Multifamiliar en Calle Roma. Teodoro Cron | Aldo G. Facho Dede

Multifamiliar en Calle Roma. Teodoro Cron. Lima, Perú, 1950

Fai moito que reviso este edificio. Cando estudante foinos presentado como un proxecto moderna cuxo vínculo co lugar estaba na reinterpretación das formas e tecnoloxías climáticas coloniales, resaltándoo como un dos exemplos nos que a arquitectura moderna local nutriuse das súas predecesores. Si quedámosnos/quedámonos con esa primeira reflexión, produto dunha análise formal desde un abordaje posmoderno (estudei a carreira nos inicios dos noventa, sendo os meus profesores na súa maioría formados nos finais dos setenta e inicios dos oitenta), poderiamos non estar equivocados, pero estariamos encasillando un proxecto nun estereotipo moi útil para logo pretender postular unha arquitectura que intenta caracterizar a modernidad con trazos locais. A reflexión que a continuación comparto busca analizala fóra deses estereotipos e buscar as súas virtudes proyectuales desde unha lectura moderna.

Sempre me chamou a atención como un dos arquitectos modernos cun maior nivel de reflexión na súa obra sobre o lugar foi de orixe suizo. Teodoro Cron pertenceu a aquela xeración de arquitectos europeos que logo da guerra buscaron desenvolver o seu oficio en chan americano. Polo que teño sabido nunca quixo relacionarse coa docencia nin tomar algún tipo de rol protagónico na escena local, o pouco que sabemos del é grazas aos proxectos que edificou en Lima e ao estudo realizado polo Arquitecto Hugo Romeu como tese profesional. Especulando un pouco, póñome a pensar que quizais ese ser foráneo foi o que lle impulsou a revisar a arquitectura local en procura de solucións tecnolóxicas e estéticas que lle axudasen a conseguir inserirse no mercado.

Multifamiliar en Calle Roma. Teodoro Cron. Lima, Perú, 1950

O edificio multifamiliar en rúa Roma é un proxecto interesante e destacado no conxunto da súa obra. As vivendas-estudo que propón xóganse máis a amplos espazos onde o social e o íntimo coexisten en espazos fluídos e xenerosos. Mantendo as distancias propias da escala e lugar, toma a pauta das vivendas das Unidades de Cuarto de Le Corbuisier, situando a zona de servizos anexa ao ingreso e integrando espacialmente o estar-comedor co dormitorio-estudo. Un gran ventanal serve para iluminar a dobre altura, protexido cunha celosía de madeira que moitos interpretaron como un aceno á arquitectura virreinal limeña. A distribución é similar en ambas as dúas frontes, coa diferenza e baño independente que se sitúa sobre os duplex que dan á fronte interior que os que dan á rúa suman un dormitorio.

Nas plantas que re-debuxei poden analizar con máis detalle a distribución, sempre coa salvidade que para iso me valín dos debuxos publicados na revista El Arquitecto Peruano e non de documentación relevada in-situ. A escaleira de acceso é unha interpretación persoal do pouco que puiden descifrar deses esquemas, se algún dos nosos lectores ten información máis precisa agradeceríalle compartísea.

Interior. Multifamiliar en Calle Roma. Teodoro Cron. Lima, Perú, 1950

Onde hai unha interesante proposta é no manexo dos volumes do proxecto. Cron decide traballar os duplex como caixas opacas que se soportan cara á fronte nuns piares de ladrillo de forma trapezoidal invertida. Agudiza o malestar e densidade deste volume retrocedendo o de acceso e traballándoo cunha carpintaría lixeira e transparente. Utiliza unhas pequenas ventás que acompañan os grandes vans de celosía e dramatizan o espesor do muro. Non fai distinción na cuberta, eliminando calquera xesto que evidencie a finalización do volume. Neste sentido chámame moito a atención esa pureza xeométrica á que chegan moitos arquitectos da xeración de Cron en Lima, axudados polo benigno do clima, non teñen reparo en propoñer edificios onde a lectura da cuberta, como compoñente do edificio, desaparece e se perde na liña de cornixa. Motivado por Rubén Pesci escribín hai pouco un capítulo para un libro que espero pronto salga a imprenta analizando esa particularidade da arquitectura limeña.

Aldo G. Facho Dede · Arquitecto Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad

Lima · xaneiro 2013

Nota: Comparto ademáis das plantas, unhas fotos tomadas en xaneiro de 2009 e as que foron publicadas na edición El Arquitecto Peruano de abril de 1950 (en branco e negro).

Arquitecto-urbanista, docente-investigador, convencido de que nuestro país necesita desarrollar sus ciudades en base a modelos de planificación urbana estratégicos y adaptativos, que partan desde las personas y el ambiente, y que busquen la multiplicación del bienestar y su equitativa distribución.

Arquitecto-Urbanista por la Universidad Nacional de Ingeniería (UNI-FAUA), título homologado en Argentina. Magister en Desarrollo Sustentable por la Universidad de Lanús (UNLA-FLACAM, Argentina). Estudios de Doctorado en la Universidad Politécnica de Cataluña (España). Experiencia profesional en Urbanismo, Planificación Urbana y Arquitectura, desarrollada en las ciudades de Lima-Perú, La Plata-Argentina y Barcelona-España. Ha participado en el desarrollo de proyectos y consultorías para Perú, Argentina, España, México y Brasil. Ha ganado concursos de arquitectura y diseño urbano en Perú y Argentina. Es docente del área de Urbanismo de la USAT y miembro del Consejo Consultivo de la Escuela de Arquitectura de la UDEP. Es socio de FDARQ Urbanismo + Arquitectura y editor del blog HABITAR

follow me

Arquivado en: Aldo G. Facho Dede, artigos

Tags: , , , , , , , , , , , ,