Arquitectura en deconstrucción | Alberto Ruiz

Edificio Narkomfinn no Novinsky boulevard 25 (korpus B), Moscú, Rusia (ex Unión Soviética)
Fachada dianteira 1930

Hai anos tiven a oportunidade de visitar o recinto do que fora a exposición universal de Sevilla daquel glorioso 1992 que pareceu que ía poñer a España no lugar que se merecía (quizais, visto o visto, si que o fixo). Aquela visita foi organizada por un profesor da Escola de Arquitectura de Madrid, autor dun dos pavillóns. Pasaran uns anos dende a clausura de tan magno acontecemento e o recinto estaba practicamente abandonado, a excepción dos tres ou catro pavillóns que xa naquel momento foran reconvertidos en sedes corporativas e edificios de oficinas.

Aquel profesor levounos con aire apesadumbrado a ver o seu pavillón, que nos definiu como “arquitectura en deconstrucción”. Afeitos a estudar ata a saciedade (ou quizais non tanto) o proceso construtivo dun edificio, e o seu período de uso, resultaba chocante, e algo desesperanzador, contemplar aquel montón de ladrillos sen ventás, co teito medio derrubado e aspecto de ter sufrido un vendaval. Só pasaran uns anos sen uso nin mantemento.

Vén isto a conta do estado que presentan algúns deses edificios emblemáticos “dos que saen nos libros” e que rematamos por esquecer, como a abuelitos adorables pero algo pesados e que, un día, descubrimos decrépitos ou directamente falecidos. Eses abuelitos tiveron unha infancia prometedora, unha louzá xuventude e, nalgúns casos unha madureza interesante. vemos as súas fotos en branco e negro, admiramos o seu aspecto, pulcro e preciso – “xa non se fan cousas como as de antes” – e ás veces, ata nos sorprendemos do modernos que resultaron para o seu tempo. e a algún valente dálle por rastrexar a súa historia e o seu estado actual. e algunhas sorpresas son desalentadoras. Vexamos un exemplo:

El edificio Narkomfin fue construido en Moscú, entre 1928 y 1932, como prototipo de la nueva vivienda colectivista rusa, por la asociación de arquitectos contemporáneos (OSA), dirigidos por Moisei Ginzburg. Este edificio supuso, en su momento, un auténtico laboratorio de soluciones residenciales para el nuevo tipo de colectividad que promovía el estado soviético. Muy alejado de la imagen impersonal y deshumanizadora asociada a este tipo de proyectos, en el Narkomfin se desarrolló un estudio concienzudo de las tipologías de viviendas adaptadas a la composición familiar y de la distribución de los servicios comunes, a modo de cooperativa social.

Edificio Narkomfinn no Novinsky boulevard 25 (korpus B), Moscú, Rusia (ex Unión Soviética)
Fachada posterior 1930

A distribución das vivendas, en sección contraapeada, permitía optimizar a superficie dedicada ao corredor de circulación, que só aparece cada tres niveis, e dotar a todas as vivendas de luz, vistas e ventilacións.

Departamentos Tipo F
Departamentos Tipo K
Sección plantas

As referencias implícitas na unidade de cuarto de marsella, son evidentes. Durante estes anos, Le Corbusier pasou longas tempadas na U.R.S.S. traballando no encargo do centrosoyuz e o concurso do pazo dos soviets, así que non é desatinado imaxinar que a influencia mutua entre ambos os dous foi importante. En calquera caso, esta influencia deixou dúas pezas de gran valor arquitectónico ás que o tempo tratou con desigual fortuna.

Estado actual do edificio Narkomfin | Fonte: wikiarquitectura.com

Respecto ao estado actual de conservación do edificio, é interesante este documental da BBC.

Alberto Ruiz. Arquitecto, docente e investigador
Madrid. Outubro 2012

Es Doctor Arquitecto por la ETSAM, compaginando su actividad profesional con la docencia y la investigación en la URJC. Los artículos son un reflejo de la inquietud, reflexión y pensamiento en torno a mi pasión: la arquitectura.

follow me

Arquivado en: artigos, Raquel Martínez - Alberto Ruiz

Tags: , , , , , , , , , , , , ,