Si en una conversación sobre Arquitectura surgiese el nombre de Francisco Coello de Portugal ¿Cómo os quedaríais? Si además el que lo nombra adorna con cara de admiración y regocijo este momento ¿Cómo os quedaríais? Yo me quedé callado. No sabía quién era ni tampoco cómo había entrado en la conversación. Mi perplejidad, lejos de pasar desapercibida, se evidenció de tal manera que el arquitecto con el que estaba hablando me reprochó:
“¿de verdad no conoces a Fray Coello de Portugal?”
De nuevo me quedé callado; y con más interés que resignación, acepté mi nueva posición en la conversación: oyente… No sé cuantos podríais asociar este nombre con el campo de la Arquitectura, con el movimiento moderno o con Félix Candela; pero sí, está relacionado. Resulta que Fray Coello de Portugal tuvo una carrera destacable como arquitecto, una carrera condicionada por otra decisión vital, era Dominico.
Francisco Coello de Portugal nace en Jaén en 1926; en 1934 estudia en el colegio de los Padres Agustinos, por estas fechas su intención era ser ingeniero de caminos como lo había sido su tío, Pepe Acuña. En 1943 le llega el momento de elegir su propio camino y gracias en gran parte a su cuñado, un ingeniero naval muy vinculado a la Arquitectura, se decide por una carrera, a su parecer, mucho más humana: en 1953 obtiene el titulo de arquitecto. Un año más tarde retoma una vocación relegada al letargo durante años: ingresa en la orden de los Dominicos.
Tras muchas dudas que durante un tiempo le provocaron importantes luchas internas decide renunciar a su profesión de arquitecto. Sin embargo, su Maestro de Novicios, sabedor de su “vocación paralela” y de la tristeza que le había supuesto abandonarla, empieza a encargarle pequeños trabajos, como la decoración de una capilla o diseños de muebles como una mesa-pupitre.
Fray Coello en la arquitectura religiosa
El estreno de Fray Coello en la arquitectura parecía alejarse, hasta que el Padre Aniceto Fernández le propuso que, una vez terminado el noviciado, se encargase de una obra que empezaba a llevarse a cabo en La Virgen del Camino [León]. Se trataba de un seminario menor y un convento para los Padres Dominicos.
La proposición fue muy bien acogida por el arquitecto, consciente de que estaba ante una oportunidad de poner en práctica todo aquello que había estudiado; aunque ajeno, a su vez, de que en realidad lo que le aguardaba era un destino mejor, puesto que llevando la dirección de obra de este proyecto le surgiría la posibilidad de hacerse cargo del nuevo santuario de La Virgen del Camino, y aquí apareció su primera, y para muchos, mejor obra.
La Virgen del Camino, como señaló su propio autor, surgió del afán de crear algo
“…verdaderamente moderno, una caja donde guardar el antiguo retablo, un templo para un retablo…”;
ideas potentes si se tiene en cuenta la posición de la Iglesia, su clero y por tanto, su arquitectura, en 1955. De hecho, el propio Fray Coello cuenta que cuando vieron la obra le aconsejaron poner mármoles ya que el templo estaba quedando “algo pobre”.
Para fortuna de la Arquitectura hizo oídos sordos a esta indicación realizando un templo verdaderamente arriesgado y moderno: planta libre, campanil exento de 52 metros de alto con un altar al aire libre, cubierta plana, estructura metálica en la pérgola que urbaniza el conjunto y una marcada racionalidad.
Después de este brillante punto de partida, realizó unas cuantas obras más que merecerían ser destacadas dentro de lo que debe considerarse, en mi opinión, una producción arquitectónica de un nivel muy elevado. Soluciones ingeniosas en edificios realmente sugerentes forman un resultado que sorteó, holgadamente, la importante limitación de medios con la que trabajó el autor. Juzgadlo vosotros mismos.
1961/64 Monasterio de Santa Inés [Zaragoza]
1962/64 Colegio y centro de formación San Martín de Porres [Granada]
1962/65 Colegio Santo Domingo de Guzmán [Palencia]

1964/66 Centro Experimental de Promoción Social [Madrid]

1965/68 Colegio Nuestra Señora de la Paz [Torrelavega, Cantabria]
![Fray Coello de Portugal? 1965/68 Colegio Nuestra Señora de la Paz [Cantabria] Fray Coello de Portugal? 1965/68 Colegio Nuestra Señora de la Paz [Cantabria]](https://veredes.es/blog/wp-content/uploads/2011/01/di_nsp3.jpg)
1966/68 Monasterio de Santa Catalina de Siena [Madrid]

1967/68_Iglesia Nuestra Señora del Valle [Becerril de la Sierra, Madrid]
1967/70_Colegio Santa Rosa de Lima [Tenerife]
Y estas son algunos de las obras de Fray Coello de Portugal…
Manuel López Carregal, arquitecto
Oviedo. mayo 2010
P.D. Este artículo no pretende un análisis minucioso de la obra y la vida de Fray Coello; solo pretende evitar que en cualquier conversación de Arquitectura se llegue a la pregunta “¿DE VERDAD NO CONOCES A FRAY COELLO DE PORTUGAL?”
Bibliografía
– Fray Coello de Portugal: Dominico y Arquitecto. Esteban Fernández Cobian
– Una entrevista abierta. Entrevistas con el arquitecto Eduardo Delgado Orusco.
– Fray Coello de Portugal: la arquitectura, un espacio para el hombre. ETSA Navarra. Lecciones /documentos de arquitectura.
[:en]
If in a conversation on Architecture arose the name of Francisco Coello of Portugal How would remain you? If besides the one who appoints it adorns with face of admiration and regocijo this moment How would remain you? I remained me quiet. It did not know who was neither neither how had gone in in the conversation. My perplejidad, far to happen unobserved, evidenció in such a way that the architect with which was speaking reproached me: “for real you do not know to Fray Coello of Portugal?” Again I remained me quiet; and with more interest that resignación, accepted my new position in the conversation: listener… do not know those that could associate this name with the field of the Architecture, with the modern movement or with Félix Candela; but yes, it is related. It results that Fray Coello of Portugal had a career destacable like architect, a career conditioned by another vital decision, was Dominico.
Francisco Coello of Portugal is born in Jaén in 1926; in 1934 it studies in the school of the Parents Agustinos, by these dates his intention was to be engineer of ways as it had been it his uncle, Pepe Coins. In 1943 it arrives him the moment to choose his own way and thank you largely to his coined, a naval engineer very linked to the Architecture, decides by a career, to his seem, much more human: in 1953 it obtains the title of architect. A year later restarts a vocation relegada to the lethargy during years: ingresa in the order of the Dominicos.
After a lot of doubts that during a time caused him important internal fights decides to renounce to his profession of architect. However, his Teacher of Novicios, sabedor of his “parallel vocation” and of the sadness that had supposed him abandon it, begins to commission him small works, like the decoration of a chapel or designs of pieces of furniture like a table-desk.
The première of Fray Coello in the architecture seemed to move away, until the Father Aniceto Fernández proposed him that, once finished the noviciado, commissioned of a work that began to carry out in The Virgin of the Way [León]. It treated of a lower seminar and a convent for the Parents Dominicos. The proposición was very very received by the architect, conscious that it was in front of an opportunity to put in practical all that that had studied; although extraneous, to his time, that in reality what expected him was a better destination, since carrying the direction of work of this project would arise him the possibility to do charge of the new sanctuary of The Virgin of the Way, and here appeared his first, and for many, better work.

