[:es]https://veredes.es/blog/arquitectura-moderna-en-el-peru-i-fernando-freire-forga/
Las unidades vecinales. La Corporación Nacional de Vivienda fue la que impulsó la creación de unidades vecinales para resolver el problema de la vivienda en nuestra ciudad. Se acordó la construcción de 7 unidades vecinales, cuatro en Lima y tres en el Callao. Se trataba de complejos habitacionales autónomos; por ello, contaban con mercado, posta médica, comisaría, centro cívico o local comunal, oficina de correos, escuelas primarias para niños y niñas, cine-teatro, cancha de fútbol, piscina y, lógicamente, una iglesia; además, tenían un sistema de circulación peatonal y vehicular propio. Recién, en 1955, se construyó la unidad vecinal de Mirones, diseñada por el arquitecto Santiago Agurto Calvo, sobre la avenida Colonial, ex carretera del Callao.

La adopción de la Unidad Vecinal, como modelo urbano autónomo, había sido recomendado por los Congresos Internacionales de Arquitectura Moderna, y en Latinoamérica, la labor de difusión la cumpliría los Congresos Panamericanos, influyente en el caso peruano, el realizado en su sede en 1947. Gracias a la Corporación Nacional de la Vivienda, y los fondos económicos correspondientes, se dio inicio a la primera Unidad vecinal: la UV 3 (1950), en la Av. Colonial, que abriría paso a un grupo importante de conjuntos vecinales que abarcan hasta 1985.
El plan regulador de chimbote. El desarrollo de los recursos mineros del norte del Perú requería la creación de un puerto apropiado. Chimbote en esos momentos era una aldea de pescadores que disponía de un buen puerto natural en su bahía. Para ese entonces Chimbote tenía 4000 habitantes y estos pobladores vivían bajo un trazado desarrollado por Henry Meiggs, ingeniero norteamericano, en el año 1860, donde se encontraban las llamadas “chozas de barro” que eran las viviendas precarias de los pobladores.
Se planteó un tipo de hábitat nuevo basado en el “tapiz urbano”, esto es, un compacto tejido de casas de una, dos y tres plantas con patios cerrados por muros. Estos patios suelen ser mayores que las propias viviendas, apropiados para que los habitantes conserven sus hábitos de vida al exterior. Los viales de servicio y calles de peatones se definen con los muros de escasa altura y prácticamente sin aberturas.
Se introdujo un nuevo tipo de vivienda urbana, estas casas basadas en las casas con patio de la arquitectura local eran nuevas versiones de la arquitectura mediterránea, cuyo origen se remonta a la antigüedad. Estas simples estructuras de ladrillo requerían menos sofisticación tecnológica y causaban menos alteración social que la ordenación en bloques, y eran mucho más factibles económicamente para viviendas de bajo coste. Como estaba previsto que los residentes de Chimbote procedieran de regiones rurales montañosas, se incluyo un espacio en las casas para guardar animales. Giedion aludió posteriormente a estas casas como “formas transitorias entre el pasado y el futuro”, pero en su propia presentación del proyecto, Wiener y Sert, subrayan la estrecha relación con las costumbres locales.
El “tapiz urbano” conformado por estas viviendas patio constituyo el primer ejemplo de una modalidad de hábitat de alta densidad y baja altura que resulta ideal para situaciones donde el suelo tiene un precio bajo y el clima es árido, es decir, donde los posibles espacios dejados entre los edificios no estarían cubiertos por un manto vegetal, sino por polvo y matorrales. Este plan de Chimbote se presentó al VII CIAM de 1949, celebrado en Bergamo, al que asistieron arquitectos jóvenes, de la tercera generación del movimiento moderno.
Las visitas de José Luis Sert al Perú para el desarrollo del Plan Regulador de Chimbote sirvió también para relacionarse con los proyectistas del «Plan Regulador de Lima», el cual sólo fue construido en lo que es hoy es el Centro Cívico, varios años después.
Desde 1950, en el Perú, la arquitectura moderna fue aceptada e ingresó a su periodo de consolidación. Con el desarrollo de los medios de comunicación se acortaron rápidamente las distancias, respecto a lo que se hacía en arquitectura a nivel mundial, llegando su auge hacia década de 1960.
Fernando Freire Forga · Doctor Arquitecto
Lima · abril 2013 · Autor del Blog La Forma Moderna en Latinoamérica
Nota:
Ensayos Personales, 2012. Esta segunda parte forma parte de un texto que se expone el resultado de casi 10 años de estudios relacionados al desarrollo de la arquitectura moderna en el Perú. Es importante mencionar que para lograr completar este ensayo relacionado a la arquitectura moderna en el Perú se han utilizado estudios y opiniones de destacados profesionales. Al final se hace una breve reseña bibliográfica.
Fuentes Bibliográficas
1. Córdova, Adolfo “La Agrupación Espacio y la Arquitectura Peruana” – 2005.
2. blog.pucp.edu.pe
3. Ludeña, Wiley «Piqueras – Belaunde – La Agrupación Espacio: TRES BUENOS TIGRES. Vanguardia y Urbanismo en el Perú del Siglo XX». Editado por el CAP Regional Junín y Urbe ediciones – Huancayo 2004. Pag. 186.
4. José Bentín Diez Canseco Extracto de Libro: Enrique Seoane Ros, Una Búsqueda de raíces peruanas. Lima, 1989.
5. arqandina.com[:en]
The local units. The National Corporation of Housing was the one that stimulated the creation of local units to solve the problem of the housing in our city. One reminded the construction of 7 local units, four in Lima and three in the Callao. It was a question of complexes habitacionales autonomous; for it, they were possessing market, medical relay, police station, civic center or communal place, post office, primary schools for children and girls, cinema – theatre, field of football, swimming pool and, logically, a church; in addition, they had an own system of traffic pedestrian and traffic. Newly, in 1955, there was constructed the local unit of Lookers-on, designed by the architect Santiago Agurto Calvo, on the Colonial avenue, ex-road of the Callao.

The adoption of the Local Unit, as urban autonomous model, had been recommended by the International Congresses of Modern Architecture, and in Latin America, the labor of diffusion her would fulfill the Pan-American Congresses, influential in the Peruvian case, the realized one in his headquarters in 1947. Thanks to the National Corporation of the Housing, and the economic corresponding funds, it was given beginning to the first local Unit: the UV 3 (1950), in the Av. Colonial, that would make way to an important group of local sets that they include until 1985.
The regulatory plan of Chimbote. The development of the mining resources of the north of Peru was needing the creation of an appropriate port. Chimbote in these moments was a fishermen’s village that was having a good natural port in his bay. For this Chimbote at the time it had 4000 inhabitants and these settlers were living under a tracing developed by Henry Meiggs, North American engineer, in the year 1860, where they were finding so called » huts of mud » that were the precarious housings of the settlers.
There appeared a type of new habitat based on the «urban tapestry», this is, a compact fabric of houses of one, two and three plants with courts closed by walls. These courts are in the habit of being major that the own housings, adapted in order that the inhabitants preserve his habits of life on the outside. The road ones of service and pedestrians’ streets are defined by the walls of scanty height and practically without openings.
There interfered a new type of urban housing, these houses based on the houses with court of the local architecture were new versions of the Mediterranean architecture, which origin goes back to the antiquity. These simple structures of brick were needing less technological sophistication and were causing less social alteration than the arrangement in blocks, and were much more feasible economically for housings of low cost. Since it was foreseen that the residents of Chimbote were coming from rural mountainous regions, I include a space in the houses to guard animals. Giedion alluded later to these houses as » transitory forms between the past and the future «, but in his own presentation of the project, Wiener and Sert, they underline the narrow relation with the local customs.
Jose Luis Sert’s visits to Peru for the development of Chimbote’s Regulatory Plan it served also to relate to the designers of the » Regulatory Plan of Lima «, who only was constructed in what is today is the Civic Center, several years later.
Fernando Freire Forga · Doctor Architect
Lima · april 2013 · Author of the Blog La Forma Moderna en Latinoamérica
Note:
Personal tests, 2012. This second part forms a part of a text that exposes the result of almost 10 years of studies related to the development of the modern architecture in Peru. It is important to mention that to manage to complete this test related to the modern architecture in Peru there have been in use studies and opinions of out-standing professionals. Ultimately a brief bibliographical review is done.
Bibliographical sources
1. Córdova, Adolfo “La Agrupación Espacio y la Arquitectura Peruana” – 2005.
3. Ludeña, Wiley «Piqueras – Belaunde – La Agrupación Espacio: TRES BUENOS TIGRES. Vanguardia y Urbanismo en el Perú del Siglo XX». Editado por el CAP Regional Junín y Urbe ediciones – Huancayo 2004. Pag. 186.
