A perversa privacidade | bRijUNi

En torno ao ano 2007 Alejandro Zaera atopábase negociando coa EMV a próxima construción do seu edificio de vivendas sociais en Carabanchel. Pode ser que fose aí cando se decatou que eses corredores comúns que, ao estilo das famosas streets in the sky dos Smithson, suscitara como lugar de encontro vecinal e goce colectivo debían, por lei, ser privatizados. Si non o facía el faríano os veciños, argumentaban os funcionarios. Con todo este espazo conserva o seu carácter exterior e a súa vocación pública ao cubrir os seus paramentos verticais con bambú e os horizontales con taboleiros ligeramente separados polos que, poéticamente, podería caer a choiva.

Vivendas sociais con bambú [Alejandro Zaera] | espaciosdemadera.blogspot.com.es

As streets in the sky, os anchos corredores de acceso ás vivendas abertos ás inclemencias do exterior que, en teoría, fomentarían a relación vecinal, son unha constante neste tipo de proxectos. As vivendas sociais de toda Europa están plagadas deles. En España parecen un obxectivo imposible. A xente prefire non “perder superficie” no corredor e ampliar o seu salón. Ademais, non nos gusta ter que levar o paraguas ata a porta de casa. É curioso que este esquema funcione mellor en países cun clima claramente peor que o noso como os nórdicos ou Holanda, por exemplo.

Mentres para os países de tradición protestante a privacidad é algo completamente prescindible, para os cristiáns a súa perda representa un drama. Outro motivo polos que preferimos os corredores interiores e escuros aos exteriores que permitan que un veciño vexa o interior das nosas cociñas. Todo isto poden ser motivos culturais máis que fundamentados para xustificar o desuso deste tipo de accesos ás vivendas dos países do sur de Europa. Con todo, os arquitectos vemos estes elementos como fundamentais para fomentar a cohesión social, que, por certo, é moito maior entre os nórdicos que entre os mediterráneos, e empeñámosnos/empeñámonos en impoñelos a unha sociedade que, constantemente e coa lei do seu parte, privatízaos.

Patrick Geddes entendía o urbanismo desde o punto de vista dun biólogo. Había que estudar a cultura, os gustos,as necesidades, as formas de asociación e o tipo de economía dunha poboación para poder “trasplantarla” a outro lugar e que, do mesmo xeito que calquera esqueje natural, “florecese”. Si isto é verdade, é posible que os arquitectos deste recuncho do mundo teñamos que resignarnos a facer cidades de casas illadas sen espazos comúns que os cidadáns non necesitan. Cidades para individuos e non para cidadáns.

No blog que os veciños de Carabanchel crearon para comentar noticias e opinións sobre a súa PAU é notoria a disconformidad dos veciños dalgúns dos seus edificios.

“Pois non é por nada, pero o edificio de Bambú é unha tremenda patada ao bo estilo, ao meu daríame vergonza vivir nun edificio así, imaxínache o cachondeo das visitas cando as ensines a túa casa de bambú. Hai que recoñecer que serán mega-baratos eses pisos da EMVS, pero o deseño é atroz, parece unha gaiola para chimpancés. Iso para que o fan para sinalar á xente que viva dentro xa como cidadáns de segunda clase, porque imos….”

Os arquitectos sempre desbotamos opinións como esta que, claramente, non proveñen dunha persoa que teña coñecemento sobre o noso oficio. Con todo, está claro que existe unha gran incomunicación. Non é posible concibir que os antigos Foreign Offices estivesen pensando nos futuros habitantes do seu edificio como “chimpancés” ou “cidadáns de segunda” pero parece ser que é así como eles séntense. Hai que dicir, tamén, que unha charla informal e moi breve dun destes veciños co propio Zaera, transcrita pola súa muller en leste mesmo blog, serve para estes veciños trasladen o seu odio desde este cara a a EMV.

Cando miramos aos compañeiros holandeses, noruegos ou daneses, suspiramos con envexa pensando no respecto que lles teñen os seus compatriotas non arquitectos. As sociedades alí son máis cultas, pensamos. Con todo, nós contamos con leste outra sociedade. Temos dúas opcións, plegarnos aos seus desexos ou, seguindo co símil botánico, intentar novos esquejes que dean como resultado especies florales máis fermosas ou, no peor dos casos, tomates.

Texto por bRijUNi arquitectos: Beatriz Villanueva Cajide -Arquitecto e Master en Proxectos Arquitectónicos Avanzados (ETSA Madrid)- e Francisco Javier Casas Cobo -arquitecto e Master en Teoría, Análise e Historia da Arquitectura (ETSA Madrid).

bRijUNi arquitectos

Beatriz Villanueva es Arquitecta, Master en Gestión de Espacios Virtuales, Master en Proyectos Arquitectónicos Avanzados y PhD (ABD) con su tesis “Arquitectura y Compromiso. Actualización y revisión crítica de los manifiestos de arquitectura”, dentro del grupo ARKRIT de teoría y crítica (ETSAM).

Francisco J. Casas es Arquitecto, Master en Análisis, Teoría e Historia de la Arquitectura y PhD (ABD) con su tesis “Fundamentos Historiográficos, Teóricos y Críticos de los años 50” dentro del Departamento de Composición Arquitectónica (ETSAM).

follow me

Arquivado en: bRijUNi architects, faro

Tags: , , , , , , , , , , ,