Jacobsen, a ponderación do esencial | Marcelo Gardinetti

Perspectiva, Arne Jacobsen 1936
Perspectiva, Arne Jacobsen 1936

O preludio da segunda guerra mundial limitou as producións arquitectónicas dos países europeos involucrados na contenda (fundamentalmente Alemaña, Francia e Italia) onde, en razón de estar asentados os máis influentes impulsores da actividade, desenvolvíase con maior obstinación o movemento moderno.

De maneira concorrente, faise masiva a difusión de obras construídas ao norte deses países, que propugnaban por unha arquitectura conciliadora entre o pensar mecanicista e racional do movemento moderno e unha actualización do regionalismo vernáculo, panorama onde a figura de Alvar Aalto emerxe como a máis significativa.

Entre os actores emerxentes por estas condicións sobresae a obra de Arne Jacobsen, quen sentou as bases da súa arquitectura na década do 30, pero alcanzou a consideración internacional na posguerra. Influenciado nos seus primeiros anos por Le Corbusier e Eric Gunnar Asplund, e na madurez por Mies van der Rohe, a súa obra expresa unha férrea vontade por salientar o transcendente, evitando as formas e complementos excesivos, mediando o emprego dun decidido coidado pola proporción xeométrica e o uso case artesanal dos materiais.

Jacobsen tamén se desatacó polos seus deseños de mobles e obxectos, algúns icónicos como as cadeiras Ant, Egg e Swan, ou os cubertos que Stanley Kubrick fixo famosos na película “2001 Odisea do Espazo”, revelando en todos os seus traballos unha sutil afinidade polas artes plásticas abstractas.

estación de servicio de Skovshoved Arne Jacobsen
Estación de servizo de Skovshoved, Arne Jacobsen

Un das realizacións que identifica con maior énfase a primeira etapa do seu traballo foi a gasolineira de Skovshoved, unha pequena obra que compendia a sobriedade da súa idea construtiva, pero que ademais manifesta algunhas das máis ordenadas paixóns da arquitectura moderna sen deixar de invocar un esmerado carácter rexional.

Construída en 1936 nunha estrada costeira ao norte de Copenhague, orixinalmente foi pensada como un prototipo en serie para a empresa petroleira Texaco, pero esa idea non prosperou e está estación é a única edificada. A súa arquitectura destácase pola elegante natureza da súa composición, resumida na unión dun volume macizo e un plano libre horizontal.

O corpo principal da estación resúmese a unha planta rectangular que contén as oficinas, o local de vendas e os sanitarios. Sobre a fronte, dispón dun único van transparente que coincide co ancho da laxa superior, cunha porta de acceso ao local de atención e outra que comunica co salón principal. A carpintería complétase con dous panos transparentes que permiten a iluminación natural de ambos os locais. Desde unha porta de menor tamaño situada na parte lateral accédese ao local de servizo.

Un revestimento de cerámicas de Meisnner Meisnner cobre a estrutura outorgando aos paramentos verticais unha textura modulada e neutra. Catro ladrillos de vidro distribuídos simétricamente sobre a fronte acentúan o peso visual da edificación. O reloxo situado no extremo superior esquerdo colocouse en substitución da palabra “texaco” existente na súa orixe.

Arne Jacobsen. Texaco Gas Station. Skovshoved 1936 Photographer Lotte Grønkjær
Arne Jacobsen. Estación de servizo Texaco. Skovshoved 1936 | Fotografía: Lotte Grønkjær

A cuberta plana que sobresae do volume define o lugar de expendio de combustible. Pensada como elemento independente, en realidade é unha prolongación da cuberta do edificio de oficinas. Está conformada pola intersección dun plano rectangular encostado ao volume cunha elipse que se apoia nunha única columna situada no centro da súa figura.

A totalidade do edificio está modelado en formigón armado dominado polo ton branco, elección cromática que afirma a estética modernista e exalta o seu perfil na débil luz solar da paisaxe Dinamarqués. Unha serie de reflectores foron situados no muro de fachada debaixo da elipse, para resaltar o plano pola noite, establecendo un emblema nocturno sobre a ruta.

O edificio foi declarado patrimonio nacional, restaurado en 2003 por petición do concello de Gentofte. Na actualidade mantense o servizo de expendio de combustible debaixo da laxa saínte, pero o corpo principal do edificio xa non pertence á estación e é utilizado como café.

Oil Station Fotografía: Maarten Helle
Estación de servicio | Fotografía: Maarten Helle

Consecuente coa súa carreira posterior, a principal achega desta obra de Jacobsen reside na audaz contracción da arquitectura á sobriedade dos elementos esenciais, o emprego de cores lisas e a estrita modulación xeométrica. O refinamiento estético e a elegancia nos detalles construtivos dogmatizan a arquitectura da estación como un mecanismo de abstracción onde a compacidad e a levedad enlázanse en delicado equilibrio.

Marcelo Gardinetti. Arquitecto
La Plata, Argentina. Xuño 2016

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: artigos, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , , , ,