En clase de Juan Daniel Fullaondo (II) | José Ramón Hernández Correa

5 (100%) 1 vote[s]

Na clase de Juan Daniel Fullaondo (I) | José Ramón Hernández Correa

O outro día conteivos como medio enmendé o meu horrible primeiro proxecto.Vou explicarvos a entrega.

Unha vez pasada a segunda rolda de esbozo, co beneplácito (excesivo e inmerecido) de Fullaondo, apliqueime a debuxar xa en limpo as láminas que ía presentar.

Nun grupo de grafistas virtuosos os meus láminas foron pobretonas: liña de tinta sobre papel vegetal. Polo menos estaban debuxadas con coidado e limpeza.

O do de peito dábao coa folla final: unha perspectiva cónica debuxada a tinta chinesa a man alzada (a miña man alzada) sobre papel de esbozo. Pareceume que nese papel áspero e basto quedaba gracioso o debuxo, e que dar lapis de cor por diante e por detrás creaba un efecto de profundidade, debido á diferenza de intensidade e nitidez entre ambas as dúas caras, pola turbiedade do papel. Ata lle metín rotuladores. Eu cría que o efecto final era como de “coidadoso descoido” ou de “eu é que son así de directo”, pero, recordado agora, debeu de ser como de alumno avantaxado de taller ocupacional para maiores. Só faltábanlle os macarróns pegados e as boliñas de papel de prata. Pero o peor era que, con todo, quedaba frouxa e tímida. Creo que se me tivese pasado tres pobos e tivese feito un megakitsch lle tería entusiasmado. Pero era un “quero e non podo” moi eslamiado.

Fullaondo viu unha por unha as láminas, celebrándoas. Gabou unha axonométrica coa cuberta quitada e finalmente, ante a perspectiva chorra, non dixo nada. Apartouna discretamente do resto de láminas, que ordenou, agrupou e deu por entregadas, e devolveuma mentres me dicía que apreciaba moito a miña evolución.

Falouse demasiado do xesto de suprema elegancia do xeneral Spinola ante Nassau en La Rendición de Breda, de Velázquez:

A Rendición de Breda, de Velázquez

Non foi menor a do meu profesor devolvéndome aquela lámina.

Aquela triste perspectiva, en definitiva, xamais existira. El non a vira nin eu a debuxara. Como, ao contrario que en Misión Imposible, non se autodestruíu, a reducín a confetti e creo que a comín.

Recordo tamén perfectamente o segundo exercicio daquel Nivel I, pero xa non vos aburrirei con máis detalles. Si que vos teño que dicir que me sentía competente, que debuxaba cada vez mellor, que lle botaba horas por un tubo, que aprendía cada vez máis e que gozaba como un tolo.

Juan Daniel Fullaondo está na historia da arquitectura española do século XX. (O que máis valora todo o mundo del -ao meu parecer inxustamente polo incompleto- é o seu labor como crítico e o seu papel como director da magnífica revista Nueva Forma). Para min, unha das súas mellores facetas foi a de profesor. A min salvoume.

Que doado é examinar o traballo dun alumno e refregarlle polos narices todas as súas carencias, as súas torpezas, os seus erros e as súas ignorancias. Iso pódeo facer calquera. O que de verdade ten mérito é ver nel o que nin sequera ve el mesmo: Ver unha posibilidade, un xerme, un algo en potencia. E, confiando cegamente niso, sacalo á luz. Hai que ser moi hábil, moi intuitivo, moi intelixente, moi paciente, pero, sobre todo, moi xeneroso.

Que difícil é todo iso.

Pero, aínda mellor que Miguel Ánxo, a misión do profesor non é só quitar. Tamén ten que poñer. Quitar prexuízos, freos, torpezas, etc, e poñer coñecemento, habilidade, destreza, etc. A misión dun profesor é sagrada en todas as ordes e todas as idades, e se un incompetente, torpe, preguiceiro ou derrotista pódete amargar a vida e mutilarte para sempre, un creativo, paciente e xeneroso pódeche dar ás.

A min saíronme unhas alitas non para tirar foguetes nin celebrar a grande orxía do talento arquitectónico, pero si para facer unha carreira ascendente ano tras ano, coroada por un Proxecto Fin de Carreira apaixonante, no que mo pasei divinamente e co que saín “pola porta grande”, que é o menos que merece un alumno de arquitectura despois de tantos anos e tanto traballo. Os profesores que non consigan iso dos seus alumnos xa poden agachar as orellas e irse á súa casa a non dar máis por saco.

Eu non só fixen un PFC divertido, alegre, feliz, exitoso, etc, senón que, xa postos, matriculeime en doutorado, cousa que nunca pensara facer e que tamén fixen (con non menor éxito e alegría) porque Juan Daniel Fullaondo me cominou a iso.

Podedes imaxinar o apaixonante que é facer unha tese doutoral cun dos arquitectos máis cultos de Europa, que che achega ideas, suxíreche libros, préstachos… (tíñaos todos: todos os do mundo).

Falarei máis veces de Fullaondo. Varios compañeiros de clase leron a primeira parte e comentáronme detalles que merecen entradas á parte. Si: Tamén hai unhas galiñas pendentes. Xa irei con elas.

Hoxe, para rematar, só quero dicir dúas cousas máis: A primeira é que outros alumnos doutras clases se metían ás veces co “sistema Fullaondo” porque o vían pouco serio. Demasiado jijijí e jajajá. A eles medíanos con escalímetro os anchos de corredores e as pegadas e tabicas, mentres que nós faciamos o que nos daba a gana. Sempre houbo unha loita xorda entre Don Carnal e Dona Coresma. Eu teño que dicir que, xa como profesional, construín VPOs observando toda a súa espesa normativa, e cumprín códigos de accesibilidade e CORRENTE sen que o feito de terme formado con Fullaondo me incapacitase para iso. Non consta en ningún sitio que para ser competente haxa que languidecer con profesores aburridos e crueis, nin que para aprender teña que ser humillado un. Séntoo polos que padeceron e seguen padecendo profesores impotentes, incompetentes ou sádicos.

A segunda dígoa agora con alborozo, pero no seu momento pesoume: É que Fullaondo tiña unha gran debilidade polos alumnos cun pouco de cara dura (coa dose xusta; tampouco nos pasemos). Gustáballe a xente un pouco pícara, e apreciaba as “escusas creativas”. Algunha que outra vez se desfixo en gargalladas ante unha explicación dun alumno que non entregáballe un exercicio completo. Se esa xustificación era o suficientemente boa e enxeñosa valíalle máis que o propio exercicio. Isto (comprobeino moitos anos despois) era un adestramento estupendo para a vida. Pero eu, como era concienciudo e cumpridor, indignábame ante as que consideraba inxustizas. Decatábame de que a min Fullaondo me favorecera moito, pero vía que a outros os favorecía aínda máis. (Poderase ser máis desagradecido?). Fíxome arquitecto, fíxome doutor e fíxome profesor, e, como dixen o outro día, creo que non pasa un só día sen que, polo menos por un instante, non lle dea as grazas.

José Ramón Hernández Correa · Doutor Arquitecto

Toledo · novembro 2012

José Ramón Hernández Correa

Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso.

follow me

Arquivado en: faro, José Ramón Hernández Correa

Tags: , , , , , , , , , , , , ,