La Virgen del Camino, as it signalled his own author, arose of the afán to create something “…truly modern, a box where save the ancient altarpiece, a temple for an altarpiece…”; powerful ideas if it takes into account the position of the Church, his clergy and therefore, his architecture, in 1955. In fact, the own Fray Coello explains that when they saw the work advised him put marbles since the temple was remaining “something poor”. For fortune of the Architecture did deaf hearings to this indication realising a truly risky temple and modern: free plant, campanil exento of 52 metres of high with an altar to the free air, flat cover, metallic structure in the pérgola that urbaniza the group and a marked rationality.
After this brilliant starting point, realised a few works more than would deserve to be stood out inside what has to consider, in my opinion, an architectural production of a very high level. Inventive solutions in buildings really sugerentes form a result that sorteó, holgadamente, the important limitation of means with which worked the author. Judge it you same:
1962/64 Santa Inés Monaster [Zaragoza], 1964/66 Experimental Centre of Social Promotionl [Madrid], 1962/65 Santo Domingo de Guzmán School [Palencia], 1964/68 Sagrados Corazones School [Cantabria], 1962/64 San Martín de Porres School and centre [Granada], 1965/68 Nuestra Señora de la Paz School [Cantabria], 1966/68 Santa Catalina de Siena Monastery [Madrid], 1967/70 Santa Rosa de Lima School [Tenerife].
Manuel Lopez Carregal. arquitecto
oviedo. may 2010
P.D. This article does not pretend a thorough analysis of the work and the life of Fray Coello; only it pretends to avoid that in any conversation of Architecture arrive to the question “Don´t you know FRAY COELLO OF PORTUGAL really?”
Bibliography:
– Fray Coello de Portugal: Dominico y Arquitecto. Esteban Fernández Cobian
– Una entrevista abierta. Entrevistas con el arquitecto Eduardo Delgado Orusco.
-Fray Coello de Portugal: la arquitectura, un espacio para el hombre. ETSA Navarra. Lecciones /documentos de arquitectura.
[:gl]
Se nunha conversación sobre Arquitectura xurdise o nome de Francisco Coello de Portugal Como quedariades? Se ademais o que o nomea adorna con cara de admiración e xúbilo este momento Como quedariades? Eu quedeime calado. Non sabía quen era nin tampouco como entrara na conversación. A miña perplexidade, lonxe de pasar desapercibida, evidenciouse de tal maneira que o arquitecto co que estaba a falar reprochoume: “de verdade non coñeces a Frei Coello de Portugal?” De novo quedei calado; e con máis interese que resignación, aceptei a miña nova posición na conversación: oínte… Non sei cuantos poderiades asociar este nome co campo da Arquitectura, co movemento moderno ou con Félix Candea; pero si, está relacionado. Resulta que Frei Coello de Portugal tivo unha carreira destacable como arquitecto, unha carreira condicionada por outra decisión vital, era Dominico.
Francisco Coello de Portugal nace en Xaén en 1926; en 1934 estuda no colexio dos Pais Agostiños, por estas datas a súa intención era ser enxeñeiro de camiños como o foi o seu tío, Pepe Acuña. En 1943 chégalle o momento de elixir o seu propio camiño e grazas en gran parte ao seu cuñado, un enxeñeiro naval moi vinculado á Arquitectura, decídese por unha carreira, á súa parecer, moito máis humana: en 1953 obtén o titulo de arquitecto. Un ano máis tarde retoma unha vocación relegada ao letargo durante anos: ingresa na orde dos Dominicos.
Tras moitas dúbidas que durante un tempo provocáronlle importantes loitas internas decide renunciar á súa profesión de arquitecto. Con todo, o seu Mestre de Novicios, sabedor da súa “vocación paralela” e da tristeza que lle supuxo abandonala, empeza a encargarlle pequenos traballos, como a decoración dunha capela ou deseños de mobles como unha mesa-pupitre.
