{"id":64857,"date":"2017-07-17T00:01:02","date_gmt":"2017-07-16T22:01:02","guid":{"rendered":"http:\/\/veredes.es\/blog\/?p=64857"},"modified":"2023-03-13T19:59:50","modified_gmt":"2023-03-13T18:59:50","slug":"foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/","title":{"rendered":"[:es]Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault &#8211; Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault &#8211; Trump, Foucault &#8211; Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]"},"content":{"rendered":"<p>[:es]<figure id=\"attachment_64858\" aria-describedby=\"caption-attachment-64858\" style=\"width: 1614px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-64858 size-full\" title=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad Marc Chalamanch\" width=\"1614\" height=\"648\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg 1614w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-300x120.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-1024x411.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1614px) 100vw, 1614px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64858\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad\u00a0 <\/span><\/figcaption><\/figure><\/p>\n<h5><strong>Nuevos viejos media, nuevas viejas teor\u00edas<\/strong><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">El pasado 8 de noviembre de 2016 Donald Trump gana las elecciones presidenciales de los Estados Unidos de Am\u00e9rica contra todo pron\u00f3stico, haciendo triunfar una nueva manera de hacer pol\u00edtica que marca la entrada a una nueva era de interrelaci\u00f3n entre pa\u00edses a nivel mundial. Pocos meses antes parec\u00eda -seg\u00fan todos los sondeos- que Hillary Clinton ten\u00eda las elecciones ganadas, gracias a disponer del soporte de una gran parte del poder pol\u00edtico, econ\u00f3mico, cultural y period\u00edstico, incluidos los peri\u00f3dicos tradicionalmente republicanos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pero en las \u00faltimas semanas Donald Trump y su \u201cautoconstrucci\u00f3n\u201d de una imagen de l\u00edder anti\u00e9lites, y a partir de un discurso xen\u00f3fobo, en contra de la inmigraci\u00f3n y con ataques frontales a la prensa tradicional, consiguieron una mayor presencia en los medios de comunicaci\u00f3n hasta el punto de convertirse en decisiva para su elecci\u00f3n. Cre\u00f3 un discurso pol\u00edtico y lo emiti\u00f3 a trav\u00e9s de instituciones pol\u00edticas, el cual fue difundido en los medios de comunicaci\u00f3n a trav\u00e9s de declaraciones controvertidas que eran recibidas como aceptables por la sociedad donde y para las que eran emitidas. La estrategia de Trump iba dirigida a dominar la producci\u00f3n y la difusi\u00f3n de la verdad al estilo de los cinco puntos que explicaba <a href=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/tag\/michel-foucault\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Michel Foucault<\/a><sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00aben sociedades como las nuestras la \u00abeconom\u00eda pol\u00edtica\u00bb de la verdad est\u00e1 caracterizada por cinco rasgos hist\u00f3ricamente importantes: la \u00abverdad\u00bb est\u00e1 centrada en la forma del discurso cient\u00edfico y en las instituciones que lo producen; est\u00e1 sometida a una constante incitaci\u00f3n econ\u00f3mica y pol\u00edtica (necesidad de verdad tanto para la producci\u00f3n econ\u00f3mica como para el poder pol\u00edtico); es objeto bajo formas diversas de una inmensa difusi\u00f3n y consumo (circula en aparatos de educaci\u00f3n o de informaci\u00f3n cuya extensi\u00f3n es relativamente amplia en el cuerpo social pese a ciertas limitaciones estrictas); es producida y transmitida bajo el control no exclusivo pero si dominante de algunos grandes aparatos pol\u00edticos o econ\u00f3micos (universidad, ej\u00e9rcito, escritura, medios de comunicaci\u00f3n); en fin, es el n\u00facleo de la cuesti\u00f3n de todo un debate pol\u00edtico y de todo un enfrentamiento social (luchas \u00abideol\u00f3gicas\u00bb)\u00bb.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Del conjunto de estas estrategias sali\u00f3 un nuevo concepto, la <strong>posverdad<\/strong>, que no se puede desligar de la crisis de credibilidad de los medios de comunicaci\u00f3n tradicionales y de dicho \u00abobjetivos\u00bb, junto con la fuerza de les redes sociales con las que consigui\u00f3 llegar al electorado y dar el vuelco a sus intenciones de voto. Como afirmaba Foucault, el poder se tiene que analizar de una manera circular y en cadena, y sin poderse centralizar en manos de unos pocos, sin capacidad del poder de apropi\u00e1rselo. El poder funciona y se ejerce en red, donde los individuos no s\u00f3lo lo pueden sufrir si no tambi\u00e9n lo pueden ejercer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Como antecedente ten\u00edamos la sorpresa que hab\u00eda supuesto el <em>Brexit<\/em> en el Reino Unido, del golpe al proceso de paz con las FARC en Colombia y de la visi\u00f3n que <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Black_Mirror_(serie_de_televisi%C3%B3n)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Black Mirror<\/a> nos hab\u00eda dado del mundo. Entonces nos llega el triunfo de Donald Trump que supone la oclusi\u00f3n de la palabra \u00ab<em>Post truth<\/em>\u00bb como definici\u00f3n del tiempo actual en el que vivimos.\u00a0 Michel Foucault dec\u00eda que el discurso no refleja la realidad, sino que la construye, para lo cual intentaba entender los contextos y la genealog\u00eda del discurso. En este sentido no buscaba mostrar la verdad o falsedad de las proposiciones, sino los \u00abreg\u00edmenes de verificaci\u00f3n\u00bb referidos al contexto y a las estructuras que permiten que un discurso se acabe convirtiendo en verdad.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El neologismo \u00ab<strong><a href=\"https:\/\/psicologiaymente.net\/social\/posverdad\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Posverdad<\/a><\/strong>\u00bb o verdad emotiva, \u00ab<em>Post truth<\/em>\u00ab, permite describir una forma actual de crear y modelar la opini\u00f3n p\u00fablica donde los hechos objetivos tienen menos capacidad de influencia que la apelaci\u00f3n a las emociones y a las creencias personales. Es decir, que lo que nos hace sentir lo que pasa es m\u00e1s importante que lo que realmente est\u00e1 pasando.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En pol\u00edtica el debate se enmarca en las apelaciones a las emociones desconectadas de los hechos. Tampoco es un hecho excepcional ya que el 80% de las campa\u00f1as pol\u00edticas recurren a un sentimiento, y sobre todo, al miedo. Pero nos encontramos en que la posverdad puede que no cambie el fondo pero si la forma. Se sobrepasa el hecho de falsificar la verdad al entender que la apariencia de verdad es m\u00e1s importante que la propia verdad, es decir, que los hechos reales pasan en un segundo plano despu\u00e9s de la modificaci\u00f3n de la realidad con unos fines concretos. En este sentido la pol\u00edtica metamorfosea los contextos, mezcla los conceptos y da la vuelta a la verdad seg\u00fan sus objetivos. En definitiva es sencillamente mentira, estafa o falsedad encubierta bajo el nombre convertido en pol\u00edticamente correcto de posverdad. En el a\u00f1o 2016 los diccionarios de Oxford la consideraron la palabra del a\u00f1o \u00ab<strong><a href=\"https:\/\/en.oxforddictionaries.com\/definition\/post-truth\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Post truth<\/em><\/a><\/strong>\u00bb\u00a0<sup>2\u00a0<\/sup>debido al aumento de su utilizaci\u00f3n de un 2.000% respeto al a\u00f1o 2015 debido a su uso en relaci\u00f3n con el Brexit y en estas \u00faltimas elecciones presidenciales en los Estados Unidos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La excesiva exposici\u00f3n en las redes sociales, su popularidad y la sobre informaci\u00f3n que ofrece Internet sirven a los partidos pol\u00edticos y a sus partidarios como canal directo de comunicaci\u00f3n con los ciudadanos sin pasar por ning\u00fan tipo de filtro ni period\u00edstico ni de reconocimiento de las fuentes de informaci\u00f3n, haciendo desaparecer as\u00ed la categor\u00eda de autor que desarrolla Michel Foucault<sup>3<\/sup>. El uso intensivo de Internet ha transformado la naturaleza de la comunicaci\u00f3n en las<strong>\u00a0<\/strong>sociedades contempor\u00e1neas, un entorno que resulta cada vez m\u00e1s problem\u00e1tico y complejo despu\u00e9s de haber superado la comunicaci\u00f3n pensada exclusivamente en clave unidireccional.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esto permite desarrollar una serie de estrategias de propaganda negra basada en el desprestigio, la falsedad y la desinformaci\u00f3n con unos objetivos concretos como ya hab\u00eda desarrollado Joseph Goebbels, ministro de propaganda Nazi. Por lo tanto son ideas que no son nuevas, ya a mediados del s.XX Orwell hablaba del Ministerio de la Verdad y de la neolengua en su novela \u00ab1984\u00bb y al mismo tiempo que Foucault lo hac\u00eda sobre el pan\u00f3ptico y los medios como mecanismo de control social a \u00abVigilar y castigar\u00bb no muy lejos de lo que intenta la posverdad: propaganda, desinformaci\u00f3n y distracci\u00f3n masiva; unos significados que no son pasos nuevos. Para los postestructuralistas como Michel Foucault nada une ya el significante con el significado trayendo a la deriva del significado y de la verdad<sup>4<\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muchos pol\u00edticos han transformado el costoso arte de encontrar la verdad en una construcci\u00f3n de verdades\u00a0<em>fastnews<\/em>. No elaboran sus ef\u00edmeras verdades sobre las bases filos\u00f3ficas de la verdad, derivada de la postmodernidad, sino por su uso pragm\u00e1tico, abusivo e ignorando que manifiesta el escepticismo y el cansancio con los grandes ideales del pasado. Es cierto que la imposibilidad de una cimentaci\u00f3n inequ\u00edvoca, \u00faltima y \u00fanica de la verdad es el aspecto m\u00e1s llamativo de la posmodernidad, un aspecto que en parte denuncia Michel Foucault entendiendo la verdad como un relato construido con el \u00fanico fin del control totalitario de la ciudadan\u00eda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Al mismo tiempo la discusi\u00f3n sobre la posverdad durante las elecciones presidenciales en Estados Unidos fue acompa\u00f1ada por la campa\u00f1a de \u00ab<em>fake news<\/em>\u00ab, una serie de noticias falsas que la gente replicaba b\u00e1sicamente por Facebook. Ante la demanda de noticias por parte de los seguidores pol\u00edticos de los candidatos, nuevos emprendedores encontraron una manera f\u00e1cil de ganar dinero con la producci\u00f3n de noticias con el \u00fanico objetivo de que acabaran convirti\u00e9ndose en virales, buscando el m\u00e1ximo de reproducciones y transmisiones por Facebook y por las redes sociales.