[:es]Sobre Planificación Urbana, Río Verde y los baipases.

Desde el origen de los tiempos, las ciudades han sido espacios intensos de intercambio, donde los hombres han buscado construir un mayor grado de bienestar, entendido por Aristóteles como el “mejor bien”. La evolución en sus mecanismos de gobierno y regulación tiene que ver con la constante exploración de formas de equilibrio, que permitan repartir la prosperidad que en ellas se genera. Al proyectar su desarrollo mediante un modelo de planificación integral y sistémico, se amplía la cartera de proyectos y el impacto positivo de los mismos, generando nuevos escenarios de inversión pública y privada.
En ese sentido, nuestros vecinos latinoamericanos han mejorado sus ciudades desde la aplicación de un modelo de planificación estratégico y adaptativo. Quienes hayan viajado en la última década a la ciudad de Buenos Aires, pueden dar fe de los buenos resultados de las políticas orientadas a la recuperación de los espacios públicos, desde la gestión integral de los sistemas urbanos, y la aplicación de un plan integral de movilidad sostenible.

El Plan Director Estratégico de la ciudad de San Pablo propone destinar el 60% de los fondos obtenidos por capitalización de plusvalías para transporte público y vivienda social. La ciudad de Río de Janeiro buscó las Olimpiadas como evento detonante para el plan de transformación de la ciudad, destinando el 80% de la inversión como legado en infraestructura, vivienda social, transporte y espacio público. Y así podríamos seguir repasando ejemplos exitosos, en los que la planificación ha mejorado la calidad de vida de los ciudadanos y el valor de la ciudad.
El caso de Lima dista mucho de esas otras realidades, durante la anterior gestión se concluyeron los estudios para el Plan Metropolitano de Desarrollo Urbano (PLAM 2035), documento avalado por el programa de Naciones Unidas ONU-HABITAT. No obstante, a la fecha, la actual gestión no ha continuado el proceso. En su lugar han aprobado -sin tener atribución, según la Ley Orgánica de Municipalidades (Art.157)- un documento titulado “Plan de Desarrollo Local Concertado 2016-2021”, en el cual se incorporan como “Proyectos de Inversión Estratégica” una serie de obras viales entre las que destacan 18 baipases, que se presentan sin contexto ni sustento de planificación.

Lamentablemente esto no es un tema menor, la obra más polémica de la actual gestión municipal son los baipases de la avenida 28 de julio, para los que se usó el presupuesto reservado para el proyecto “Río Verde”, mediante el cual se pretendía recuperar y conectar los márgenes del río Rímac en el Centro de Lima. Más allá del trasfondo político, lo que se pone en evidencia es que, al no tener un Plan Metropolitano de Desarrollo Urbano, la ciudad carece de un modelo consensuado de futuro, en base al cual discutir objetivamente la pertinencia de uno u otro proyecto. La ausencia de una visión integral va en contra el principio del “mejor bien”, pues en lugar de ser la ciudad la que defina sus proyectos prioritarios, queda sujeta a iniciativas aisladas que no coadyuvan entre sí, y terminan por agravar los problemas. La demostrada ineficacia de los mencionados baipases para solucionar la congestión vehicular en esos nodos, es la mejor prueba de lo antes expuesto.
Mediante la planificación damos escala territorial y temporal a los posibles escenarios de solución. Por ejemplo, se pasa de discutir sobre si necesitamos escaleras o teleféricos para acceder a lo alto de los cerros, para pensar en los posibles modelos de consolidación de la ciudad hacia sus bordes, y la densificación de las áreas con buena accesibilidad a los servicios urbanos.

Está claro que la Planificación Urbana no es la respuesta milagrosa a todos los males de la ciudad, pero sí que es un camino técnicamente confiable por medio del cual podemos proyectar nuestro futuro, bajo el objetivo de la búsqueda del “mejor bien” para todos.
Aldo G. Facho Dede · Arquitecto
Lima · Noviembre 2017
Autor del Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad
[:gl]Sobre Planificación Urbana, Río Verde e os baipases.

Dende a orixe dos tempos, as cidades foron espazos intensos de intercambio, onde os homes buscaron construír un maior grao de benestar, entendido por Aristóteles como o “mellor ben”. A evolución nos seus mecanismos de goberno e regulación ten que ver coa constante exploración de formas de equilibrio, que permitan repartir a prosperidade que nelas xérase. Ao proxectar o seu desenvolvemento mediante un modelo de planificación integral e sistémico, amplíase a carteira de proxectos e o impacto positivo dos mesmos, xerando novos escenarios de investimento público e privado.
Nese sentido, os nosos veciños latinoamericanos han mellorado as súas cidades desde a aplicación dun modelo de planificación estratéxico e adaptativo. Quen viaxase na última década á cidade de Bos Aires, poden dar fe dos bos resultados das políticas orientadas á recuperación dos espazos públicos, desde a xestión integral dos sistemas urbanos, e a aplicación dun plan integral de mobilidade sustentable.

O Plan Director Estratéxico da cidade de San Pablo propón destinar o 60% dos fondos obtidos por capitalización de plusvalías para transporte público e vivenda social. A cidade de Río de Xaneiro buscou as Olimpíadas como evento detonante para o plan de transformación da cidade, destinando o 80% do investimento como legado en infraestrutura, vivenda social, transporte e espazo público. E así poderiamos seguir repasando exemplos exitosos, nos que a planificación mellorou a calidade de vida dos cidadáns e o valor da cidade.
O caso de Lima dista moito desoutras realidades, durante a anterior xestión concluíronse os estudos para o Plan Metropolitano de Desenvolvemento Urbano (PLAM 2035), documento avalado polo programa de Nacións Unidas ONU-HABITAT. Con todo, á data, a actual xestión non continuou o proceso. No seu lugar aprobaron -sen ter atribución, segundo a Lei Orgánica de Municipalidades (Art.157)- un documento titulado “Plan de Desenvolvemento Local Concertado 2016-2021”, no cal se incorporan como “Proxectos de Investimento Estratéxico” unha serie de obras viarias entre as que destacan 18 baipases, que se presentan sen contexto nin sustento de planificación.

Lamentablemente isto non é un tema menor, a obra máis polémica da actual xestión municipal son os baipases da avenida 28 de xullo, para os que se usou o orzamento reservado para o proxecto “Río Verde”, mediante o cal se pretendía recuperar e conectar as marxes do río Rímac no Centro de Lima. Máis aló do transfondo político, o que se pon en evidencia é que, ao non ter un Plan Metropolitano de Desenvolvemento Urbano, a cidade carece dun modelo consensuado de futuro, en base ao cal discutir obxectivamente a pertinencia dun ou outro proxecto. A ausencia dunha visión integral vai en contra o principio do “mellor ben”, pois en lugar de ser a cidade a que defina os seus proxectos prioritarios, queda suxeita a iniciativas illadas que non coadyuvan entre si, e terminan por agravar os problemas. A demostrada ineficacia dos mencionados baipases para solucionar a conxestión vehicular neses nodos, é a mellor proba do antes exposto.
Mediante a planificación damos escala territorial e temporal aos posibles escenarios de solución. Por exemplo, pásase de discutir sobre se necesitamos escaleiras ou teleféricos para acceder ao alto dos cerros, para pensar nos posibles modelos de consolidación da cidade cara aos seus bordos, e a densificación das áreas con boa accesibilidade aos servizos urbanos.

Está claro que a Planificación Urbana non é a resposta milagrosa a todos os males da cidade, pero si que é un camiño tecnicamente confiable por medio do cal podemos proxectar o noso futuro, baixo o obxectivo da procura do “mellor ben” para todos.
Aldo G. Facho Dede · Arquitecto
Lima · Novembro 2017
Autor do Blogue Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad
[:en]On Town planning, Green Rio and the baipases.

From the origin of the times, the cities have been intense spaces of exchange, where the men have sought to construct a major degree of well-being, understood by Aristotle as the “better good”. The evolution in his mechanisms of government and regulation has to see with the constant exploration of forms of balance, which allow to distribute the prosperity that in them is generated. On having projected his development by means of a model and systemic of integral planning, there is extended the portfolio of projects and the positive impact of the same ones, generating new scenes of public and private investment.
In this sense, our Latin-American neighbors have improved his cities from the application of a strategic and adaptative model of planning. Those who have travelled in the last decade to the city of Buenos Aires, can give faith of the good results of the policies orientated to the recovery of the public spaces, from the integral management of the urban systems, and the application of an integral plan of sustainable mobility.

The Plan The Strategic Director of San Paul’s city proposes to destine 60 % of the funds obtained by capitalization of appreciations for public transport and social housing. The city of Rio de Janeiro looked for the Olympics as explosive event for the plan of transformation of the city, destining 80 % of the investment as legacy in infrastructure, social housing, transport and public space. And this way we might continue revising successful examples, in which the planning has improved the quality of life of the citizens and the value of the city.
The case of Lima is far much from these other realities, during the previous management the studies concluded for the Metropolitan Plan of Urban Development (PLAM 2035), document supported by the program of United Nations UNO – HABITAT. Nevertheless, to the date, the current management has not continued the process. In his place they have passed – without having attribution, according to the Organic Law of Municipalities (Art.157) – a qualified document “Plan of Local Compound Development 2016-2021”, in which there join as “Projects of Strategic Investment” a series of road works between which 18 stand out baipases, that appear without context or sustenance of planning.

Lamentably this is not a minor topic, the most polemic work of the current municipal management they are the baipases of the avenue on July 28, for those that there used the budget saved for the project “Green River”, by means of which one was trying to recover and to connect the margins of the river Rímac in the Center of Lima. Beyond the political background, which it puts in evidence is that, on not having had a Metropolitan Plan of Urban Development, the city lacks an agreed by consensus model of future, on the basis of which to discuss objectively the relevancy of one or I project other one. The absence of an integral vision goes in against the beginning of the “better good”, so instead of being the city the one that defines his priority projects, remains subject to isolated initiatives that they do not contribute between yes, and they end for aggravating the problems. The demonstrated inefficiency of the mentioned ones baipases to solve the traffic congestion in these nodes, is the best test of before exposed.
By means of the planning we give territorial and temporary scale to the possible scenes of solution. For example, it passes of discussing if we need stairs or teleféricos to accede to the high of the hills, to think about the possible models of consolidation of the city towards his edges, and the densification of the areas with good accessibility to the urban services.

It is clear that the Town planning is not the miraculous response to all the males of the city, but yes that is a technically reliable way by means of which we can project our future, under the aim of the search of the “better good” for all.
Aldo G. Facho Dede · Architect
Lima · November 2017
Author of the Blog Habitar: Ambiente+Arquitectura+Ciudad
[:]