A estrea de Frei Coello na arquitectura parecía afastarse, ata que o Pai Aniceto Fernández propúxolle que, unha vez terminado o noviciado, encargásese dunha obra que empezaba a levar a cabo na Virxe do Camiño [León]. Tratábase dun seminario menor e un convento para os Pais Dominicos. A proposición foi moi ben acollida polo arquitecto, consciente de que estaba ante unha oportunidade de pór en práctica todo aquilo que estudara; aínda que alleo, á súa vez, de que en realidade o que lle agardaba era un destino mellor, posto que levando a dirección de obra deste proxecto xurdiríalle a posibilidade de facerse cargo do novo santuario da Virxe do Camiño, e aquí apareceu a súa primeira, e para moitos, mellor obra.

La Virgen del Camino, como sinalou o seu propio autor, xurdiu do afán de crear algo “…verdadeiramente moderno, unha caixa onde gardar o antigo retablo, un templo para un retablo…”; ideas potentes se se ten en conta a posición da Igrexa, o seu clero e por tanto, a súa arquitectura, en 1955. De feito, o propio Frei Coello conta que cando viron a obra aconselláronlle pór mármores xa que o templo estaba a quedar “algo pobre”. Para fortuna da Arquitectura fixo oídos xordos a esta indicación realizando un templo verdadeiramente arriscado e moderno: planta libre, campanil exento de 52 metros de alto cun altar ao aire libre, cuberta plana, estrutura metálica na pérgola que urbaniza o conxunto e unha marcada racionalidade.
Despois deste brillante punto de partida, realizou unhas cantas obras máis que merecerían ser destacadas dentro do que debe considerarse, na miña opinión, unha produción arquitectónica dun nivel moi elevado. Solucións enxeñosas en edificios realmente suxestivos forman un resultado que sorteou, holgadamente, a importante limitación de medios coa que traballou o autor. Xulgádeo vós mesmos:
1962/64 Monasterio de Santa Inés [Zaragoza], 1964/66 Centro Experimental de Promoción Social [Madrid], 1962/65 Colegio Santo Domingo de Guzmán [Palencia], 1964/68 Colegio de los Sagrados Corazones [Cantabria], 1962/64 Colegio y centro de formación San Martín de Porres [Granada], 1965/68 Colegio Nuestra Señora de la Paz [Cantabria], 1966/68 Monasterio de Santa Catalina de Siena [Madrid], 1967/70_Colegio Santa Rosa de Lima [Tenerife].
Manuel Lopez Carregal. arquitecto
oviedo. maio 2010
P.D. Este artigo non pretende unha análise minuciosa da obra e a vida de Fray Coello; só pretende evitar que en calquera conversación de Arquitectura chéguese á pregunta “DE VERDADE NON COÑECES A FRAY COELLO DE PORTUGAL?”
Bibliografía:
– Fray Coello de Portugal: Dominico y Arquitecto. Esteban Fernández Cobian
– Una entrevista abierta. Entrevistas con el arquitecto Eduardo Delgado Orusco.
-Fray Coello de Portugal: la arquitectura, un espacio para el hombre. ETSA Navarra. Lecciones /documentos de arquitectura.
[:]
























Fray Coello de Portugal, una vida dedicada a la arquitectura religiosa
Fray Coello de Portugal (Jaén 1926, Madrid 2013) terminó sus estudios en la ETSA de Madrid en 1953. Un año más tarde comenzó a trabajar para la Oficina de Regiones Devastadas en Córdoba donde empujado por amigo sintió la vocación religiosa e ingresó en la Orden de Predicadores (su “segundo nacimiento”).
http://ow.ly/EiY0302qABZ
Fallece el arquitecto domínico fray Francisco Coello de Portugal.· COPe
Renovador de la arquitectura religiosa del siglo XX
El pasado viernes 16 de agosto fallecía en Madrid, a los 87 años
de edad, fray Francisco Coello de Portugal, uno de los arquitectos
católicos españoles más importantes de la segunda mitad del siglo XX. Su
funeral tenía lugar el pasado domingo en la iglesia conventual de Santo
Domingo el Real en Madrid, la que fue su casa desde el año 1968.
