O relato análogo de Aldo Rossi | Marcelo Gardinetti

El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi
O relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

Na segunda metade do século XX, a procura arquitectónica de posguerra esfórzase por alcanzar unha proposta alternativa da modernidade. Figuras como Robert Venturi, Denise Scott Braun, Charles Moore e Robert Stern propulsaban, en sintonía co capitalismo consumista, unha volta á representatividade e o simbolismo suprimido polo movemento moderno, non para actualizar o deseño senón para suplantarlo.

Simultaneamente en Inglaterra a obra teórica de Banham, o contextualismo dos irmáns Smitshon e os esquemas de ilusorios de Archigram, buscan o modo de actualizar o movemento moderno mediante o uso dunha linguaxe de expresión tecnolóxica máis contundente que se progresa anos despois na obra de Richard Rogers, Renzo Piano e Norman Foster.

El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi
O relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

En Italia, mediando nese contexto e mentres o movemento NeoLiberty disólvese nas súas propias dificultades, a figura de Aldo Rossi emerxe como a voz teórica máis suxestiva e coherente do panorama arquitectónico.

Rossi adopta unha posición ríxida que nace na admiración pola racionalidade de Adolf Loos e fundamenta nos seus escritos, onde propón a construción dunha estrutura racional que impulse a reflexionar cada proxecto de maneira científica, furgando relacións análogas co lugar.

El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi
O relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

Rossi concibe a arquitectura como unha creación inseparable da vida civil e da sociedade en que se manifesta, pero construída con poucos elementos que proceden de arquetipos da memoria colectiva, para concertar un mundo ríxido unido á súa esencia urbana que non complique ao home provocando vontades pasionais.

Esta inmanencia metafísica que propón axita imaxes do lugar para reducilas a arquetipos da memoria colectiva mediante formas xeométricas elementais. Dun modo case surrealista, a cidade análoga nútrese da realidade urbana para construír unha nova realidade, mediando o coñecemento adquirido pola análise tipológico.

el-relato-analogo-4-fondazione-aldo-rossi
O relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

As invariantes proveñen de debuxos esquemáticos que ispen obras da arquitectura popular invocando figuras simples que escenifican evocacións urbanas, concretando unha maneira científica de catalogar e cualificar o proxecto arquitectónico. No desenvolvemento dese exercicio, o cilindro personifica ás columnas da antigüidade, o triángulo equilátero ao tímpano, a semiesfera ou a pirámide á cúpula e o cadrado á xanela.

Como este coñecemento só é perceptible para un contexto social que comparte unha mesma memoria colectiva, a evolución dos valores tradicionais está intimamente relacionada a estes estudos. Por esta razón, a análise debe ser mellorado en cada cidade mediante a fragmentación metódica da súa memoria, furgando a tradición histórica aliñada aos diferentes períodos da arquitectura do lugar.

El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi
O relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

Os signos transcendentes da vontade expresiva defíneos como monumentos, para os que propón escasas regras en pos de evitar a desorde da cidade moderna. A estas pautas de simplicidade, proporción e claridade tipológica, o locus confírelles o carácter necesario para a análise morfológico, porque supón a relación universal que rexe as construcións do lugar.1

Mediante a lóxica científica, Rossi traza os parámetros que dan forma á súa arquitectura, aínda que as analogías están sometidas a un proceso de depuración tan exhaustivo que macera a semántica dos monumentos en esquemas conceptuais construídos.

El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi
O relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

Aínda que o propio Rossi non nega a ambigüidade que propón, a indagación arquetípica reducida a tan escasos elementos dá como resultado un obxecto xenérico que só se sublima pola luz e exáltase mediante o uso da cor e a maneira estrita da súa xeometría.

O relato de Rossi invoca á historia para instalar a investigación científica como un feito liminar do proceso de deseño arquitectónico. E neste aspecto, aínda que a súa sintaxe resulta tan extrema que fai complexa a conexión das súas analogías con outros elementos da contorna urbana, a súa obra tenta poñer en debate un inapreciable desafío por recuperar a identidade das cidades mediante a lectura racional dos seus feitos urbanos.

El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi
El relato análogo | Fondazione Aldo Rossi

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Novembro 2015

Nota:

1. “…sinalouse moitas veces o valor do locus, entendendo con iso aquela relación singular e con todo universal que existe entre certa situación local e as construcións que están naquel lugar.” Aldo Rossi, A arquitectura da cidade, GG colección punto e línea, páxina. 185

 

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: artigos, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,