O Navío Inamovible | José Goñi

Scampia Julia M.F & Omar Jerez
Scampia Julia M.F & Omar Jerez

Comparándoo co que representa, pouco hai que dicir tecnicamente sobre “Le Vele” de Scampia. Construíronse entre 1962 e 1975 polo arquitecto Francesco Di Salvo, que morreu en 1977 e seguiu na súa construción algunhas das pautas de Le Corbusier. Vélelle son 4 edificios de grandes dimensións dispostos na súa fachada con terrazas e consta aproximadamente de 300 vivendas por cada bloque.

É un dos máis destacables erros políticos de urbanismo europeo que se cometeron na construción. Ese erro, foi o levantamento do xigantesco grupo de edificios, anteriormente nomeados “Le Vele”, edificios situados en Nápoles, dentro do barrio da Scampia. Coloquialmente, son chamados As Velas pola súa semellanza cun veleiro cando o cúmulo de edificios é visto desde a distancia. Como todo o que se ve de lonxe, só se ve e non se perciben outros detalles tales como os cheiros (neste caso a hediondez) ata que non estás preto, as sombras, turbiedad do chan e a calma no aire denotan horror, percíbese o máis baixo do ser humano.

Scampia Julia M.F & Omar Jerez
Scampia Julia M.F & Omar Jerez

Os erros de urbanismo como este albergan o mal. Edificios que son hoteis con suites de luxo para os residuos máis desorientados, asignados a culpas do hampa que precisamente aí non existen, son só as deposiciones da política e “O Sistema” (así se autodenomina A Camorra) novo, é como un cemiterio de elefantes; o elixido para verter antes da morte o que vai ser marxinado.

Así o percibiron Omar Jerez e Julia Martínez, dous polémicos artistas españois de traxectoria extrema que expoñen a súa integridade física con cada performance que executan, bordeando a morte literalmente.

Finxindo que eran arquitectos e grazas á mediación dun cidadán residente (sendo leste o nexo de unión entre os artistas e A Camorra) que mantivo conversacións para informar sobre o motivo da visita e así poder solicitar un permiso exprés para autorizalos a realizar a documentación para o “suposto libro de arquitectura”. A entrada para acceder a Scampia está vetada a xornalistas ou calquera que busque inmiscirse nos seus negocios coa intención de documentar o foco delituoso dos devanceiros da mafia.

Scampia Julia M.F & Omar Jerez
Scampia Julia M.F & Omar Jerez

Foron a demostrar que a mafia máis pirata e antiga, cos seus enfrontamentos entre clans, mata desde hai moito tempo e que todo naceu hai máis tempo que a localización dos seus vertedoiros arquitectónicos actuais; de odio, morte e dominio ilegalmente soportado pola súa poboación e en constante ebulición silenciosa, que proxecta a súa propia lei. Por iso, esas edificacións que tanta paixón xeran no colectivo da arquitectura, quedan relegadas ao misterio e ás húmidas sombras da nada, é o maior horror que se pode percibir, unha especie de morte en vida ou morte vivente. Poderiamos denominalo como edificio Zombi, un concepto que se xera case por definición en si mesmo, sen necesidade de intervención literaria.

A miña curiosidade foi tan grande ao ler a celebérrima novela de Roberto Saviano “Gomorra” que busquei en hemerotecas dixitais a alguén que coñecese o tema ou estivese alí, e dei con Omar e Julia, que precisamente, foron mostrar toda a verdade afastada de tecnicismos. E é certo? perdín por completo o meu interese polo lado arquitectónico cando falei con eles. Cambiou radicalmente a miña posibilidade de desenvolvemento de concepto minucioso cara á construción, estética e utilidade, e é obvio por que.

Scampia Julia M.F & Omar Jerez
Scampia Julia M.F & Omar Jerez

Unha das reseñas máis destacables sobre a historia da Camorra, a que quizais máis me fascinou foi que alí mesmo contábanlles algúns dos seus habitantes que a xénese desta derivou en certa magnitude cara a España e eles aseguran que parte de membros da Camorra italiana eran bandoleiros da serra española fuxidos que se instalaron na península itálica desenvolvendo a súa actividade criminal en Nápoles, e que se podía confirmar mesmo con algúns apelidos.

Envolveume de tal maneira esta posta en escena tan enigmática, que considerei que non era un edificio en si, senón algo vivo que protexe á sociedade do que está destinado a desaparecer contagiosamente. Xa bastante teñen en Nápoles coa Camorra e as súas presións para que ademais estea o terminal nas súas rúas. Omar e Julia foron a denunciar, preparando un falso xornal chamado “Il Corriere della Camorra” coma se fose unha editorial do sistema na praza Garibaldi, lugar concorrido en Nápoles, 6000 xornais de 6000 asasinados pola Camorra. Non chegaron a repartir 2500, a Camorra presentouse e tiveron que paralizar de inmediato a performance, arriscando as súas vidas e asumir que a denuncia unha vez máis foi derrotada para maquillar unha secuela que non parece estar en vías de extinción.

Scampia Julia M.F & Omar Jerez
Scampia Julia M.F & Omar Jerez

O problema é que en aparencia é un gueto dos refugallos máis inmundos da Camorra, os seus habitantes non o queren aí, e doutra banda, é xa parte da historia como o foi Gomorra na biblia; forma parte dun todo pero que non foi contaxiado, senón que é parte do seu territorio sen máis. É un acceso de pus nun corpo macilento. Os seus habitantes cren que se o edificio desaparecese, desaparecería o foco da súa desgraza e así progresivamente Nápoles podería ser unha cidade e non un cárcere de inocentes.

Observando outros edificios, poderiamos dicir que as guerras os destrúen, fano os cambios históricos en xeral, pero aquí, como na Biblia, habería por desgraza, que destruír o mal que está acumulado nesa edificación, ese mal que o protexe e prolonga no tempo repercutindo en toda unha cidade.

Como desaloxar ás pantasmas, demos e bestas para demoler semellante estrutura?


José Goñi, estudante de arquitectura
Nápoles. Febreiro 2016

veredes
veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: faro, José Goñi

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,