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64860\" aria-describedby=\"caption-attachment-64860\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-64860 size-full\" title=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"1200\" height=\"842\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2.jpg 1200w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-300x211.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-1024x719.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64860\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Unas noticias eran el producto de la m\u00e1s pura mentira o de quienes sencillamente manipulaban las noticias ya existentes para producir el efecto deseado en sus lectores. Esta oferta de noticias fue muy bien recibida por un tipo de p\u00fablico, sobre todo por parte del p\u00fablico conservador estadounidense. Un electorado que ya hace algunos a\u00f1os que el partido republicano ha aislado del mundo ilustrado, dando cabida al discurso negacionista de la evoluci\u00f3n y del cambio clim\u00e1tico, a la retirada de los fondos p\u00fablicos de los centros de planificaci\u00f3n familiar, que ha combatido la negociaci\u00f3n colectiva y ha bloqueado el sistema p\u00fablico de salud, o ha protegido el lobby de la posesi\u00f3n de armas mientras invocaba a la libertad, una demostraci\u00f3n m\u00e1s de que el concepto de posverdad no es tampoco tan reciente. Como dice Foucault<sup>1<\/sup><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00abla verdad no est\u00e1 fuera del poder, ni sin poder (no es, a pesar de un mito, del que ser\u00eda preciso reconstruir la historia y las funciones, la recompensa de los esp\u00edritus libres, el hijo de largas soledades, el privilegio de aquellos que han sabido emanciparse)\u00bb.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ciertamente, y seg\u00fan Foucault<sup>1<\/sup>, el saber transmitido adopta siempre una apariencia positiva mientras juega a la exclusi\u00f3n para los que no tienen derecho al conocimiento o s\u00f3lo para un tipo impuesto por un filtro escondido bajo un aspecto desinteresado, universal y objetivo de conocimiento. Un saber que es dirigido por los \u00abcircuitos reservados del saber\u00bb que forman el aparato de producci\u00f3n, la administraci\u00f3n y el gobierno, en definitiva los poderes que tienen la capacidad de dirigir los mensajes que quieren dar a sus electores y que implica su formaci\u00f3n, para acabar obteniendo su conformidad pol\u00edtica.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Donald Trump rompe as\u00ed la dicotom\u00eda que el saber oficial representa al poder pol\u00edtico dentro de una clase acomodada en contraposici\u00f3n con la lucha de los movimientos populares por sus derechos. \u00c9l busca, aprovecha y manipula el discurso de la defensa de las clases populares para hacerse con el poder del saber oficial. Entiende la expresi\u00f3n del orden del discurso de Michel Foucault para cambiar los referentes comunicativos y de influencia que hab\u00edan hasta ahora mientras manipula el discurso, las pr\u00e1cticas y los eventos que hasta el momento constitu\u00edan los lenguajes del poder, condicionando la creaci\u00f3n, la producci\u00f3n y la manera de difundir los mensajes dentro de la sociedad, y creando un discurso verdadero para su propia sociedad. Como plantea Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00abLa verdad es de este mundo; est\u00e1 producida aqu\u00ed gracias a m\u00faltiples imposiciones. Tiene aqu\u00ed efectos reglamentados de poder. Cada sociedad tiene su r\u00e9gimen de verdad, su \u00abpol\u00edtica general de la verdad\u00bb: es decir, los tipos de discursos que ella acoge y hace funcionar como verdaderos; los mecanismos y las instancias que permiten distinguir los enunciados verdaderos o falsos, la manera de sancionar unos y otros; las t\u00e9cnicas y los procedimientos que son valorizados para la obtenci\u00f3n de la verdad; el estatuto de aquellos encargados de decir qu\u00e9 es lo que funciona como verdadero.\u00bb<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">De este modo logra que su electorado desconf\u00ede de los grandes medios de noticias tradicionales, unos medios que de manera mayoritaria hab\u00edan apoyado la candidatura de Hillary Clinton y que se encontraron sorprendidos al ver que su capacidad de influencia hab\u00eda sido superada por otras formas de transmisi\u00f3n de noticias y de informaci\u00f3n a trav\u00e9s de las redes. Una oferta nueva y que ha resultado mucho m\u00e1s efectiva.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64861\" aria-describedby=\"caption-attachment-64861\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-64861 size-full\" title=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"1200\" height=\"652\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3.jpg 1200w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-300x163.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-1024x556.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64861\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un redactor de noticias falsas, en una entrevista al diario <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-intersect\/wp\/2016\/11\/17\/facebook-fake-news-writer-i-think-donald-trump-is-in-the-white-house-because-of-me\/?tid=sm_tw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Washington Post<\/a><sup>5<\/sup>, explica c\u00f3mo los electores de Trump no verificaban ninguna noticia antes de hacerla viral por Facebook y c\u00f3mo de manera compulsiva apoyaban cualquier noticia que estuviera alineada con sus tesis pol\u00edticas. En las semanas precedentes al d\u00eda de la victoria de Donald Trump en las elecciones del\u00a08 de noviembre,\u00a0prolifer\u00f3 una gran cantidad de informaciones falsas y fantasiosas que circulaban por Facebook, provocando la acusaci\u00f3n a esta red social de haber contribuido a su victoria al dejar circular por su red las noticias falsas. En este caso la estrategia de Trump tiene en cuenta que lo importante no es la verdad, sino el conjunto de reglas seg\u00fan las cuales se discrimina lo verdadero de lo falso, tal como explica Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00abExiste un combate \u00abpor la verdad\u00bb, o al menos \u00abalrededor de la verdad\u00bb \u2014una vez m\u00e1s enti\u00e9ndase bien que por verdad no quiero decir \u00abel conjunto de cosas verdaderas que hay que descubrir o hacer aceptar\u00bb, sino \u00abel conjunto de reglas seg\u00fan las cuales se discrimina lo verdadero de lo falso y se ligan a lo verdadero efectos pol\u00edticos de poder\u00bb; se entiende asimismo que no se trata de un combate \u00aben favor\u00bb de la verdad sino en torno al estatuto de verdad y al papel econ\u00f3mico-pol\u00edtico que juega. Hay que pensar los problemas pol\u00edticos de los intelectuales no en t\u00e9rminos de \u00abciencia\/ideolog\u00eda\u00bb sino en t\u00e9rminos de \u00abverdad\/poder\u00bb\u00bb.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hay que ser conscientes de que las redes sociales son la segunda fuente de informaci\u00f3n de noticias pol\u00edticas estadounidenses por detr\u00e1s de la televisi\u00f3n. Mark Zuckerberg, presidente y fundador de Facebook, neg\u00f3 la acusaci\u00f3n pero si reconoci\u00f3 que los usuarios estaban inclinados a compartir y leer los art\u00edculos que est\u00e1n alineados con sus posiciones ideol\u00f3gicas personales previas. Entonces es cuando Mark Zuckerberg anuncia 7 <a href=\"http:\/\/thefreethoughtproject.com\/facebook-censor-fake-news-zuckerberg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">puntos<\/a><sup>6<\/sup>\u00a0para intentar controlar las noticias falsas, al tiempo que se defend\u00eda diciendo que pod\u00eda certificar que el 99% de las noticias que corren por <a href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2016\/11\/13\/mark-zuckerberg-says-99-percent-of-facebook-is-authentic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Facebook<\/a><sup>7<\/sup>\u00a0tienen la garant\u00eda de veracidad, un hecho absolutamente imposible de comprobar. Igualmente intent\u00f3 defenderse meses antes de las elecciones diciendo que Facebook era s\u00f3lo una plataforma tecnol\u00f3gica y que no era responsable de sus contenidos, pero cuando dice estas palabras olvida su capacidad de censurar el sexo y los desnudos en sus p\u00e1ginas, una buena muestra de lo que puede llegar a hacer si se lo propone y le interesa. Pero lo que dice\u00a0<a href=\"https:\/\/qz.com\/836079\/mark-zuckerberg-says-fake-news-on-facebook-could-not-have-influenced-the-2016-election-of-donald-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Quarz<\/a><sup>8\u00a0<\/sup>es que Donald Trump invirti\u00f3 56 millones de d\u00f3lares en propaganda en Facebook, casi lo mismo que en televisi\u00f3n (68 millones). Como dice\u00a0Foucault<sup>1\u00a0<\/sup><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab<em>La \u00abverdad\u00bb est\u00e1 ligada circularmente a los sistemas de poder que la producen y la mantienen, y a los efectos de poder que induce y que la acompa\u00f1an. \u00abR\u00e9gimen\u00bb de la verdad\u00bb.