InicioartículosReconquista | Antonio S. Río VázquezReconquista | Antonio S. Río VázquezReconquest |...

Reconquista | Antonio S. Río VázquezReconquista | Antonio S. Río VázquezReconquest | Antonio S. Rio Vázquez

En 1951, siendo todavía estudiante, Fernando Távora asiste al VIII Congreso Internacional de Arquitectura Moderna en Hoddesdon (Inglaterra), dónde coincide con Le Corbusier y Gropius. El título del congreso, «El corazón de la ciudad», avanza la superación de la Carta de Atenas y el interés por los problemas del contexto local, una búsqueda de la identidad del lugar que cristalizará en los encuentros siguientes de la mano de las generaciones más jóvenes.

Fernando Távora, Casa sobre el mar, 1952. (Revista DPA 14, 1998)

Estas preocupaciones estaban latentes en el también joven Távora años antes, recogidas en un ensayo publicado en noviembre de 1947 y titulado elocuentemente El problema de la casa portuguesa[i]. Como reacción a la enorme actividad constructiva que se estaba produciendo en su país propone «rehacer todo, comenzando por el principio». Frente a las bases de la arquitectura moderna internacional, defiende una arquitectura de carácter local e independiente, fiel al carácter regional. Un carácter que  debe buscarse tanto en la arquitectura portuguesa popular como en las posibilidades que permite la construcción del momento:

Los hombres de hoy no son iguales a los de ayer, ni los medios de que se sirven para desplazarse o vivir, como diferentes son también sus ideas sociales, políticas o económicas. Siendo tan fuerte el grado de estas variaciones, ¿Por qué no han de ser otras, muchas otras, las soluciones que hay que hallar hoy para los portugueses? ¿Por qué empeñarse en permanecer, cuando todo invita un camino diferente?[ii]

Un año después del congreso de Hoddesdon decide poner en práctica sus ideas en el proyecto para la obtención del título de arquitecto[iii], denominado «Una casa sobre el mar». La vivienda se ubicaría en la costa de Foz do Douro, próxima a la ciudad de Oporto, conquistando el límite entre la tierra y el mar[iv].

En la memoria que acompaña al proyecto, Távora destaca la poderosa influencia que tiene la proximidad del océano: desde la elección de los materiales hasta la distribución interna. Al tiempo, recupera la tradición constructiva y espacial de la zona, como el empleo del azulejo blanco y azul como revestimiento de fachada.

Dos fachadas opuestas: la de entrada, firme, majestuosa en la teoría de sus pilares, cerrada; la del mar, abierta, ligera, fluctuante, prolongándose en un último esfuerzo por una terraza y dejando ver, a través de sus vidrios toda la estructura y todo el capricho de las formas interiores de la casa. Revistiendo las fachadas el azulejo tradicional: observaremos su perfección, la belleza de su color, su brillo (nada como él sabe reflejar el poniente en Foz), uno de los elementos de mayor interés en esta construcción. No es difícil imaginar el efecto de la caja cerámica que será la casa, con sus reflejos, correcta, impecable, casi metálica, contrastando con el color blanco y tranquila de los elementos estructurales y de la roca de dónde brota o aliándose a la transparencia del vidrio.[v]

Távora finaliza la memoria escribiendo: «Una estructura partiendo de la roca sustenta el volumen dónde se habita y parece que quiere entregarlo al mar. Así se podría traducir en palabras el propio proyecto». Analizado años después por Kenneth Frampton se convertirá en piedra de toque de la Escuela de Oporto, por su «racionalismo topográficamente mediado»[vi].

antonio s. río vázquez . arquitecto
a coruña. mayo 2013

Notas:
[i] TAVORA, F. «O problema da casa portuguesa» en TRIGUEIROS, L., Fernando Távora, Blau, 1993, Lisboa, pp. 11-13
[ii] Íd., p. 12
[iii] «Concurso para a obtençao do diploma de arquitecto», abreviado CODA.
[iv] TAVORA, F., Concurso para a obtençao do diploma de arquitecto. Uma casa sobre o mar., Archivo Facultade de Arquitectura. Universidade do Porto, p. 2
[v] Íd., p. 7
[vi] FRAMPTON, K., «En busca de una línea lacónica. Notas sobre la Escuela de Oporto» en AV 47, Madrid, 1994, p. 26

In 1951, being still a student, Fernando Távora is present at the VIII Internacional of modern Architecture Congress in Hoddesdonin (England), where Le Corbusier and Gropius coincides. The title of the congress, «The heart of the city», advances the overcoming of the Letter of Atenas and the interest for the problems of the local context, a search of the local identity that will crystallize in the following meetings of the hand of the youngest generations.

