Lima ten futuro | Aldo G. Facho Dede

Avenida Larco en Miraflores (Lima), densidad, usos mixtos y diferentes modos de movilidad | Foto: Aldo Facho Dede 2017
Avenida Larco en Miraflores (Lima), densidade, usos mixtos e diferentes modos de movilidade | Fotografía: Aldo Facho Dede 2017

O 18 de xaneiro lembramos un aniversario máis da fundación ibérica da nosa cidade, evento oportuno para facer unha pausa e reflexionar sobre a súa proxección para o ano que empezamos, e cara a dous eventos transcendentais, como son os Xogos Panamericanos e o Bicentenario da nosa Independencia.

Nos últimos dous anos vivimos o enfrontamento de dúas visións de cidade: unha que ve o futuro desde a maior eficiencia dos fluxos vehiculares particulares, incentivando a urbanización da periferia como resposta á demanda de vivenda, e outra o mira desde a densificación da cidade existente, fortalecemento do transporte público e incremento de áreas verdes.

Importantes cidades do mundo xa viviron este proceso, no que logo da saturación viaria e perda de valor ambiental producido por priorizar o desenvolvemento da periferia sobre as áreas centrais, xeráronse ambiciosos proxectos orientados a revertelo. Podemos mencionar a Buenos Aires co proxecto “Porto Madeiro”, ou a Barcelona coa “Vila Olímpica”, ambos traballaron sobre a re-funcionalización de chan industrial e loxístico caduco para proxectar o desenvolvemento da cidade. O incremento do valor do chan superou longamente o monto de investimento, xerando un círculo virtuoso de benestar económico e social. Esas accións estiveron enmarcadas en proxectos integrais de desenvolvemento urbano, equilibrando a densificación coa dotación de equipamentos e servizos, o fortalecemento do transporte masivo, e o incremento de espazos públicos.

Cercado de Lima, desarrollo inmobiliario entre las Av. Zorritos y Benavides | Fuente: Google Earth 2017
Cercado de Lima, desarrollo inmobiliario entre as Av. Zorritos e Benavides | Fonte: Google Earth 2017

O caso da nosa Lima non debese ser distinto, lonxe de pensar en seguir colonizando o deserto e os vales produtivos, o gran reto debese ser o da re-funcionalización as zonas cuxos usos tradicionais non son máis compatibles coas dinámicas urbanas contemporáneas, e o de xerar novos espazos para esas actividades económicas. Estou a referirme especialmente á zona industrial do Cercado de Lima e o Callao, pola que pasan preto de dez mil millóns de dólares en proxectos de transporte público masivo, e en cuxo chan se podería resolver a demanda de vivenda do próximos vinte anos. A forma como vén desenvolvendo, co cambio de uso de predios illados, dá como resultado esa imaxe caótica que hoxe vemos, con edificios amurallados á beira de depósitos e fábricas, sen áreas verdes e espazos públicos de escala peonil, e con avenidas onde os camións crúzanse con combis e taxis. Lima necesita unha visión de futuro na que esa antiga estrutura industrial se reconfigure para transformarse na Lima do século XXI, capitalizando a infraestrutura existente e proxectada, e trasladando os usos industriais a zonas máis adecuadas e funcionais, como o parque industrial de Ancón que vén desenvolvendo PRODUCE.

Neste escenario, o Centro Histórico de ambos os distritos xoga un rol fundamental, pois se fortalece como centralidade cultural e de servizos. A planificación da súa preservación debese estar intimamente ligada á súa condición de patrimonio vivo, promovendo actividades que permitan esa convivencia, lideradas pola presenza das institucións públicas, culturais e académicas. O Río Rímac, espazo histórico e natural da cidade, está chamado a ser o gran escenario desta nova cidade, recuperando a súa condición de orixe da vida urbana, e proxectándoa cara ao futuro.

Esquema de ubicación de zona industrial del Cercado de Lima y Callao | Fuente: Google Earth 2017
Esquema de ubicación de zona industrial do Cercado de Lima e Callao | Fonte: Google Earth 2017

Os Xogos Panamericanos 2019 e o Bicentenario da nosa Independencia, son o mellor pretexto para que as diversas institucións involucradas no desenvolvemento da cidade senten a construír espazos de consenso, orientados baixo unha visión integral e estratéxica, que integre o seu valor patrimonial co seu valor económico e social. O Ministro de Cultura deu un paso importante promulgando o Decreto Ministerial N°029-2017-MC mediante o cal asume o seu rol de xestor da protección, conservación e promoción do patrimonio cultural da nación, e convoca a diferentes institucións e organismos a desenvolver nun prazo de seis meses acciones e propostas viables para a intervención e recuperación do Centro Histórico.  Este esforzo debese contar con pleno apoio, e ser aproveitado como catalizador para empezar a construír esa cidade que a historia nos reclama.

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto 
Lima · Outubro 2017
Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Arquivado en: Aldo G. Facho Dede, faro

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,