\u00a0<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Este conjunto de declaraciones contradictorias de Mark Zuckerberg s\u00f3lo sirven para explicar que la forma de uso de estas plataformas est\u00e1 por delante de los que sus propietarios pueden llegar a pensar y planificar. Seg\u00fan <a href=\"https:\/\/www.buzzfeed.com\/craigsilverman\/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook?utm_term=.wvXALYk0L#.diBYkaGAk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">BuzzFeed<\/a><sup>9<\/sup>\u00a0la mayor\u00eda de las 20 historias falsas que vend\u00edan webs especializadas \u00abhoax\u00bb o blogs partidistas provocaron 8,7 millones de interacciones, mientras que las 20 de los lugares considerados serios The New York Times, The Washington Post y el Huffington Post obtuvieron 7,4 millones de reacciones.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El jefe de campa\u00f1a de Donald Trump y due\u00f1o de la web ultra Breibart, Steve Bannon, tuvo claro que una de las claves para llevar a Trump a ganar las elecciones era su capacidad de expansi\u00f3n dentro de Facebook y con \u00e9l la expansi\u00f3n de su web Breitbart al p\u00fablico de masas. Una expansi\u00f3n que tuvo una segunda parte enfocada hacia una mirada a Europa y en las elecciones presidenciales en Francia. Una investigaci\u00f3n de BuzzFeed<sup>10<\/sup>, desvela que las noticias falsas que fueron colgadas en Facebook para la campa\u00f1a electoral de Trump supusieron el 38% de los total de los mensajes emitidos a trav\u00e9s de las redes sociales, mientras que los de Clinton fueron el 20%.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En un estudio de <a href=\"https:\/\/www.gutierrez-rubi.es\/2016\/12\/09\/tiene-facebook-la-clave-del-exito-electoral-de-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Antoni Guti\u00e9rrez-Rub\u00ed<\/a><sup>11<\/sup>, que analiza el uso de Facebook por parte de Clinton y Trump durante la campa\u00f1a (del 12 de septiembre al 19 de noviembre) dice que la televisi\u00f3n de Trump fue realmente Facebook Live y sus diarios fueron verdaderamente los muros de esta plataforma utilizada por el 70% de los ciudadanos norteamericanos. Trump convirti\u00f3 Facebook en su herramienta de persuasi\u00f3n, convicci\u00f3n y movilizaci\u00f3n, salt\u00e1ndose a cualquier intermediario, ya fuesen los periodistas, los programas, los canales, los propietarios, etc\u00e9tera.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64862\" aria-describedby=\"caption-attachment-64862\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64862\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-1024x435.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-1024x435.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-300x128.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64862\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverda<\/span>d<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tambi\u00e9n en <a href=\"http:\/\/www.uruguaypiensa.org.uy\/imgnoticias\/680.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>El Orden del Discurso<\/em><\/a><sup>12<\/sup>, Michel Foucault nos plantea que el poder se puede lograr mediante la normalizaci\u00f3n y aceptaci\u00f3n por parte de la sociedad de una ideolog\u00eda o un discurso. Los discursos del poder buscan la manera de dejar claro y separar lo que para esta sociedad se considera normal o aceptable, y al mismo tiempo lo que se considera indeseable y rechazable. Un principio b\u00e1sico de exclusi\u00f3n que explica Foucault es absolutamente estrat\u00e9gico para Donald Trump en el momento que busca fijar en las mentes de sus votantes americanos mensajes como que la inmigraci\u00f3n o la econom\u00eda se pueden solucionar f\u00e1cilmente desterrando a inmigrantes y convirti\u00e9ndolos en indeseables. As\u00ed desculpabiliza a los \u00abbuenos americanos\u00bb y responsabiliza a la parte de p\u00fablico que no le interesa. Una estrategia para construir una posverdad que en un principio parec\u00eda una gran farsa, pero que dio una visi\u00f3n de soluci\u00f3n a un 40% de los norteamericanos.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00abLa cuesti\u00f3n pol\u00edtica, en suma, no es el error, la ilusi\u00f3n, la conciencia alienada o la ideolog\u00eda: es la verdad misma\u00bb.<\/em> Foucault\u00a0<sup>1<\/sup><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Marc Chalamanch \u00b7 Arquitecto<br \/>\nBarcelona. Julio\u00a02017<\/p>\n<h6><strong>Notas:<\/strong><\/h6>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>1 <\/sup>Foucault, Michel, Alvarez-Ur\u00eda, F., &amp; Varela, J. (1992). Microf\u00edsica del poder. La Piqueta. <a href=\"https:\/\/docs.google.com\/viewer?a=v&amp;pid=sites&amp;srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxhcG9ydGFjaW9uZXNmaWxvc29maWNhczRzZWN8Z3g6MmRjMjI0YmY4ZTMwNjgxZQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Disponible a\u00a0[Consulta 15 mar\u00e7 2017] cap\u00edtol \u00abVerdad y Poder\u00bb p\u00e0g. p\u00e0g.175- 189<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>2 <\/sup>the Oxford Dictionaries <a href=\"https:\/\/languages.oup.com\/word-of-the-year\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Word of the Year 2016<\/a> is\u00a0<em>post-truth.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>3 <\/sup>Foucault, Michel (1969) \u00ab\u00bfQu\u00e9 es un autor?\u00bb. A: <a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/gp\/product\/8449328608?ie=UTF8&amp;tag=wwwveredeses-21&amp;camp=3638&amp;linkCode=xm2&amp;creativeASIN=8449328608\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Obras esenciales de Michel Foucault I<\/a>. Barcelona: Paid\u00f3s, 1999.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>4 <\/sup>Tubella, Imma; Alberich, Jordi (2011) \u00abEls media en la societat de la informaci\u00f3\u00bb M\u00f2dul 1. Nous vells mitjans, noves velles teories. FUOC, 2011<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>5 <\/sup>Dewey, Caitlin (2016) Facebook fake-news writer: \u2018<a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-intersect\/wp\/2016\/11\/17\/facebook-fake-news-writer-i-think-donald-trump-is-in-the-white-house-because-of-me\/?tid=sm_tw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">I think Donald Trump is in the White House because of me<\/a>\u2019. Washington Post<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>6\u00a0<\/sup>Bernish, Claire (2016) Zuckerberg <a href=\"http:\/\/thefreethoughtproject.com\/facebook-censor-fake-news-zuckerberg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Just Revealed Facebook\u2019s 7-Point Plan to Censor \u201cFake News\u201d and It\u2019s Chilling. The free Thought project<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>7 <\/sup>Ge, Linda (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2016\/11\/13\/mark-zuckerberg-says-99-percent-of-facebook-is-authentic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Zuckerberg: over 99 percent of Facebook content is authentic<\/a>\u00bb . Engadget.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>8 <\/sup>Fernholz, Tim (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/qz.com\/836079\/mark-zuckerberg-says-fake-news-on-facebook-could-not-have-influenced-the-2016-election-of-donald-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Zuckerberg says fake news on Facebook could not have influenced the 2016 election<\/a>\u00ab. Qz.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>9 <\/sup>Silverman, Craig (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.buzzfeed.com\/craigsilverman\/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook?utm_term=.wvXALYk0L#.diBYkaGAk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">This Analysis Shows How Viral Fake Election News Stories Outperformed Real News On Facebook<\/a>\u00bb Buzzfeed.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>10 <\/sup>Silverman, Craig; Hall, Ellie; Strapagiel, Lauren; Singer-Vine, Jeremy; Shaban, Hamza (2016) \u00abHyperpartisan Facebook Pages Are Publishing False And Misleading Information At An Alarming\u00a0Rate\u00bb. Buzzfeed.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>11 <\/sup>Gutierrez-rubi, Antoni (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.gutierrez-rubi.es\/2016\/12\/09\/tiene-facebook-la-clave-del-exito-electoral-de-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00bfTiene Facebook la clave del \u00e9xito electoral de Trump?<\/a>\u00ab. Gutierrez-rubi.es<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>12 <\/sup>Foucault, M. (1999). <a href=\"http:\/\/www.uruguaypiensa.org.uy\/imgnoticias\/680.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">El orden del discurso<\/a>, trad.\u00a0<em>Alberto Gonz\u00e1lez, Tusquets, Barcelona<\/em>.<\/p>\n<p>[:gl]<figure id=\"attachment_64858\" aria-describedby=\"caption-attachment-64858\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64858\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-1024x411.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad Marc Chalamanch\" width=\"640\" height=\"257\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-1024x411.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-300x120.