Tschumi, o concepto e o parc da Villette | Marcelo Gardinetti

Tschumi, o concepto e o parc da Villette ©Bernard Tschumi

Para Tschumi, nunca se deben romper as regras a expensas do concepto. O concepto refire a unha idea. Unha abstracción que expresa unha cantidade de coñecementos adquiridos nunha forma de entendemento. Concibir é un exercicio que consiste en unir na mente varias realidades para crear unha nova, distinta a calquera idea anterior.

Neste sentido, o deseño para o Parc da Villette é unha metáfora do concepto. Dá carácter a un parque que propón a ruptura da concepción histórica dos xardíns urbanos. Formúlase como un xeito de liberarse da subordinación a valores utilitarios e estéticos que o condicionan. Vai máis aló de conformar un paseo urbano, propón un lugar de experiencias onde o visitante intervén, participa, ten a súa propia lectura, un modo de percorrelo e a liberdade para facelo. Todo a partir dun concepto que Tschumi respecta por encima de calquera variable.

A arquitectura do parque é definida por Tschumi como unha “arquitectura do significante máis que do significado”, é dicir, sitúa decididamente a grafía por encima do sentido. E nese rumbo enfoca o proceso de deseño, a partir dunha trilogía de sistemas autónomos que se superponen para dar lugar á estrutura o conxunto:

– Un sistema de obxectos representado en puntos

– Un sistema de movementos representado en liñas

– Un sistema de espazos representado en superficies

Parc da Villette | Fotografía: Marcelo Gardinetti

O sistema de puntos constitúese por unha grilla de 120 metros de lado que permite eliminar toda xerarquía posible no sitio. Os puntos de intersección da trama determinan o lugar onde se localizan as referencias construídas, as Folies. Este criterio perfectamente pode emparentarse a un “Concepto” que desenvolveu Cézanne, no final da súa carreira. Cézanne compuxo as súas últimas obras a partir dunha trama que lle permitía estender a composición en toda a tea de xeito unitaria e desta forma dominar as paisaxes abertas. O concepto de Cézanne, que serviu de base para o desenvolvemento do cubismo, non necesariamente é aplicado por Tschumi na concepción do parque, de feito xamais aludiu a el, pero ratifica e dá entidade ao concepto, entendido como a unión de experiencias ou información almacenada.

O sistema de liñas represéntase nas galerías, que constitúen un elemento ordenador sen coincidir coa trama ortogonal da grilla. As liñas son a referencia necesaria para vincular unha cantidade de elementos heterogéneos, pero tamén o medio para que o visitante poida apropiarse do sitio. Este sistema definen o concepto de movemento dentro do parque, e o deseño das galerías actúa o seu favor nas formas ondulantes da pérgola, que acentúan o sentido de movemento.

O sistema de superficies está representado polos xardíns que se desenvolven entre os eixes da trama e as referencias lineales, constituídos por pavimentos, parques e árbores. Cada xardín ten o seu propio deseño, diferentes criterios que propoñen actividades múltiples, unha forma de explorar as posibilidades emerxentes dos espazos naturais que participan neste xogo de superposiciones. Estas superficies dan lugar ao concepto de paseo cinemático, unha alusión concibida na secuencia destes espazos, que poden corresponderse cos cadros de imaxes dunha película.

Esta superposición de sistemas xera un sinfín de situacións aleatorias e de conflito en forma simultánea, tensións que enriquecen o espazo, pero sempre a favor do concepto. Todos e cada un dos deseños do parque ten como referencia o concepto. O parque é por momentos un espazo impredicible, dinámico, polémico, innovador. Nel, Tschumi remítenos a unha reflexión arquitectónica, que fai do deseño específico un feito mutable, ligado ás regras que propón e desenvolve en función dunha idea determinada. E na reflexión, unha mensaxe: si non se logra o cometido, pódense romper as regras, pero nunca a expensas do concepto.

Marcelo Gardinetti . arquitecto

La Plata. xaneiroro 2013

Marcelo Gardinetti

No voy a hablar de la penumbra, mejor voy a ver si puedo despertar.

follow me

Arquivado en: artigos, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , ,