Un arquitecto contra o Cine | Jorge Gorostiza

Oriol Bohigas
Oriol Bohigas

Onte á noite estiven a cear na casa de Dolly e Santiago Ríos, e el contoume que hai unhas semanas estaba no seu caótico estudo e, como ao parecer sucede con frecuencia, caeu ao chan unha das súas numerosas e enormes caixas cheas de papeis, quedando á vista unhas vellas cartas dun amigo seu, falecido precisamente ese mesmo día do 2014, e o recorte dun xornal dun artigo titulado: «Oriol Bohigas: Un arquitecto contra o Cine», como sabía que eu ía ir a cear, gardouno para darmo. Onte á noite gardeimo no peto sen lelo e esta mañá ao velo decateime que o artigo o escribira eu había vinte e catro anos.

Deixando á parte as casualidades, se é que existen, o que aquí podería interesar é o artigo en cuestión, publicado no Diario de Avisos o domingo 16 de xuño de 1991, no que comentei dunha forma moi virulenta unhas reflexións de Bohigas relativas ao cine e en particular ao español. O arquitecto nas súas memorias escribe sobre o Premio Príncipe (agora Princesa) de Asturias das Artes do ano 1986 no que era xurado e quería que llelo desen a Francisco Javier Sáenz de Oiza, pero llelo outorgaron a Luis García Berlanga polo que:

«se tivese gañado un cineasta do talle de Buñuel, ou se en xeral o cine español fose un fenómeno cultural de certa envergadura, teríase podido xustificar a eliminación de Oiza, que polo menos representaba unha actitude artística bastante máis seria e, en España, cun nivel infinitamente superior ao da suposta arte do cine. Debo recoñecer que non estou moi convencido dos parámetros artísticos do cine -da “Sétima Arte” – e moito menos dos do cine español. Diríase que ata agora estivo en mans de xente fracasada noutros campos artísticos, refuxiados nun actividade que ten tantas carencias como coartadas»

e despois transcribe un comentario de Pilar Miró que tamén estaba nese xurado:

«Iso da arquitectura en vez de estar no Premio das Artes, non se debería incluír no de Investigación Científica e Técnica?»

e Bohigas asómbrase:

«xa dixen antes que iso do cine alimenta en España elevados niveis de incultura».

Como dicía o mencionado Buñuel:

«agora son vello e tranquilizouse a miña violencia»,

polo que non vou repetir as miñas vehementes opinións de entón en contra do que escribiu Bohigas, só vou copiar o final do artigo:

«Este xeito de pensar na propia actividade como “o embigo do mundo”, é a que leva á atroz incultura que hoxe [en 1991] padecemos».

Hoxe, en 2015, non creo que nin o cine, nin a arquitectura, deban considerarse “artes” e ademais afortunadamente, porque cando así sucedeu, produciron películas e, aínda peor, edificios execrables; pero esta é outra discusión máis ampla e este blog non é o lugar nin agora o momento para abordala. Por certo, grazas a Santiago por recuperar unha parte da miña memoria e propiciar esta entrada ao blog.

Jorge Gorostiza, arquitecto.
Autor do blogue Arquitectura+Cine+Ciudad
Santa Cruz de Tenerife, maio 2015

Doctor arquitecto, proyecta y construye edificios y desarrolla trabajos de urbanismo. Desde 1990, publica numerosos artículos sobre cine y arquitectura en medios de su localidad, revistas como Nosferatu, Nickleodeon, Academia, Lateral, Cahiers du Cinema… y en varios volúmenes colectivos. Entre el 2000 y el 2005 dirige la Filmoteca Canaria. Imparte conferencias sobre arquitectura y cine en instituciones como el CAAM en Gran Canaria, la UIMP, el CENDEAC en Murcia, INCUNA en Gijón, Fundación Telefónica, la ETS de Arquitectura y el CCCB de Barcelona, las ETS de Arquitectura de La Coruña, Sevilla, Valencia y SEU madrileña, La Ciudad de la Luz en Alicante, la UNED en Pamplona, en varios colegios de arquitectos, así como en las universidades del País Vasco, Gerona, Valladolid, Málaga, Granada, SEK en Segovia y CEES de Madrid. Jurado en varios festivales cinematográficos, como los de Alcalá de Henares (2001), San Sebastián (2002), Sitges (2003), Las Palmas (2005) y Documentamadrid (2005), y comisario de las exposiciones Constructores de quimeras. (Centro Conde Duque, Madrid, 1999) y La arquitectura de los sueños (Capilla del Oidor, Alcalá de Henares, 2001).

He publicado bastantes libros y muchos artículos, he impartido conferencias, he sido comisario de exposiciones y jurado en muchísmos festivales. Si quieren saber más no duden en consultar mi blog ARQUITECTURA + CINE + CIUDAD.

follow me

Arquivado en: arquitectos, arte, capturas, cine, Jorge Gorostiza

Tags: , , , , , , , , , , , ,