4. José Bentín Diez Canseco Extracto de Libro: Enrique Seoane Ros, Una Búsqueda de raíces peruanas. Lima, 1989.
[:gl]
As unidades vecinales. A Corporación Nacional de Vivenda foi a que impulsou a creación de unidades vecinales para resolver o problema da vivenda na nosa cidade. Acordouse a construción de 7 unidades vecinales, catro en Lima e tres no Callao. Tratábase de complexos habitacionales autónomos; por iso, contaban con mercado, posta médica, comisaría, centro cívico ou local comunal, oficina de correos, escolas primarias para nenos e pícaras, cine-teatro, cancha de fútbol, piscina e, lógicamente, unha igrexa; ademais, tiñan un sistema de circulación peatonal e vehicular propio. Recentemente, en 1955, construír a unidade vecinal de Mirones, deseñada polo arquitecto Santiago Agurto Calvo, sobre a avenida Colonial, ex estrada do Callao.

A adopción da Unidade Vecinal, como modelo urbano autónomo, fora recomendado polos Congresos Internacionais de Arquitectura Moderna, e en Latinoamérica, o labor de difusión cumpriríaa os Congresos Panamericanos, influyente no caso peruano, o realizado na súa sé en 1947. Grazas á Corporación Nacional da Vivenda, e os fondos económicos correspondentes, deuse inicio á primeira Unidade vecinal: a UV 3 (1950), na Av. Colonial, que abriría paso a un grupo importante de conxuntos vecinales que abarcan ata 1985.
O plan regulador de chimbote. O desenvolvemento dos recursos mineros do norte do Perú requiría a creación dun porto apropiado. Chimbote neses momentos era unha aldea de pescadores que dispoñía dun bo porto natural no seu bahía. Para ese entón Chimbote tiña 4000 habitantes e estes pobladores vivían baixo un trazado desenvolvido por Henry Meiggs, enxeñeiro norteamericano, no ano 1860, onde se atopaban as chamadas “chozas de barro” que eran as vivendas precarias dos pobladores.
Suscitouse un tipo de hábitat novo baseado no “tapiz urbano”, isto é, un compacto tecido de casas dunha, dúas e tres plantas con patios pechados por muros. Estes patios adoitan ser maiores que as propias vivendas, apropiados para que os habitantes conserven os seus hábitos de vida ao exterior. Os viales de servizo e rúas de peatones defínense cos muros de escasa altura e prácticamente sen aberturas.
Introduciuse un novo tipo de vivenda urbana, estas casas baseadas nas casas con patio da arquitectura local eran novas versións da arquitectura mediterránea, cuxo orixe remontar á antigüidade. Estas simples estruturas de ladrillo requirían menos sofisticación tecnolóxica e causaban menos alteración social que a ordenación en bloques, e eran moito máis factibles económicamente para vivendas de baixo custo. Como estaba previsto que os residentes de Chimbote procedesen de rexións rurales montañosas, incluír un espazo nas casas para gardar animais. Giedion aludiu posteriormente a estas casas como “formas transitorias entre o pasado e o futuro”, pero na súa propia presentación do proxecto, Wiener e Sert, subliñan a estreita relación cos costumes locais.
O “tapiz urbano” conformado por estas vivendas patio constitúo o primeiro exemplo dunha modalidade de hábitat de alta densidad e baixa altura que resulta ideal para situacións onde o chan ten un prezo baixo e o clima é árido, é dicir, onde os posibles espazos deixados entre os edificios non estarían cubertos por un manto vegetal, senón por po e matorrales. Este plan de Chimbote presentouse ao VII CIAM de 1949, celebrado en Bergamo, ao que asistiron arquitectos novos, da terceira xeración do movemento moderno.
As visitas de José Luís Sert ao Perú para o desenvolvemento do Plan Regulador de Chimbote serviu tamén para relacionarse cos proyectistas do «Plan Regulador de Lima», o cal só foi construído no que é hoxe é o Centro Cívico, varios anos despois.
Fernando Freire Forga · Doutor Arquitecto
Lima · abril 2013 · Autor do Blogue La Forma Moderna en Latinoamérica
Nota:
Ensaios Persoais, 2012. Esta segunda parte forma parte dun texto que se expón o resultado de case 10 anos de estudos relacionados ao desenvolvemento da arquitectura moderna no Perú. É importante mencionar que para lograr completar este ensaio relacionado á arquitectura moderna no Perú utilizáronse estudos e opinións de destacados profesionais. Ao final faise unha breve apunta bibliográfica.
Fontes Bibliográficas
1. Córdova, Adolfo “La Agrupación Espacio y la Arquitectura Peruana” – 2005.
3. Ludeña, Wiley «Piqueras – Belaunde – La Agrupación Espacio: TRES BUENOS TIGRES. Vanguardia y Urbanismo en el Perú del Siglo XX». Editado por el CAP Regional Junín y Urbe ediciones – Huancayo 2004. Pag. 186.
4. José Bentín Diez Canseco Extracto de Libro: Enrique Seoane Ros, Una Búsqueda de raíces peruanas. Lima, 1989.
[:]