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg 1614w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64858\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio da posverdade \u00a0<\/span><\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p><strong>Novos vellos media, novas vellas teor\u00edas.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O pasado 8 de novembro de 2016 Donald Trump ga\u00f1a as elecci\u00f3ns presidenciais dos Estados Unidos de Am\u00e9rica contra todo progn\u00f3stico, facendo triunfar unha nova maneira de facer pol\u00edtica que marca a entrada a unha nova era de interrelaci\u00f3n entre pa\u00edses a nivel mundial. Poucos meses antes parec\u00eda -segundo todas as sondaxes- que Hillary Clinton ti\u00f1a as elecci\u00f3ns ga\u00f1adas, grazas a dispo\u00f1er do soporte dunha gran parte do poder pol\u00edtico, econ\u00f3mico, cultural e xornal\u00edstico, inclu\u00eddos os xornais tradicionalmente republicanos. Pero nas \u00faltimas semanas Donald Trump e a s\u00faa \u201cautoconstrucci\u00f3n\u201d dunha imaxe de l\u00edder anti\u00e9lites, e a partir dun discurso xen\u00f3fobo, en contra da inmigraci\u00f3n e con ataques frontais \u00e1 prensa tradicional, conseguiron unha maior presenza nos medios de comunicaci\u00f3n ata o punto de converterse en decisiva para a s\u00faa elecci\u00f3n. Creou un discurso pol\u00edtico e emitiuno a trav\u00e9s de instituci\u00f3ns pol\u00edticas, o cal foi difundido nos medios de comunicaci\u00f3n a trav\u00e9s de declaraci\u00f3ns controvertidas que eran recibidas como aceptables pola sociedade onde e para as que eran emitidas. A estratexia de Trump \u00eda dirixida a dominar a produci\u00f3n e a difusi\u00f3n da verdade ao estilo dos cinco puntos que explicaba <a href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/gl\/tag\/michel-foucault\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Michel Foucault<\/a><sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cen sociedades como as nosas a \u00abeconom\u00eda pol\u00edtica\u00bb da verdade est\u00e1 caracterizada por cinco trazos historicamente importantes: a \u00abverdade\u00bb est\u00e1 centrada na forma do discurso cient\u00edfico e nas instituci\u00f3ns que o producen; est\u00e1 sometida a unha constante incitaci\u00f3n econ\u00f3mica e pol\u00edtica (necesidade de verdade tanto para a produci\u00f3n econ\u00f3mica como para o poder pol\u00edtico); \u00e9 obxecto baixo formas diversas dunha inmensa difusi\u00f3n e consumo (circula en aparellos de educaci\u00f3n ou de informaci\u00f3n cuxa extensi\u00f3n \u00e9 relativamente ampla no corpo social a pesar de certas limitaci\u00f3ns estritas); \u00e9 producida e transmitida baixo o control non exclusivo pero se dominante dalg\u00fans grandes aparellos pol\u00edticos ou econ\u00f3micos (universidade, ex\u00e9rcito, escritura, medios de comunicaci\u00f3n); en fin, \u00e9 o n\u00facleo da cuesti\u00f3n de todo un debate pol\u00edtico e de todo un enfrontamento social (loitas \u00abideol\u00f3xicas\u00bb)\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do conxunto destas estratexias sa\u00edu un novo concepto, a <strong>posverdade<\/strong>, que non se pode desligar da crise de credibilidade dos medios de comunicaci\u00f3n tradicionais e dos devandito \u00abobxectivos\u00bb, xunto coa forza de lles redes sociais coas que conseguiu chegar ao electorado e dar o envorco \u00e1s s\u00faas intenci\u00f3ns de voto. Como afirmaba Foucault, o poder tense que analizar dunha maneira circular e en cadea, e sen poderse centralizar en mans duns poucos, sen capacidade do poder de apropiarllo. O poder funciona e ex\u00e9rcese en rede, onde os individuos non s\u00f3 o poden sufrir se non tam\u00e9n o poden exercer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Como antecedente ti\u00f1amos a sorpresa que supuxera o <em>Brexit<\/em> no Reino Unido, do golpe ao proceso de paz coas FARC en Colombia e da visi\u00f3n que <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Black_Mirror_(serie_de_televisi%C3%B3n)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Black Mirror<\/a> d\u00e9ranos do mundo. Ent\u00f3n ch\u00e9ganos o triunfo de Donald Trump que sup\u00f3n a oclusi\u00f3n da palabra \u00abPost truth\u00bb como definici\u00f3n do tempo actual no que vivimos. Michel Foucault dic\u00eda que o discurso non reflicte a realidade, sen\u00f3n que a constr\u00fae, para o que tentaba entender os contextos e a xenealox\u00eda do discurso. Neste sentido non buscaba mostrar a verdade ou falsidade das proposici\u00f3ns, sen\u00f3n os \u00abr\u00e9ximes de verificaci\u00f3n\u00bb referidos ao contexto e \u00e1s estruturas que permiten que un discurso ac\u00e1bese convertendo en verdade.<\/p>\n<p>O neoloxismo \u00ab<strong><a href=\"https:\/\/psicologiaymente.net\/social\/posverdad\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Posverdade<\/a><\/strong>\u00bb ou verdade emotiva, <em>\u00abPost truth\u00bb<\/em>, permite describir unha forma actual de crear e modelar a opini\u00f3n p\u00fablica onde os feitos obxectivos te\u00f1en menos capacidade de influencia que a apelaci\u00f3n \u00e1s emoci\u00f3ns e \u00e1s crenzas persoais. \u00c9 dicir, que o que nos fai sentir o que pasa \u00e9 m\u00e1is importante que o que realmente est\u00e1 a pasar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En pol\u00edtica o debate enm\u00e1rcase nas apelaci\u00f3ns \u00e1s emoci\u00f3ns desconectadas dos feitos. Tampouco \u00e9 un feito excepcional xa que o 80% das campa\u00f1as pol\u00edticas recorren a un sentimento, e sobre todo, ao medo. Pero atop\u00e1monos en que a posverdad poida que non cambie o fondo pero se a forma. Exc\u00e9dese o feito de falsificar a verdade ao entender que a aparencia de verdade \u00e9 m\u00e1is importante que a propia verdade, \u00e9 dicir, que os feitos reais pasan nun segundo plano despois da modificaci\u00f3n da realidade cuns fins concretos. Neste sentido a pol\u00edtica metamorfosea os contextos, mestura os conceptos e d\u00e1 a volta \u00e1 verdade segundo os seus obxectivos. En definitiva \u00e9 sinxelamente mentira, estafa ou falsidade encuberta baixo o nome convertido en politicamente correcto de posverdad. No ano 2016 os dicionarios de Oxford consider\u00e1rona a palabra do ano \u00ab<strong><a href=\"https:\/\/en.oxforddictionaries.com\/definition\/post-truth\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Post truth<\/em><\/a><\/strong>\u00bb\u00a0<sup>2<\/sup> debido ao aumento da s\u00faa utilizaci\u00f3n dun 2.000% respecto ao ano 2015 debido ao seu uso en relaci\u00f3n co Brexit e nestas \u00faltimas elecci\u00f3ns presidenciais nos Estados Unidos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A excesiva exposici\u00f3n nas redes sociais, a s\u00faa popularidade e a sobre informaci\u00f3n que ofrece Internet serven aos partidos pol\u00edticos e aos seus partidarios como canle directa de comunicaci\u00f3n cos cidad\u00e1ns sen pasar por ning\u00fan tipo de filtro nin xornal\u00edstico nin de reco\u00f1ecemento das fontes de informaci\u00f3n, facendo desaparecer as\u00ed a categor\u00eda de autor que desenvolve Michel Foucault3. O uso intensivo da internet transformou a natureza da comunicaci\u00f3n nas sociedades contempor\u00e1neas, unha contorna que resulta cada vez m\u00e1is problem\u00e1tico e complexo despois de superar a comunicaci\u00f3n pensada exclusivamente en clave unidireccional. Isto permite desenvolver unha serie de estratexias de propaganda negra baseada no desprestixio, a falsidade e a desinformaci\u00f3n cuns obxectivos concretos como xa desenvolvera Joseph Goebbels, ministro de propaganda Nazi. Por tanto son ideas que non son novas, xa a mediados do s.XX Orwell falaba do Ministerio da Verdade e da neolengua na s\u00faa novela \u00ab1984\u00bb e ao mesmo tempo que Foucault fac\u00edao sobre o pan\u00f3ptico e os medios como mecanismo de control social a \u00abVixiar e castigar\u00bb non moi lonxe do que tenta a posverdad: propaganda, desinformaci\u00f3n e distracci\u00f3n masiva; uns significados que non son pasos novos. Para os postestructuralistas como Michel Foucault nada une xa o significante co significado traendo \u00e1 deriva do significado e da verdade<sup>4<\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Moitos pol\u00edticos transformaron a custosa arte de atopar a verdade nunha construci\u00f3n de verdades <em>fastnews<\/em>. Non elaboran as s\u00faas ef\u00e9meras verdades sobre as bases filos\u00f3ficas da verdade, derivada da postmodernidade, sen\u00f3n polo seu uso pragm\u00e1tico, abusivo e ignorando que manifesta o escepticismo e o cansazo cos grandes ideais do pasado. \u00c9 certo que a imposibilidade dunha cimentaci\u00f3n inequ\u00edvoca, \u00faltima e \u00fanica da verdade \u00e9 o aspecto m\u00e1is rechamante da posmodernidad, un aspecto que en parte denuncia Michel Foucault entendendo a verdade como un relato constru\u00eddo co \u00fanico fin do control totalitario da cidadan\u00eda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ao mesmo tempo a discusi\u00f3n sobre a posverdad durante as elecci\u00f3ns presidenciais en Estados Unidos foi acompa\u00f1ada pola campa\u00f1a de \u00ab<em>fake news<\/em>\u00ab, unha serie de noticias falsas que a xente replicaba basicamente por Facebook. Ante a demanda de noticias por parte dos seguidores pol\u00edticos dos candidatos, novos emprendedores atoparon unha maneira f\u00e1cil de ga\u00f1ar di\u00f1eiro coa produci\u00f3n de noticias co \u00fanico obxectivo de que acabasen convert\u00e9ndose en virales, buscando o m\u00e1ximo de reproduci\u00f3ns e transmisi\u00f3ns por Facebook e polas redes sociais.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64860\" aria-describedby=\"caption-attachment-64860\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64860\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-1024x719.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"449\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-1024x719.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-300x211.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64860\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio da posverdade<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Unhas noticias eran o produto da m\u00e1is pura mentira ou de quen sinxelamente manipulaban as noticias xa existentes para producir o efecto desexado nos seus lectores. Esta oferta de noticias foi moi ben recibida por un tipo de p\u00fablico, sobre todo por parte do p\u00fablico conservador estadounidense. Un electorado que xa hai alg\u00fans anos que o partido republicano ha illado do mundo ilustrado, dando cabida ao discurso negacionista da evoluci\u00f3n e do cambio clim\u00e1tico, \u00e1 retirada dos fondos p\u00fablicos dos centros de planificaci\u00f3n familiar, que combateu a negociaci\u00f3n colectiva e bloqueou o sistema p\u00fablico de sa\u00fade, ou protexeu o lobby da posesi\u00f3n de armas mentres invocaba \u00e1 liberdade, unha demostraci\u00f3n m\u00e1is de que o concepto de posverdad non \u00e9 tampouco tan recente. Como di Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00aba verdade non est\u00e1 f\u00f3ra do poder, nin sen poder (non \u00e9, a pesar dun mito, do que ser\u00eda preciso reconstru\u00edr a historia e as funci\u00f3ns, a recompensa dos esp\u00edritos libres, o fillo de longas soidades, o privilexio daqueles que souberon emanciparse)\u00bb.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Certamente, e segundo Foucault<sup>1<\/sup>, o saber transmitido adopta sempre unha aparencia positiva mentres xoga \u00e1 exclusi\u00f3n para os que non te\u00f1en dereito ao co\u00f1ecemento ou s\u00f3 para un tipo imposto por un filtro escondido baixo un aspecto desinteresado, universal e obxectivo de co\u00f1ecemento. Un saber que \u00e9 dirixido polos \u00abcircu\u00edtos reservados do saber\u00bb que forman o aparello de produci\u00f3n, a administraci\u00f3n e o goberno, en definitiva os poderes que te\u00f1en a capacidade de dirixir as mensaxes que queren dar aos seus electores e que implica a s\u00faa formaci\u00f3n, para acabar obtendo a s\u00faa conformidade pol\u00edtica. Donald Trump rompe as\u00ed a dicotom\u00eda que o saber oficial representa ao poder pol\u00edtico dentro dunha clase acomodada en contraposici\u00f3n coa loita dos movementos populares polos seus dereitos. El busca, aproveita e manipula o discurso da defensa das clases populares para facerse co poder do saber oficial. Entende a expresi\u00f3n da orde do discurso de Michel Foucault para cambiar os referentes comunicativos e de influencia que hab\u00edan ata agora mentres manipula o discurso, as pr\u00e1cticas e os eventos que ata o momento constitu\u00edan as linguaxes do poder, condicionando a creaci\u00f3n, a produci\u00f3n e a maneira de difundir as mensaxes dentro da sociedade, e creando un discurso verdadeiro para a s\u00faa propia sociedade. Como exp\u00f3n Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00abA verdade \u00e9 deste mundo; est\u00e1 producida aqu\u00ed grazas a m\u00faltiples imposici\u00f3ns. Ten aqu\u00ed efectos reglamentados de poder. Cada sociedade ten o seu r\u00e9xime de verdade, a s\u00faa \u00abpol\u00edtica xeral da verdade\u00bb: \u00e9 dicir, os tipos de discursos que ela acolle e fai funcionar como verdadeiros; os mecanismos e as instancias que permiten distinguir os enunciados verdadeiros ou falsos, a maneira de sancionar uns e outros; as t\u00e9cnicas e os procedementos que son valorizados para a obtenci\u00f3n da verdade; o estatuto daqueles encargados de dicir que \u00e9 o que funciona como verdadeiro.\u00bb<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Deste xeito logra que o seu electorado desconf\u00ede dos grandes medios de noticias tradicionais, uns medios que de maneira maioritaria apoiaran a candidatura de Hillary Clinton e que se atoparon sorprendidos ao ver que a s\u00faa capacidade de influencia fora superada por outras formas de transmisi\u00f3n de noticias e de informaci\u00f3n a trav\u00e9s das redes. Unha oferta nova e que resultou moito m\u00e1is efectiva.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_64861\" aria-describedby=\"caption-attachment-64861\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64861\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-1024x556.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-1024x556.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-300x163.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64861\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio da posverdade<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un redactor de noticias falsas, nunha entrevista ao diario <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-intersect\/wp\/2016\/11\/17\/facebook-fake-news-writer-i-think-donald-trump-is-in-the-white-house-because-of-me\/?tid=sm_tw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Washington Post<\/a><sup>5<\/sup>, explica como os electores de Trump non verificaban ningunha noticia antes de facela viral por Facebook e como de maneira compulsiva apoiaban calquera noticia que estivese ali\u00f1ada coas s\u00faas tesis pol\u00edticas. Nas semanas precedentes ao d\u00eda da vitoria de Donald Trump nas elecci\u00f3ns do 8 de novembro, proliferou unha gran cantidade de informaci\u00f3ns falsas e fantasiosas que circulaban por Facebook, provocando a acusaci\u00f3n a esta rede social de contribu\u00edr \u00e1 s\u00faa vitoria ao deixar circular pola s\u00faa rede as noticias falsas. Neste caso a estratexia de Trump ten en conta que o importante non \u00e9 a verdade, sen\u00f3n o conxunto de regras segundo as cales se discrimina o verdadeiro do falso, tal como explica Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00abExiste un combate \u00abpola verdade\u00bb, ou polo menos \u00abao redor da verdade\u00bb -unha vez m\u00e1is ent\u00e9ndase ben que por verdade non quero dicir \u00abo conxunto de cousas verdadeiras que hai que descubrir ou facer aceptar\u00bb, sen\u00f3n \u00abo conxunto de regras segundo as cales se discrimina o verdadeiro do falso e l\u00edganse ao verdadeiro efectos pol\u00edticos de poder\u00bb; ent\u00e9ndese as\u00ed mesmo que non se trata dun combate \u00aben favor\u00bb da verdade sen\u00f3n en torno ao estatuto de verdade e ao papel econ\u00f3mico-pol\u00edtico que xoga. Hai que pensar os problemas pol\u00edticos dos intelectuais non en termos de \u00abciencia\/ideolox\u00eda\u00bb sen\u00f3n en termos de \u00abverdade\/poder\u00bb\u00bb.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hai que ser conscientes de que as redes sociais son a segunda fonte de informaci\u00f3n de noticias pol\u00edticas estadounidenses por detr\u00e1s da televisi\u00f3n. Mark Zuckerberg, presidente e fundador de Facebook, negou a acusaci\u00f3n pero se reco\u00f1eceu que os usuarios estaban inclinados a compartir e ler os artigos que est\u00e1n ali\u00f1ados coas s\u00faas posici\u00f3ns ideol\u00f3xicas persoais previas. Ent\u00f3n \u00e9 cando Mark Zuckerberg anuncia 7 <a href=\"http:\/\/thefreethoughtproject.com\/facebook-censor-fake-news-zuckerberg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">puntos<\/a><sup>6<\/sup>\u00a0para tentar controlar as noticias falsas, \u00e1 vez que se defend\u00eda dicindo que pod\u00eda certificar que o 99% das noticias que corren por <a href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2016\/11\/13\/mark-zuckerberg-says-99-percent-of-facebook-is-authentic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Facebook<\/a><sup>7<\/sup>\u00a0te\u00f1en a garant\u00eda de veracidade, un feito absolutamente imposible de comprobar. Igualmente tentou defenderse meses antes das elecci\u00f3ns dicindo que Facebook era s\u00f3 unha plataforma tecnol\u00f3xica e que non era responsable dos seus contidos, pero cando di estas palabras esquece a s\u00faa capacidade de censurar o sexo e os espidos nas s\u00faas p\u00e1xinas, unha boa mostra do que pode chegar a facer se llo prop\u00f3n e inter\u00e9salle. Pero o que di <a href=\"https:\/\/qz.com\/836079\/mark-zuckerberg-says-fake-news-on-facebook-could-not-have-influenced-the-2016-election-of-donald-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Quarz<\/a><sup>8\u00a0<\/sup>\u00e9 que Donald Trump investiu 56 mill\u00f3ns de d\u00f3lares en propaganda en Facebook, case o mesmo que en televisi\u00f3n (68 mill\u00f3ns). Como di Foucault<sup>1\u00a0<\/sup><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab<em>A \u00abverdade\u00bb est\u00e1 ligada circularmente aos sistemas de poder que a producen e mant\u00e9\u00f1ena, e para os efectos de poder que induce e que a acompa\u00f1an. \u00abR\u00e9xime\u00bb da verdade\u00bb.\u00a0<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Este conxunto de declaraci\u00f3ns contraditorias de Mark Zuckerberg s\u00f3 serven para explicar que a forma de uso destas plataformas est\u00e1 por diante dos que os seus propietarios poden chegar a pensar e planificar. Segundo <a href=\"https:\/\/www.buzzfeed.com\/craigsilverman\/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook?utm_term=.wvXALYk0L#.diBYkaGAk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">BuzzFeed<\/a><sup>9<\/sup>\u00a0a maior\u00eda das 20 historias falsas que vend\u00edan webs especializadas \u00abhoax\u00bb ou blogues partidistas provocaron 8,7 mill\u00f3ns de interacci\u00f3ns, mentres que as 20 dos lugares considerados serios The New York Times, The Washington Post e o Huffington Post obtiveron 7,4 mill\u00f3ns de reacci\u00f3ns.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O xefe de campa\u00f1a de Donald Trump e dono da web ultra Breibart, Steve Bannon, tivo claro que unha das claves para levar a Trump a ga\u00f1ar as elecci\u00f3ns era a s\u00faa capacidade de expansi\u00f3n dentro de Facebook e con el a expansi\u00f3n da s\u00faa web Breitbart ao p\u00fablico de masas. Unha expansi\u00f3n que tivo unha segunda parte enfocada cara a unha mirada a Europa e nas elecci\u00f3ns presidenciais en Francia. Unha investigaci\u00f3n de BuzzFeed<sup>10<\/sup>, desvela que as noticias falsas que foron colgadas en Facebook para a campa\u00f1a electoral de Trump supuxeron o 38% dos total das mensaxes emitidas a trav\u00e9s das redes sociais, mentres que os de Clinton foron o 20%.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nun estudo de <a href=\"https:\/\/www.gutierrez-rubi.es\/2016\/12\/09\/tiene-facebook-la-clave-del-exito-electoral-de-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Antoni Guti\u00e9rrez-Rub\u00ed<\/a><sup>11<\/sup>, que analiza o uso de Facebook por parte de Clinton e Trump durante a campa\u00f1a (do 12 de setembro ao 19 de novembro) di que a televisi\u00f3n de Trump foi realmente Facebook Live e os seus diarios foron verdadeiramente os muros desta plataforma utilizada polo 70% dos cidad\u00e1ns norteamericanos. Trump converteu Facebook na s\u00faa ferramenta de persuasi\u00f3n, convicci\u00f3n e mobilizaci\u00f3n, salt\u00e1ndose a calquera intermediario, xa fosen os xornalistas, os programas, as canles, os propietarios, etc\u00e9tera.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64862\" aria-describedby=\"caption-attachment-64862\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64862\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-1024x435.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-1024x435.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-300x128.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64862\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverda<\/span>d<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam\u00e9n na <a href=\"http:\/\/www.uruguaypiensa.org.uy\/imgnoticias\/680.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>El Orden del Discurso<\/em><\/a><sup>12<\/sup>,\u00a0Michel Foucault exponnos que o poder se pode lograr mediante a normalizaci\u00f3n e aceptaci\u00f3n por parte da sociedade dunha ideolox\u00eda ou un discurso. Os discursos do poder buscan a maneira de deixar claro e separar o que para esta sociedade consid\u00e9rase normal ou aceptable, e ao mesmo tempo o que se considera indesexable e rechazable. Un principio b\u00e1sico de exclusi\u00f3n que explica Foucault \u00e9 absolutamente estrat\u00e9xico para Donald Trump no momento que busca fixar nas mentes dos seus votantes americanos mensaxes como que a inmigraci\u00f3n ou a econom\u00eda p\u00f3dense solucionar facilmente desterrando a inmigrantes e convert\u00e9ndoos en indesexables. As\u00ed desculpabiliza aos \u00abbos americanos\u00bb e responsabiliza \u00e1 parte de p\u00fablico que non lle interesa. Unha estratexia para constru\u00edr unha posverdad que nun principio parec\u00eda unha gran farsa, pero que deu unha visi\u00f3n de soluci\u00f3n a un 40% dos norteamericanos.<\/p>\n<blockquote><p><em>\u00abA cuesti\u00f3n pol\u00edtica, en suma, non \u00e9 o erro, a ilusi\u00f3n, a conciencia alienada ou a ideolox\u00eda: \u00e9 a verdade mesma\u00bb.<\/em> Foucault\u00a0<sup>1<\/sup><\/p><\/blockquote>\n<p>Marc Chalamanch \u00b7 Arquitecto<br \/>\nBarcelona. Xullo\u00a02017<\/p>\n<p>Notas:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>1 <\/sup>Foucault, Michel, Alvarez-Ur\u00eda, F., &amp; Varela, J. (1992). Microf\u00edsica del poder. La Piqueta. <a href=\"https:\/\/docs.google.com\/viewer?a=v&amp;pid=sites&amp;srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxhcG9ydGFjaW9uZXNmaWxvc29maWNhczRzZWN8Z3g6MmRjMjI0YmY4ZTMwNjgxZQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Disponible a\u00a0[Consulta 15 mar\u00e7 2017] cap\u00edtol \u00abVerdad y Poder\u00bb p\u00e0g. p\u00e0g.175- 189<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>2 <\/sup>the Oxford Dictionaries <a href=\"https:\/\/languages.oup.com\/word-of-the-year\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Word of the Year 2016<\/a> is\u00a0<em>post-truth.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>3 <\/sup>Foucault, Michel (1969) \u00ab\u00bfQu\u00e9 es un autor?\u00bb. A: <a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/gp\/product\/8449328608?ie=UTF8&amp;tag=wwwveredeses-21&amp;camp=3638&amp;linkCode=xm2&amp;creativeASIN=8449328608\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Obras esenciales de Michel Foucault I<\/a>. Barcelona: Paid\u00f3s, 1999.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>4 <\/sup>Tubella, Imma; Alberich, Jordi (2011) \u00abEls media en la societat de la informaci\u00f3\u00bb M\u00f2dul 1. Nous vells mitjans, noves velles teories. FUOC, 2011<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>5 <\/sup>Dewey, Caitlin (2016) Facebook fake-news writer: \u2018<a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-intersect\/wp\/2016\/11\/17\/facebook-fake-news-writer-i-think-donald-trump-is-in-the-white-house-because-of-me\/?tid=sm_tw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">I think Donald Trump is in the White House because of me<\/a>\u2019. Washington Post<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>6\u00a0<\/sup>Bernish, Claire (2016) Zuckerberg <a href=\"http:\/\/thefreethoughtproject.com\/facebook-censor-fake-news-zuckerberg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Just Revealed Facebook\u2019s 7-Point Plan to Censor \u201cFake News\u201d and It\u2019s Chilling. The free Thought project<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>7 <\/sup>Ge, Linda (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2016\/11\/13\/mark-zuckerberg-says-99-percent-of-facebook-is-authentic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Zuckerberg: over 99 percent of Facebook content is authentic<\/a>\u00bb . Engadget.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>8 <\/sup>Fernholz, Tim (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/qz.com\/836079\/mark-zuckerberg-says-fake-news-on-facebook-could-not-have-influenced-the-2016-election-of-donald-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Zuckerberg says fake news on Facebook could not have influenced the 2016 election<\/a>\u00ab. Qz.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>9 <\/sup>Silverman, Craig (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.buzzfeed.com\/craigsilverman\/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook?utm_term=.wvXALYk0L#.diBYkaGAk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">This Analysis Shows How Viral Fake Election News Stories Outperformed Real News On Facebook<\/a>\u00bb Buzzfeed.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>10 <\/sup>Silverman, Craig; Hall, Ellie; Strapagiel, Lauren; Singer-Vine, Jeremy; Shaban, Hamza (2016) \u00abHyperpartisan Facebook Pages Are Publishing False And Misleading Information At An Alarming\u00a0Rate\u00bb. Buzzfeed.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>11 <\/sup>Gutierrez-rubi, Antoni (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.gutierrez-rubi.es\/2016\/12\/09\/tiene-facebook-la-clave-del-exito-electoral-de-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00bfTiene Facebook la clave del \u00e9xito electoral de Trump?<\/a>\u00ab. Gutierrez-rubi.es<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>12 <\/sup>Foucault, M. (1999). <a href=\"http:\/\/www.uruguaypiensa.org.uy\/imgnoticias\/680.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">El orden del discurso<\/a>, trad.\u00a0<em>Alberto Gonz\u00e1lez, Tusquets, Barcelona<\/em>.<\/p>\n<p>[:en]<figure id=\"attachment_64858\" aria-describedby=\"caption-attachment-64858\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64858\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-1024x411.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad Marc Chalamanch\" width=\"640\" height=\"257\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-1024x411.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-300x120.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg 1614w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64858\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, prelude of post truth\u00a0\u00a0<\/span><\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p><strong>New old men it happens, new old theories.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Last November 8, 2016 Donald Trump gains the presidential choices of the United States of America against any forecast, making triumph a new way of doing politics that marks the entry to a new age of interrelationship between countries worldwide.\u00a0A few months before it seemed &#8211; according to all the polls &#8211; that Hillary Clinton had the gained choices, thanks to having the support of a great part of the political, economic, cultural and journalistic power, included the traditionally republican newspapers. But in the last weeks Donald Trump and his \u00abautoconstruction\u00bb of a leader&#8217;s image antielites, and from a xenophobic speech, in opposition to the immigration and with frontal assaults to the traditional press, they obtained a major presence in the mass media up to the point of turning in decisive for his choice.\u00a0It created a political speech and it was issued across political institutions, which was spread in the mass media across controversial declarations that were got like acceptable for the company where and for those who were issued. Trump&#8217;s strategy was directed to dominate the production and the diffusion of the truth in the style of five points that <a href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/en\/tag\/michel-foucault\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Michel Foucault<\/a><sup>1<\/sup>\u00a0was explaining:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00abIn companies like ours the \u00abpolitical economy\u00bb of the truth is characterized by five historically important features: the \u00abtruth\u00bb is centred on the form of the scientific speech and in the institutions that produce it; it is submitted to a constant economic and political incitement (need indeed both for the economic production and for the political power); it is a low object diverse forms of an immense diffusion and consumption (it circulates in devices of education or of information which extension is relatively wide in the social body in spite of certain strict limitations);\u00a0it is produced and transmitted under the not exclusive control but if dominant of some big political or economic devices (university, army, writing, mass media); in end, it is the core of the question of the whole political debate and of the whole social clash (\u00abideological\u00bb fights)\u00bb.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Of the set of these strategies a new concept went out, the<strong> post truth<\/strong>, which cannot come undone of the crisis of credibility of the traditional mass media and of saying \u00abaims\u00bb, together with the force of them social networks with which it managed to come to the electorate and to give I overturn to his intentions of vote. As Foucault was affirming, the power has to be analyzed in a circular way and in chain, and without few ones being able to be centralized in hands of some, without capacity of the power to appropriate it. The power works and is exercised in network, where the individuals not only can suffer it if not also they can exercise it.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Since precedent we had the surprise that the <em>Brexit<\/em> had supposed in the United Kingdom, from the blow to the process of peace with the FARC in Colombia and of the vision that <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Black_Mirror_(serie_de_televisi%C3%B3n)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Black Mirror<\/a> had given us of the world. Then there comes to us Donald Trump&#8217;s victory that supposes the occlusion of the word \u00abPost truth\u00bb as definition of the current time in which we live. Michel Foucault was saying that the speech does not reflect the reality, but he constructs it, for which was trying to understand the contexts and the genealogy of the speech. In this respect it was not seeking to show the truth or falsehood of the propositions, but the \u00bb rate of check \u00bb referred to the context and to the structures that allow that a speech should end up by turning really.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">The neologism \u00ab<strong><a href=\"https:\/\/psicologiaymente.net\/social\/posverdad\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Post truth<\/a><\/strong>\u00bb or emotive truth, <em>\u00abPost truth\u00bb<\/em>, allows to describe a current way of creating and shaping the public opinion where the objective facts have less capacity of influence than the appeal to the emotions and to the personal beliefs. That is to say, that what makes us feel what happens is more important than what really it is happening.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">In politics the debate places in the appeals to the emotions disconnected of the facts. It is not also an exceptional fact since 80 % of the political campaigns resorts to a feeling, and especially, to the fear. But we are in that the posverdad can that the bottom does not change but if the form.\u00a0There is exceeded the fact of forging the truth on having understood that the appearance indeed is more important than the own truth, that is to say, that the true stories happen in a background after the modification of the reality with a few concrete ends. In this respect the politics transforms the contexts, mixes the concepts and gives the return to the truth according to his aims. Definitively it is simply lie, swindle or falsehood concealed under the name turned in politically correctly of posverdad. In the year 2016 the dictionaries of Oxford considered to be the word of the year \u00ab<strong><a href=\"https:\/\/en.oxforddictionaries.com\/definition\/post-truth\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Post truth<\/em><\/a><\/strong>\u00bb\u00a0<sup>2\u00a0<\/sup>due to the increase of his utilization of 2.000 % I respect a year 2015 due to his use in relation with the Brexit and in the latter presidential choices in the United States.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">The excessive exhibition in the social networks, his popularity and her on information that Internet offers they serve the political parties and his supporters as direct channel of communication with the citizens without happening for any type of filter not journalistically not of recognition of the sources of information, making eliminate this way the author&#8217;s category that Michel Foucault<sup>3\u00a0<\/sup>develops. The intensive use of Internet has transformed the nature of the communication into the contemporary companies, an environment that turns out to be increasingly problematic and complex after having overcome the communication thought exclusively about unidirectional key. This allows to develop a series of strategies of black propaganda based on the loss of prestige, the falsehood and the disinformation with a few concrete aims since already there had developed Joseph Goebbels, the secretary of\u00a0Nazi advertising. Therefore they are ideas that are not new, already in the middle of s. The XXth Orwell was speaking about the Department of the Truth and about the newspeak in his novel \u00ab1984\u00bb and at the same time as Foucault was doing it on the pan\u00f3ptico and the means as mechanism of social control to \u00abMonitoring and punishing\u00bb not very far from what it tries the post truth: prublicity, disinformation and massive distraction; a few meanings that are not new steps. For the postestructuralistas like Michel Foucault nothing joins already the significant one with the meaning bringing adrift of the meaning and of the truth<sup>4<\/sup>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Many politicians have transformed the costly art of finding the truth in a construction of truths <em>fastnews<\/em>. They do not elaborate his ephemeral truths on the philosophical bases of the truth, derived from the postmodernity, but for his pragmatic, improper use and ignoring that it demonstrates the skepticism and the weariness with the big ideal ones of the past. It is true that the impossibility of the unequivocal, last and only foundation of the truth is the most showy aspect of the postmodern era, an aspect that partly Michel Foucault denounces understanding the truth as a statement constructed with the only end of the totalitarian control of the citizenship.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">At the same time the discussion on the posverdad during the presidential choices in The United States was accompanied by the campaign of \u00ab<em>fake news<\/em>\u00ab, a series of false news that the people were answering basically for Facebook. Before the demand of news on the part of the political followers of the candidates, new entrepreneurs found a way easy to gain money with the production of news with the only aim that they were finishing turning in viral, looking for the maximum of reproductions and transmissions for Facebook and for the social networks.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64860\" aria-describedby=\"caption-attachment-64860\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64860\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-1024x719.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"449\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-1024x719.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2-300x211.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64860\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, prelude of post truth<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">A few news was the product of the purest lie or of whom simply they were manipulating the already existing news to produce the effect wished in his readers. This offer of news was very well got for a type of public, especially on the part of the conservative American public.\u00a0An electorate that already for some years the republican party has isolated of the illustrated world, giving content to the speech negacionista of the evolution and of the climate change, to the retreat of the public funds of the family-planning clinics, which has attacked the collective bargaining and has blocked the public system of health, or has protected the lobby of the possession of weapon while it was invoking to the freedom, one more demonstration of which the concept of posverdad is not so recent either. As he says Foucault<sup>1<\/sup><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00abThe truth is not out of the power, not without power (it is not, in spite of a myth, of which it would be necessary to reconstruct the history and the functions, the reward of the free spirits, the son of long lonelinesses, the privilege of those that have could become emancipated)\u00bb.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Certainly, and as Foucault<sup>1<\/sup>, to know transmitted adopts always a positive appearance while it plays to the exclusion for those that they do not have right to the knowledge or only for a type imposed by a filter hidden under a disinterested, universal and objective aspect of knowledge.