Fernando Távora, House on the sea, 1952. (DPA MAgazine 14, 1998)

These worries were latent in also young woman Távora years before, gathered in a test published in November, 1947 and titled eloquently The problem of the Portuguese house [i]. As reaction to the enormous constructive activity that was taking place in his country it proposes «to re-do everything, beginning for the beginning». Opposite to the bases of the modern international architecture, it defends an architecture of local and independent, faithful character to the regional character. A character that must be looked both in the Portuguese popular architecture and in the possibilities that the construction of the moment allows:

The today men are equal neither to those of yesterday, nor the means which they are served to displace or to be lived, since different they are also his social, political or economic ideas. Being so strong the degree of these variations, why do not others have to be different, great, the solutions that it is necessary to find today for the Portuguese? Why to pledge in remaining, when everything invites a different way?[ii]

One year after Hoddesdon’s congress decides to put into practice his ideas in the project for the obtaining of the architect’s title [iii], called «A house on the sea». The housing would be located on the coast of Foz do Douro, near the city of Oporto, conquering the limit between the land and the sea[iv].

In the memory that he accompanies on the project, Távora emphasizes the powerful influence that has the proximity of the ocean: from the choice of the materials up to the internal distribution. To the time, it recovers the constructive and spatial tradition of the zone, as the employment of the white and blue blue roller as coating front.

Two opposite fronts: that of entry, firm, majestic in the theory of his props, closed; that of the sea, opened, light, fluctuating, extending in a last effort for a terrace and stopping to see, across his glasses the whole structure and the whole caprice of the interior forms of the house. Re-dressing the fronts the traditional blue roller: we will observe his perfection, the beauty of his color, his sheen (not as at all him it can reflect the west one in Foz), one of the elements of major interest in this construction. It is not difficult to imagine the effect of the ceramic box that will be the house, with his reflections, correct, impeccable, almost metallic, contrasting with the white color and calm of the structural elements and of the rock wherefrom it appears or being allied to the transparency of the glass.[v]

Távora finishes the memory writing: «A structure departing from the rock it sustains the volume where one lives and seems that it wants to deliver it to the sea. This way it might translate in words the own project». Analyzed some years later for Kenneth Frampton it will turn into touchstone of the School of Oporto, for his «topographically half-full rationalism»[vi].

antonio s. río vázquez . architect

a coruña. may 2013

Notes:

[i] TAVORA, F. «O problema da casa portuguesa» en TRIGUEIROS, L., Fernando Távora, Blau, 1993, Lisboa, pp. 11-13

[ii] Íd., p. 12

[iii] «Concurso para a obtençao do diploma de arquitecto», abreviado CODA.

[iv] TAVORA, F., Concurso para a obtençao do diploma de arquitecto. Uma casa sobre o mar., Archivo Facultade de Arquitectura. Universidade do Porto, p. 2

[v] Íd., p. 7

[vi] FRAMPTON, K., «En busca de una línea lacónica. Notas sobre la Escuela de Oporto» en AV 47, Madrid, 1994, p. 26

En 1951, sendo aínda estudante, Fernando Távora asiste ol VIII Congreso Internacional de Arquitectura Moderna en Hoddesdon (Inglaterra), dónde coincide con Le Corbusier e Gropius. O título do congreso, «O corazón da cidade», avanza a superación da Carta de Atenas e o interese polos problemas do contexto local, unha procura da identidade do lugar que cristalizará nos encontros seguintes da man das xeracións máis novas.

Fernando Távora, Casa sobre a mar, 1952. (Revista DPA 14, 1998)

Estas preocupacións estaban latentes no tamén mozo Távora anos antes, recollidas nun ensaio publicado en novembro de 1947 e titulado elocuentemente O problema da casa portuguesa[i]. Como reacción á enorme actividade constructiva que se estaba producindo no seu país propón «rehacer todo, comezando polo principio». Fronte ás bases da arquitectura moderna internacional, defende unha arquitectura de carácter local e independente, fiel ao carácter rexional. Un carácter que debe buscarse tanto na arquitectura portuguesa popular como nas posibilidades que permite a construción do momento:

Os homes de hoxe non son iguais aos de onte, nin os medios de que se serven para desprazarse ou vivir, como diferentes son tamén as súas ideas sociais, políticas ou económicas. Sendo tan forte o grado destas variacións, ¿Por que non han de ser outras, moitas outras, as solucións que hai que achar hoxe para os portugueses? ¿Por que empeñarse en permanecer, cando todo invita un camiño diferente?[ii]

Un ano despois do congreso de Hoddesdon decide poñer en práctica as súas ideas no proxecto para a obtención do título de arquitecto[iii], denominado «Unha casa sobre a mar». A vivenda ubicaríase na costa de Foz do Douro, próxima a cidade de Oporto, conquistando o límite entre a tierra e a mar[iv].

