuir también al de arriba.

¿Entonces qué? ¿Una crítica a capricho? ¿Una crítica del «pues a mí me gusta»? ¿Ah, sí? Entonces no puedo discutir nunca más con mis amigos Manueles, porque a mí me gustan unas cosas y a ellos otras, y si sólo es por eso todos tenemos la misma razón: ninguna.

José Ramón Hernández Correa
Doctor Arquitecto y autor de Arquitectamos locos?
Toledo · agosto 2014

Notas:

Dedicado a mis dos amigos Manueles: Manuel Benítez y Manuel Pina, por una discusión (muy borde por mi parte) que tuvimos el otro día. Lo siento mucho. Me pongo muy bruto.

[:gl]

"Esto no es una pipa". En efecto: Es un cuadro de René Magritte. Un cuadro que habla de una pipa. Metalenguaje, referencia, discurso, teoría... ¿Crítica?
«Isto non é unha pipa». En efecto: É un cadro de René Magritte. Un cadro que fala dunha pipa. Metalinguaxe, referencia, discurso, teoría… Crítica?

Ultimamente, a base de ler blogues e webs, estou a ler máis sobre arquitectura que en moitos anos. Case estou a volver ao nivel lector que tiña cando era estudante.

Entre aquela época da escola de arquitectura e a actual hai unha turbia (e lucrativa) etapa de profesional exitoso que compraba revistas caras para ver as pornográficas fotos, e que non se alimentaba de idea algunha nova, senón que regurgitaba os conceptos que adquirira na escola.

Agora, debido á enorme baixada de actividade profesional, a miña atención volve cara á arquitectura como tal, a moitas cuestións que non comprendo e ao afán de buscar explicacións e motivos.

Teño moitos libros ao meu alcance, tanto na miña biblioteca particular como en bibliotecas públicas, e ademais teño acceso, como digo, a blogues e páxinas moi intelixentes sobre arquitectura.

Pero leo e escoito o de «crítica da arquitectura» e cada vez entendo menos.

Que é «crítica»? Que significa iso?

Dígoo en serio: Non se que é a crítica. Teño moi bos libros de arquitectura, pero son historia?, son opinión?, son teoría? Que son? Se me contan como inflúe tal movemento en tal outro son historia. Se me explican un concepto arquitectónico son teoría, se falan dun proxecto de fulano son mesmo biografía. Repito: Que é crítica?

As actividades humanas cuxa suposta crítica vemos máis a miúdo e mesmo teñen un oco destacado nos medios de comunicación son o cinema, a literatura e, agora, a gastronomía. Pero os supostos críticos de cinema limítanse a dicir se unha película gústalles ou non, e vemos que a mesma película táchase de obra mestra en tal xornal e de obra errada en tal revista.

Os críticos de literatura a miúdo cóntannos a biografía dun autor, ou as circunstancias metaliterarias de tal libro, pero de cando en cando achegan algo útil ao libro en si. E a miúdo, como os xa mencionados críticos de cinema, dinnos só se lles gusta ou non. (A primeira parte é prometedora, pero a segunda decae, ou é lenta, ou non ten tensión… E eu pregunto: «Respecto de que?»).

En canto á crítica gastronómica, os supostos críticos revestíronse do baleiro discurso automático e din parvadas tetradimensionales que non entende ninguén e que non conteñen nada. E que se somen no ridículo máis profundo a base de querer ascender ao ceo dos aromas inefables e delicuescentes.

Vale. Suponse que a crítica é un labor social, pedagóxica, investigadora. Suponse que é unha función ética e unha procura da verdade. Pero eu non se o que é nin onde radica.

Entendo perfectamente que é a historia: Un libro que trate de tal arquitecto ou de tal movemento, e relacióneo con outros, e cóntenos circunstancias culturais, sociais, económicas do contexto. Iso está claro.

Tamén entendo que é teoría: Un libro que trate sobre o espazo, o baleiro, a verticalidad, a estrutura, a centralidade… Etcétera. Conceptos arquitectónicos, construtivos, tecnolóxicos, espaciais, etc.

Pero a crítica implica xuízo. Despois de contarme as circunstancias formativas de tal obra, e os conceptos e elementos que engloba… Quero saber se é BOA ou MALA.

Iso si que é difícil.

Porque para facer crítica hai que ter un criterio. Para xulgar algo hai que ter un código, unha rapadoira, unha norma con que medir e comparar iso que se xulga.

Noutras épocas históricas hai criterios máis claros. No movemento moderno tamén; por suposto. O movemento moderno é bastante dogmático.

Pero unha vez pasado o momento cume da arquitectura moderna, unha vez superado o código, entramos no dominio da obra aberta, do post- estructuralismo, e adeus ao suxeito, adeus aos códigos e adeus aos criterios castradores e ríxidos.

A partir de aí, da «merda enlatada de artista» ou da «forma expresiva non funcional», perdemos o norte. Eu, canto máis leo, menos entendo e menos se.

Neste escurridizo mundo crítico recorremos, case con desesperación, ao método da abdución. (Xa falarei algo del, aínda que me supera). Buscar métodos deductivos ou inductivos xa non nos vale, porque con ambos os métodos ou parto dun código ou chego a el, e agora o que non teño é código.

¿Alguien sabe qué es la crítica?
Alguén sabe é a crítica?

O método abductivo é un bastón branco para tentear na escuridade e para dar paus a ver se algún acerta.

O método abductivo (non se como) deberíame servir para dicir con autoridade, ou polo menos con seguridade que o edificio de arriba SI e o edificio de abaixo NON. (Ah, e que non me pregunten por que).

Con métodos racionais, analíticos, lóxicos, sei que todos os defectos que lle atribúa ao edificio de abaixo para denigrarlo pódollos atribuír tamén ao de arriba.

Entón que? Unha crítica a capricho? Unha crítica do «pois a min gústame»? Ah, si? Entón non podo discutir nunca máis cos meus amigos Manueles, porque a min gústanme unhas cousas e a eles outras, e se só é por iso todos temos a mesma razón: ningunha.

José Ramón Hernández Correa
Doutor Arquitecto e autor de Arquitectamos locos?
Toledo · agosto 2014

Notas:

Dedicado aos meus dous amigos Manueles: Manuel Benítez e Manuel Pina, por unha discusión (moi bordo pola miña banda) que tivemos o outro día. Síntoo moito. Póñome moi bruto.

[:en]

"Esto no es una pipa". En efecto: Es un cuadro de René Magritte. Un cuadro que habla de una pipa. Metalenguaje, referencia, discurso, teoría... ¿Crítica?
«This is not a pipe.» Indeed: It is a painting by René Magritte. A painting that speaks of a pipe. Metalanguage, reference, discourse, theory … Criticism?

Lately, based on reading blogs and websites, I am reading more about architecture than in many years. I am almost returning to the reading level I had when I was a student.

Between that era of the school of architecture and the current one there is a turbid (and lucrative) stage of successful professional who bought expensive magazines to see the pornographic photos, and who did not feed on any new idea, but regurgitated the concepts he had acquired at school.

Now, due to the huge drop in professional activity, my attention turns to architecture as such, to many issues that I do not understand and to the eagerness to look for explanations and reasons.

I have many books within my reach, both in my private library and in public libraries, and I also have access, as I say, to blogs and very smart pages about architecture.

But I read and hear about «architecture criticism» and every time I understand less.

What is «critical»? What does that mean?

I’m serious: I do not know what criticism is. I have very good architecture books, but are they history? Are they opinion? Are they theory? What are they? If they tell me how such a movement influences such another, they are history. If they explain an architectural concept they are theory, if they talk about a project of so and so they are even biography. I repeat: What is critical?

The human activities whose supposed criticism we see most often and even have a prominent place in the media are cinema, literature and, now, gastronomy. But the supposed critics of cinema are limited to saying if a movie likes them or not, and we see that the same movie is labeled a masterpiece in such a newspaper and of a failed work in such magazine.

Critics of literature often tell us the biography of an author, or the metaliterary circumstances of such a book, but they rarely add anything useful to the book itself. And often, like the aforementioned film critics, they tell us only if they like it or not. (The first part is promising, but the second part falls, or is slow, or has no tension … And I ask: «Regarding what?»).

As for food criticism, the supposed critics have put on the empty automatic discourse and say four-dimensional tricks that nobody understands and that do not contain anything. And that they join in the deepest ridicule based on wanting to ascend to the sky of ineffable and deliquescent aromas.

Voucher. Criticism is supposed to be a social, pedagogical, investigative task. It is supposed to be an ethical function and a search for the truth. But I do not know what it is or where it lies.

I fully understand what history is: A book that deals with such an architect or such a movement, and relates it to others, and tells us about the cultural, social, economic circumstances of the context. That’s clear.

I also understand what theory is: A book that deals with space, emptiness, verticality, structure, centrality … Etcetera. Architectural, constructive, technological, spatial concepts, etc.

But criticism implies judgment. After telling me the formative circumstances of such a work, and the concepts and elements that it encompasses … I want to know if it is GOOD or BAD.

Now that is difficult.

Because to make criticism you have to have a criterion. To judge something you have to have a code, a yardstick, a standard with which to measure and compare that which is judged.

In other historical periods there are clearer criteria. In the modern movement too; Of course. The modern movement is quite dogmatic.

But once past the peak moment of modern architecture, once we have overcome the code, we enter the domain of open work, post-structuralism, and goodbye to the subject, goodbye to the codes and goodbye to castrating and rigid criteria.

From there, from the «canned artist crap» or the «non-functional expressive form», we have lost the north.
I, the more I read, the less I understand and the less I know.

In this elusive critical world we resort, almost desperately, to the method of abduction. (I’ll talk about him a bit, although he’s better than me). Looking for deductive or inductive methods is no longer enough, because with both methods or I leave a code or I get to it, and now what I do not have is code.

¿Alguien sabe qué es la crítica?
Does anyone know what criticism is?

The abductive method is a white cane to grope in the dark and to give sticks to see if one hits.

The abductive method (I do not know how) should serve me to say with authority, or at least for sure that the building above YES and the building below NO. (Oh, and do not ask me why).

With rational, analytical, logical methods, I know that all the defects attributed to the building below to denigrate it can also be attributed to the one above.

So what? A criticism on a whim? A criticism of «well I like it»? Oh yeah? Then I can not argue with my friends Manueles anymore, because I like some things and others, and if that’s only why we all have the same reason: none.

José Ramón Hernández Correa
PhD Architect and author of Arquitectamos locos?
Toledo · august 2014

Notes:

Dedicated to my two friends Manueles: Manuel Benítez and Manuel Pina, for a discussion (very borderline on my part) that we had the other day. I am so sorry. I get very rough.

[:]

José Ramón Hernández Correa
José Ramón Hernández Correahttp://arquitectamoslocos.blogspot.com.es/
Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica de Madrid, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso. Arquitecto, bloguero, saxofonero, escritor... pero todo mal.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS