Rehabilitación do coto salmoneiro de Ximonde | Fermín G. Branco

O coto de Ximonde é un espazo de gran valor ambiental situado na ribeira do Río Ulla, fronteira natural entre as provincias de Coruña e Pontevedra. O coto está íntimamente vinculado ao pazo e lugar do mesmo nome. A súa historia arrinca no século XVI da man da familia Cisneros, descendentes do rei Alfonso XI.

O coto está formado por unha serie de elementos máis ou menos integrados na paisaxe de ribeira, unha presa de pedra e un antigo molino, os postos de pesca en ambas marxes do río e unha pasarela derruida… todo iso obxecto de reforma no presente proxecto.

O obxectivo perseguido é integrar todas estas construcións dentro dun proxecto común que integre os novos usos de investigación e divulgación así como poñer en valor a contorna natural de todo o ámbito deteriorado por unha serie de actuacións aparentemente inconexas, que en ocasións distorsionan e interrompen os carreiros de ribeira.

O muiñno/Centro de investigación ictiológica

O muiñ orixinal vese alterado por unha reforma profunda a mediados do século XX que varia a súa estética e aparencia engadindo unha planta primeira en clave rexionalista ao gusto da época, cun aparello de pedra diferente e beirados pronunciados ao modo “montañés”.

Proponse unha reforma para aloxar os servizos de investigación e captación de datos do río á vez que se permita a exhibición e interpretación deste traballo facilitando así o seu divulgación.

Isto debe realizarse sen ampliación do volume orixinal, reorganizando as funcións do centro e mellorando a integración ambiental do complexo. Pero sobre todo propóñense unha serie de melloras encamiñadas ao mantemento posterior do centro tendo presente os niveis de inundación continuada que sofre a zona de modo anual.

A necesidade de intervención na paisaxe preside todo o proxecto. As necesidades do centro pasan por unha actuación forte na ribeira do río en torno á canle de alevinaje, as trampas e o laboratorio. Doutra banda se complementa o uso investigador cunha exposición dos datos obtidos para facilitar a súa interpretación.

Os postos de pesca

En paralelo á rehabilitación do antigo refuxio recupéranse os postos de pesca do coto salmoneiro en ambas beiras do río. Son peiraos de pedra construídos e mantidos desde antigo polos pescadores que manteñen o seu uso na actualidade sobre todo na ribeira pontevedresa. Todos posúen o seu nome e a súa historia coñecida polos ribeiregos.

A pasarela

A última peza da intervención na contorna, sen dúbida a de maior impacto, é a pasarela, proxectada no mesmo lugar onde unha pre existente foi derribada por unha riada no inverno de 2000.

A pasarela proxectada segue as seguintes formulacións:

1-Non utilizar apoios intermedios na canle do río, co que debe salvarse unha luz duns 55 metros.
Os apoios non serán nin permanentes, nin temporais durante a obra co cal óptase por un sistema de montaxe que non afecte ao curso do río.
2- A pasarela atirantada responde á solución estructural que supón un menor impacto visual na paisaxe, e que permite actuar sen unha talla indiscriminada de árbores, a base de módulos prefabricados para ensamblar en obra.
3-Acceso adaptado a minusválidos, cun taboleiro duns dous metros de ancho e unhas rampas de menos dun 8% de pendente, encaixadas no terreo.
4-Cumprimento escrupuloso coas normativas de seguridade estructural.
5-Uso de materiais que supoñan un mantemento reducido para unha infraestructura deste tipo á vez que aseguren calidades ambientais.

A solución a todas estas premisas tradúcense nunha pasarela constituída a base dun taboleiro de chapa de aceiro cun canto estrito para reducir a presenza da estrutura. Para alcanzar a luz necesaria se complementa cun sistema de atirantamiento, dispoñendo uns cordóns, os cales ancóranse a uns mástiles que quedan á súa vez ocultos entre a vegetación da ribeira. Os vans laterales de compensación permiten recuperar os carreiros adxacentes ao río que unen os distintos postos de pesca, sen verse interrompidos como na actualidade pola cimentación dos mástiles.

A cota do taboleiro elévase ata os catro metros sobre o camiño no seu acceso coruñés (cota + 44.00 m), encaixando unha rampa de acceso en trinchera na propia topografía, de igual modo ata de forma máis natural adáptase o acceso na marxe oposta.

Obra: Rehabilitación do coto salmoneiro de Ximonde
Autor: Fermín G. Blanco
Localización: Coto de Ximonde, Ximonde, Concello de Vedra, A Coruña
Colaboradores: Luis Miguel Fernández López, Lino Doporto Framil, Borja Díaz Carro
Ingeniería: TEMHA (estructura pasarela), José Antonio González Meijide, Arturo Antón Casado
Constructora: UTE Hermanos Vigo-Otero SL – Daviña SL, Tragsa, Menasa -estructura de acero-
Presuposto: Urbanización 150.782e, Refuxio 70.030e, Pasarela 513.371e
Fotografía: Alex del Río, Estudio Fermín Blanco
+ ferminblanco.com

http://vimeo.com/62601823#

veredes
veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: arquitectura, equipamento cultural, equipamiento dotacional, espacio publico, obras, rehabilitación

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,