Na memoria que acompaña ao proxecto, Távora destaca a poderosa influencia que ten a proximidade do océano: desde a elección dos materiais ata a distribución interna. Ao tempo, recupera a tradición constructiva e espacial da zona, como o emprego do azulexo branco e azul como revestimiento de fachada.

Dúas fachadas opostas: a de entrada, firme, majestuosa na teoría dos seus alicerces, pechada; a do mar, aberta, lixeira, fluctuante, prolongándose nun último esforzo por unha terraza e deixando ver, a través dos seus vidros toda a estrutura e todo o capricho das formas interiores da casa. Revestindo as fachadas o azulexo tradicional: observaremos a súa perfección, a beleza da súa cor, o seu brillo (nada como el sabe reflectir o poñente en Foz), un dos elementos de maior interese nesta construción. Non é difícil imaxinar o efecto da caixa cerámica que será a casa, cos seus reflexos, correcta, impecable, case metálica, contrastando coa cor branca e tranquila dos elementos estructurales e da roca de onde brota ou aliándose á transparencia do vidro.[v]

Távora finaliza a memoria escribindo: «Unha estrutura partindo da roca sustenta o volume onde se habita e parece que quere entregalo ao mar. Así se podería traducir en palabras o propio proxecto». Analizado anos despois por Kenneth Frampton se convertirase na pedra de toque da Escuela de Oporto, polo seu «racionalismo topográficamente mediado»[vi].

antonio s. río vázquez . arquitecto

a coruña. maio 2013

Notas:

[i] TAVORA, F. «O problema da casa portuguesa» en TRIGUEIROS, L., Fernando Távora, Blau, 1993, Lisboa, pp. 11-13

[ii] Íd., p. 12

[iii] «Concurso para a obtençao do diploma de arquitecto», abreviado CODA.

[iv] TAVORA, F., Concurso para a obtençao do diploma de arquitecto. Uma casa sobre o mar., Archivo Facultade de Arquitectura. Universidade do Porto, p. 2

[v] Íd., p. 7

[vi] FRAMPTON, K., «En busca de una línea lacónica. Notas sobre la Escuela de Oporto» en AV 47, Madrid, 1994, p. 26

Antonio S. Río Vázquez
Antonio S. Río Vázquezhttps://asrv.es/
Antonio S. Río Vázquez (A Coruña, 1981) es arquitecto por la E.T.S.A. de A Coruña, master en Urbanismo y doctor por la Universidade da Coruña, dónde ejerce su labor como docente e investigador. Especializado en teoría y diseño, su línea de trabajo se ha centrado en la investigación y divulgación del patrimonio arquitectónico moderno, desarrollando proyectos a diferentes escalas de modo independiente o en colaboración con varios estudios. Profesor en el Departamento de Proyectos Arquitectónicos, Urbanismo y Composición de la Universidade da Coruña, imparte las asignaturas Introducción a la Arquitectura, Historia de la Arquitectura, Paisaje Cultural y Técnicas de Investigación y Documentación en Arquitectura. Profesor invitado en la Robert Gordon University de Aberdeen (Reino Unido), en la Universidade do Minho (Portugal) y en la Università degli Studi di Roma La Sapienza (Italia). Director del proyecto de investigación «Historia de la restauración y puesta en valor del patrimonio arquitectónico en Galicia», becado por la Diputación Provincial de A Coruña en el año 2007. Miembro de la red UEDXX Urbanism of European Dictatorships during the XXth Century, del Grupo de Investigación en Historia de la Arquitectura y del Grupo de Innovación Docente en Historia de la Arquitectura. Los resultados de sus investigaciones, tanto personales como conjuntas, han servido como aportación a varios seminarios, jornadas, congresos y otros eventos de difusión científica nacionales e internacionales y han sido publicados en libros y revistas.
ARTÍCULOS RELACIONADOS
ARTÍCULOS DEL AUTOR
0 0 votos
Article Rating
Suscribirse
Notificarme
guest
0 Comments
Los más recientes
Los más viejos Los más votados

Espónsor

Síguenos

23,683FansMe gusta
5,321SeguidoresSeguir
1,844SeguidoresSeguir
23,782SeguidoresSeguir

Promoción

También:

feedly

Columnistas destacados

Íñigo García Odiaga
87 Publicaciones0 COMENTARIOS
Antonio S. Río Vázquez
57 Publicaciones0 COMENTARIOS
José del Carmen Palacios Aguilar
54 Publicaciones0 COMENTARIOS
Aldo G. Facho Dede
50 Publicaciones0 COMENTARIOS