Pavillóns de vixilancia para bens de interese cultural en Castela e León | Gaztelu Jerez Arquitectos

Castela e León é unha das rexións do mundo con máis patrimonio cultural e natural, froito tanto da súa historia como da súa extensión territorial. Moitos dos seus Bens de Interese Cultural (BIC) atópanse en contornas naturais e rurais, coa consecuente demanda de vixilancia, así como de atención ás persoas que os visitan. Nos últimos anos, a Junta de Castilla y León vén detectando a necesidade de substituír as actuais casetas presentes xunto a algúns destes BIC, co obxecto de dignificalas acorde cos monumentos e lugares aos que prestan servizo.

Pabellones de vigilancia para bienes de interés cultural en Castilla y León Gaztelu Jerez Arquitectos o25 exto22

Estes 2 pavillóns supoñen un proxecto piloto que podería ser facilmente exportable a outros BIC da Comunidade Autónoma. O primeiro deles sitúase xunto á ermida visigoda de Quintanilla das Viñas (Burgos), un dos poucos exemplos desta arquitectura conservados na Península Ibérica, e que foi declarada Monumento Nacional en 1929. O segundo sitúase no xacemento arqueolóxico de Arrabalde (Zamora), no que antigamente foi un castro prerromano, declarado BIC en 2006. Ao revisitar o Museo de Zamora, obra de Tuñón e Mansilla que tanto admiramos, descubrimos con sorpresa que entre as súas pezas máis valiosas custodia o ?Tesouro de Arrabalde?, para o que os arquitectos deseñaron expresamente unha vitrina, que simultaneamente é un cofre, dentro do gran cofre que é o edificio en si mesmo.

Os pavillóns poderían definirse como unha caixa de madeira lixeiramente elevada do chan e situada baixo un plano horizontal de aceiro. Compactados ao máximo para diminuír a súa presenza e aumentar a súa eficiencia, protexen aos gardas das inclemencias do tempo, á vez que lles posibilitan a conexión visual coa paisaxe exterior. Coma se dun moble tratásese, constrúense exclusivamente con madeira e aceiro, de maneira industrializada e por tanto facilmente reproducible. Nestas situacións, construír en taller con apenas 2 gremios (carpinteiro e ferreiro) reduce notablemente os custos, o que supuxo unha das nosas principais preocupacións. Os pavillóns ábrense ou pechan segundo as necesidades. Cando están en ?estado de latencia?, maniféstanse externamente como un cofre totalmente pechado e protexido. O seu revestimento exterior é de tarima de madeira negra colocada en vertical mentres, ao interior, a súa estrutura de panel contralaminado de madeira queda totalmente vista, achegando unha sensación máis cálida.

Economía, sustentabilidade e reversibilidad foron 3 principios básicos ao proxectar estes pequenos edificios, que pretenden non deixar pegada algunha naqueles lugares onde se sitúen. A cimentación é superficial e de madeira tratada. A tarima de madeira de fachada protéxese coa técnica tradicional xaponesa do Shou Sugi Ban, baseada na carbonización. A cuberta resólvese con chapa engatillada de aceiro e queda rematada por un fino beirado de aceiro negro natural, con leve pendente cara aos seus bordos para desaloxar a auga de maneira natural, así como para protexerse do sol. O consumo enerxético é case nulo grazas ao gran illamento térmico de fibras de madeira e ao uso de enerxías tradicionais, reciclables e limpas: calefacción mediante unha pequena estufa de leña, lavabo de pedal e inodoro seco ecolóxico que garante un ciclo pechado.

En resumo, buscouse unha actuación sinxela, lacónica, sensata e acorde coas necesidades. Unha actuación esencial, lóxica e discreta. Sen nada accesorio nin caprichoso. Elocuente, pero non locuaz. Respectuosa coas preexistencias, a paisaxe e o medioambiente. Dadas as súas pequenas dimensións e a súa lixeireza, os pavillóns construiranse integramente en taller e posteriormente transportaranse ata cada un dos lugares para a súa colocación precisa.

Clasificación: Edificios dotacionáis – paisaxe
Obra: Pavillóns de vixilancia para bens de interese cultural en Castela e León
Emprazamento: Castela e León | España Ermita visigoda de Quintanilla das Viñas (Burgos) | Xacemento arqueolóxico de Arrabalde (Zamora)
Ano: 2012-16
Cliente: Junta de Castela e León, Consellería de Cultura e Turismo, Dirección Xeral de Patrimonio Cultural
Superficie: 12,32 m2 (construidos)
Presuposto: 16.329,65 € (PEM Proxecto Execución)
Autores: Enrique Jerez Abajo, Koldo Fdez. Gaztelu
Colaboradores: Catarina Isabel Faustino Mota (Portugal), Alicia Maraña Diez, alterMATERIA, Segovia
Aparellador: Iván Poncelas Ramón
Constructora: Arte e Construcción SL, Burgos
Carpintería: Arte e Construcción SL, Burgos
Mobiliario: Biolan, Fritz Hansen
Fotografía: Javier Bravo Jabato | Koldo Fdez. Gaztelu, Arq.
+ gaztelujerez.com

*A dirección de obra de Quintanilla das Viñas non correu a cargo de Gaztelu Jerez Arquitectos.

Arquivado en: arquitectura, equipamento cultural, equipamiento dotacional, espacio publico, obras

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,