Premio Rafael Manzano de Arquitectura Clásica e Restauración de Monumentos 2014

Javier Cenicacelaya e Íñigo Saloña son os gañadores do Premio Rafael Manzano de Arquitectura Clásica e Restauración de Monumentos 2014, obtido polo labor que desenvolveron durante décadas de defensa e posta en práctica dunha arquitectura máis consciente do contexto e das necesidades dos seus habitantes, capaz de integrar a tradición local e a linguaxe clásica na modernidade.

Javier Cenicacelaya (1951) e Íñigo Saloña (1958) obtiveron o título de arquitecto na Escola de Arquitectura da Universidade de Navarra en 1975 e en 1981 respectivamente. Cenicacelaya recibiu tamén o título de Máster en Deseño Urbano pola Escola de Arquitectura de Oxford en 1978 e doutorouse pola Universidade de Navarra en 1984. Ambos os dous foron Visiting Scholars del Institute for the Arts and the Humanities de la Fundación John Paul Getty de Los Ángeles e impartiron clase na Escola de Arquitectura da Universidade do Pais Vasco, onde Javier Cenicacelaya é Catedrático de Composición Arquitectónica dende 1993, e na Escola de Arquitectura da Universidade de Miami, onde Cenicacelaya alcanzou o cargo de Dean, ademais de en moitos outros centros nacionais e internacionais.

Fundaron en 1988 a revista internacional de arquitectura Composición Arquitectónica Art & Architecture, que se convertería nun referente internacional para a arquitectura clásica contemporánea e o retorno á tradición da arquitectura do seu tempo. Esta revista forma parte dunha ampla traxectoria reivindicativa de alternativas arquitectónicas esquecidas polo fundamentalismo vangardista, na que podemos encontrar a organización de exposicións como Joze Plecnik 1872-1957, Arquitectura e Cidade (1986), e Arquitectura Neoclásica no País Vasco (1990), exhibidas en varias cidades de España, así como frecuentes conferencias e clases tanto no noso país como no estranxeiro e un grande número de publicacións de libros e artigos sobre unha ampla temática.

O seu traballo desenvolveuse fundamentalmente en Bilbao, onde fundaron o seu estudo en 1983, contribuíndo dende entón coas súas numerosas intervencións arquitectónicas no ámbito biscaíño a que se consolidase unha forma de facer arquitectura afastada dos corpiños formais impostos pola vangarda arquitectónica. Avogando por facer uso de cantos recursos arquitectónicos puideran ser válidos hoxe en día, reintegraron as formas, linguaxes e materiais da tradición ao conxunto de ferramentas dispoñibles para o arquitecto contemporáneo.

Entre as súas obras máis representativas neste sentido podemos destacar o Centro Rural de La Rigada (Musques), a sala multiúsos do Colexio Sagrada Familia de Derio, o edificio de oficinas e centro cultural de Durango, a ampliación e rehabilitación dunha casa en Galdácano, todos eles en Biscaia, e a súa contribución á reconstrución da Rue Lacken de Bruxelas.

O Centro Rural foi encargado polo Concello de Musques para as reunións da comunidade local. Aloxa un salón, aseos e, nunha planta inferior, duchas para os que xogan nun frontón próximo. Está construído con métodos tradicionais, a base de muros de carga e estrutura de cerchas madeira. Utilízase a orde toscana, como a máis rural das ordes, nos pórticos pegados ao edificio, destinados a protexer a xente da chuvia, e a servir de punto de encontro comunitario.

A sala do colexio de Derio debía servir para diferentes usos: dende cerimonias e reunións escolares, a zona de xogo para os nenos máis pequenos nos días de chuvia, pero tamén como símbolo e representación do conxunto de edificios do colexio. Está concibido como un gran salón, cun muro baixo para dar privacidade dende o exterior, e grandes ventanais a un nivel superior, para ter a máxima iluminación mesmo nos días máis anubrados. Unha cuberta a dúas augas protexe ao edificio e crea uns frontóns moi baixos.

No caso de Galdácano traballaron sobre unha casa existente, cuxa existencia respectaron, rehabilitándoa e engadíndolle dous novos volumes. A casa sitúase xunto a un monumento nacional: a igrexa gótica de Santa María, polo que resultaba fundamental manter o carácter dese lugar e o equilibrio repousado entre o vernáculo e o monumental. Reconstruíuse toda a estrutura da casa, que estaba en moi mal estado. As novas adicións proporcionaron os espazos adicionais requiridos pola familia. Nelas usáronse profusamente a madeira e a pedra; coa casa tradicional vasca como referente formal e construtivo fundamental.

O seu edificio de vivendas na Rue de Lacken de Bruxelas formou parte dunha innovadora e ambiciosa operación que foi coordinada polo arquitecto belga Maurice Culot: a reconstrución dunha rúa completa que anos antes fora eliminada do tecido urbano tradicional da cidade para albergar un grande edificio moderno. Neste conxunto, os arquitectos que contribuíron á súa recuperación, devolveron á zona a escala, os materiais e a linguaxe da arquitectura marcadamente clásica que anteriormente a caracterizara.

Ademais destas actuacións, é tamén destacable a súa contribución á recuperación da imaxe urbana da cidade de Bilbao, onde se encargaron da restauración dun dos seus máis representativos edificios: o Pazo da Deputación de Biscaia. Esta intervención formou parte dun amplo conxunto de actuacións que converteron á cidade no atractivo destino turístico que é hoxe en día, mérito inxustamente atribuído en exclusiva á construción do Museo Guggenheim, que non foi senón un complemento a esta notable operación de revalorización do centro histórico e do excelente ensanche da cidade.

Á marxe dos mencionados traballos, durante a súa estanza nos Estados Unidos realizaron en Florida obras como a Igrexa de Saint John Neumann en Miami e vivendas en Alys Beach.

A súa obra expúxose en diversos lugares como a Fondation Pour L’Architecture de Bruxelas, a Trienale de Bolonia, a Prince’s Foundation de Londres, ou a Bienal de Venecia, entre outros, e recibiron ao longo da súa carreira profesional numerosos premios: Bizkaia de Arquitectura (1988 e 1989), Novos Arquitectos Españois (1990), Colexio de Arquitectos Vasco-Navarro (1991, 2003, 2007), Cidade de Burgos de Arquitectura (1992), Premio Europeo á Reconstrución da Cidade (1992 e 1995), National Builders Council of America (1997) e o Chárter Award do CNU (2003), aos que se suma agora este novo recoñecemento.

+ info

veredes
veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: evento, premios

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,