Fray Francisco nació en Jaén en 1936, comenzó sus estudios de
arquitectura en Barcelona y los termió en Madrid en 1953. En 1954
comienza a trabajar para la Oficina de Regiones Devastadas, en Córdoba; estando allí siente la vocación religiosa e ingresa en los Dominicos. Como él mismo decía, su ingreso en la Orden de Predicadores fue su “segundo nacimiento”.
Cuando en 1954 entra en el noviciado de los Dominicos en Palencia,
es muy consciente de que esta decisión de hacerse dominico le supone
abandonar su carrera de arquitecto, recién concluida en 1953. Fue una
casualidad la que llevó al joven dominico, estudiante de Filosofía en
las Caldas de Besaya y después de Teología en Salamanca (donde obtuvo la
licenciatura) a consagrarse de lleno a su vocación primera. En 1955, un
año después de su ingreso en la Orden, el Provincial Padre Aniceto Fernández,
le pide que se haga cargo del proyecto de un seminario menor y convento
para los Dominicos en la Virgen del Camino, en León, en el que
trabajará hasta 1961. Esta obra lo consagró como arquitecto, y sigue
siendo algo emblemático en el conjunto de sus múltiples realizaciones.
Una obra que renovaba por completo el panorama de arquitectura religiosa
del momento, y que suscitó una polémica nacional, singularmente la
fachada del santuario.
Se fusionaban así «su vocación arquitectónica y la religiosa en el
servicio a la predicación, con la misión de construir obras de arte que
hablen de Dios y espacios dignos en los que resuene la Palabra que
anuncia la presencia de Dios entre nosotros», como recordaba fray Javier Carballo, Prior Provincial de la Provincia de España, en la homilía del funeral.
Tras esta primera obra será ordenado sacerdote en la capilla del
convento de León que él mismo construyó. Inmediatamente después comienza
a ejercer su profesión de arquitecto. En 1964 abre un estudio de
arquitectura en el convento de Santo Domingo el Real (Madrid).
El P. Coello a lo largo de su larga vida realizó unos 300 proyectos. Su obra realizada tanto en tierras peninsulares como insulares, Asia África y América
comprende santuarios, monasterios, iglesias, centros sociales, colegios
mayores, centros parroquiales, capillas, oratorios e incluso una
catedral (Taipei- Taiwán); sus creaciones fueron siempre exigentes y
cuidadosas, haciendo de la arquitectura una actividad trascendente que desea llevar su eficacia y belleza al corazón de los hombres.
En estos últimos años de su vida llegaron los reconocimientos. En 1994 recibió la Medalla de Honor de la Real Academia de Bellas Artes. En 2007 la Academia de Doctores
le asignó la medalla nº 59, adscrita a la sección de Arquitectura y
Bellas Artes, en la que entró con una lección sobre “las fachadas
dominicanas de Castilla y León”, y los Colegios de Arquitectos del
Noroeste de España le dieron en 2008 el Premio Arqano. En 2001 se publicaba un monográfico de su obra titulado «Fray Coello de Portugal, dominico y arquitecto»
editada y publicada por la Fundación Antonio Camuñas y la Provincia de
España de los frailes dominicos, que distribuye la Editorial San Esteban
de Salamanca.
El P. Coello es considerado uno de los nombres más significativos de la arquitectura religiosa contemporánea en España,
porque renovó la arquitectura religiosa tan profundamente significativa
en todos los tiempos y en todas las culturas. Como afirmó fr. Javier
Carballo en su homilía: «Se ha despedido como lo hacen los auténticos
maestros de humanidad: ilusionado hasta la víspera, porque un hombre sin
ilusiones es ya un hombre muerto».
http://goo.gl/2tvqJO
No nos podemos olvidar de la única obra de Coello presente en Asturias, el colegio e iglesia de los Padres Dominicos de La Felguera