\u00a0One to know that it is directed by the \u00abcircuits reserved of to know\u00bb that they form the device of production, the administration and the government, definitively the power that have the aptitude to direct the messages that want to give his electors and that his formation implies, to end up by obtaining his political conformity.\u00a0Donald Trump breaks this way the dichotomy that to know official represents to the political power inside a class accommodated in contraposition with the fight of the popular movements by his rights. He searches, takes advantage and manipulates the speech of the defense of the popular classes official is made by the power of know. He understands the expression of the order of Michel Foucault&#8217;s speech to change the communicative modals and of influence that existed till now while it manipulates the speech, the practices and the events that up to the moment were constituting the languages of the power, determining the creation, the production and the way of spreading the messages inside the company, and creating a real speech for his own company. Since it raises Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00abThe truth is of this world; it is produced here thanks to multiple impositions. It has here effects regulated of power. Every company has his regime indeed, his \u00abgeneral politics of the truth\u00bb: it is to say, the types of speeches that she receives and makes work like real; the mechanisms and the instances that allow to distinguish the real or false terms of reference, the way of sanctioning some and others; the technologies and the procedures that are valued for the obtaining of the truth; the statute of those managers of saying what is what works like really.\u00bb<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Thus it achieves that his electorate distrusts the big means of traditional news, a few means that in a majority way had supported Hillary Clinton&#8217;s candidacy and that were surprised on having seen that his capacity of influence had been overcome by other forms of transmission of news and of information across the networks. A new offer and that has turned out to be much more effective.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64861\" aria-describedby=\"caption-attachment-64861\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64861\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-1024x556.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-1024x556.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3-300x163.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o3.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64861\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, prelude of post truth<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">An editor of false news, in an interview to the diary <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-intersect\/wp\/2016\/11\/17\/facebook-fake-news-writer-i-think-donald-trump-is-in-the-white-house-because-of-me\/?tid=sm_tw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Washington Post<\/a><sup>5<\/sup>, explains how the electors of Trump were not checking any news before making her viral for Facebook and how in a compulsive way they were supporting any news that was aligned by his political thesis.\u00a0In the previous weeks in the day of Donald Trump&#8217;s victory in the choices of November 8, there proliferated a great quantity of false and prone to fantasizing information that were circulating along Facebook, provoking the accusation this social network of having contributed to his victory on having stopped to circulate along his network the false news. In this case Trump&#8217;s strategy bears in mind that the important thing is not true, but the set of rules according to which the real thing of the false thing is discriminated, as it explains Foucault<sup>1<\/sup>:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00abA combat exists \u00abfor the truth\u00bb, or at least \u00ababout the truth\u00bb -once again time more there be understood well that for truth I do not want to say \u00abthe set of real things that it is necessary to discover or make agree\u00bb, but \u00abthe set of rules according to which the real thing of the false thing is discriminated and political effects of power unite to real\u00bb; there is understood likewise that it is not a question of a combat \u00abin favor\u00bb of the truth but concerning the statute indeed and to the economic-political paper that it plays. It is necessary to think the political problems of the intellectual ones not about terms of \u00abscience \/ ideology\u00bb but about terms of \u00abtruth \/ power\u00bb\u00bb.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">It is necessary to be conscious that the social networks are the second source of information of political American news behind the television. Mark Zuckerberg, president and founder of Facebook, he denied the accusation but if it admitted that the users were inclined to share and read the articles that are aligned by his ideological personal previous positions.\u00a0Then it is when Mark Zuckerberg announces 7 <a href=\"http:\/\/thefreethoughtproject.com\/facebook-censor-fake-news-zuckerberg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">points<\/a><sup>6<\/sup>\u00a0 to try to control the false news, at the time that it was defending itself saying that it could certify that 99 % of the news that run for <a href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2016\/11\/13\/mark-zuckerberg-says-99-percent-of-facebook-is-authentic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Facebook<\/a><sup>7<\/sup>\u00a0has the guarantee of veracity, a fact absolutely impossible to verify. Equally it tried to defend months before the choices saying that Facebook was only a technological platform and that it was not responsible for his contents, but when he says these words he forgets his aptitude to censure the sex and the nudes in his pages, a good sample of what it can manage to do if one proposes it and he is interested in it.\u00a0But what he says <a href=\"https:\/\/qz.com\/836079\/mark-zuckerberg-says-fake-news-on-facebook-could-not-have-influenced-the-2016-election-of-donald-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Quarz<\/a><sup>8\u00a0<\/sup>is that Donald Trump invested 56 million dollars in propaganda in Facebook, almost the same thing that in television (68 millions). As he says Foucault<sup>1\u00a0<\/sup><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00abThe \u00abtruth\u00bb is tied circular to the systems of power that produce it and support it, and to the effects of power that it induces and that they accompany her. \u00abRegime\u00bb of the truth<em>\u00ab.\u00a0<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">This set of Mark Zuckerberg&#8217;s contradictory declarations only serve to make clear that the form of use of these platforms is ahead of that his owners can manage to think and plan. As <a href=\"https:\/\/www.buzzfeed.com\/craigsilverman\/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook?utm_term=.wvXALYk0L#.diBYkaGAk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">BuzzFeed<\/a><sup>9<\/sup>\u00a0the majority of 20 false histories that were selling specialized webs \u00abhoax\u00bb or partisan blogs provoked 8,7 million interactions, whereas the 20 of the considered places serious The New York Times, The Washington Post and the Huffington Post obtained 7,4 million reactions.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">The chief of campaign of Donald Trump and owner of the web ultra Breibart, Steve Bannon, had clear that one of the keys to lead Trump to gaining the choices was his capacity of expansion inside Facebook and with him the expansion of his web Breitbart to the public of masses. An expansion that had the second part focused towards a look on Europe and in the presidential choices in France. An investigation of BuzzFeed<sup>10<\/sup>, it reveals that the false news that were hung on Facebook for Trump&#8217;s electoral campaign supposed 38 % of the total of the messages issued across the social networks, whereas those of Clinton were 20 %.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">In Antoni <a href=\"https:\/\/www.gutierrez-rubi.es\/2016\/12\/09\/tiene-facebook-la-clave-del-exito-electoral-de-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Antoni Guti\u00e9rrez-Rub\u00ed<\/a>&#8216;s<sup>11<\/sup>\u00a0study, which analyzes Facebook&#8217;s use on the part of Clinton and Trump during the campaign (from September 12 to November 19) says that Trump&#8217;s television was really Facebook Live and his diaries they were really the walls of this platform used by 70 % of the North American citizens. Trump turned Facebook into his tool of persuasion, conviction and mobilization, skipping to any intermediary, already they were the journalists, the programs, the channels, the owners, etc.<\/p>\n<figure id=\"attachment_64862\" aria-describedby=\"caption-attachment-64862\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-64862\" src=\"http:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-1024x435.jpg\" alt=\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad \" width=\"640\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-1024x435.jpg 1024w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4-300x128.jpg 300w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch-o4.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-64862\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #999999;\">Foucault &#8211; Trump, prelude ot post truth<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Also in <a href=\"http:\/\/www.uruguaypiensa.org.uy\/imgnoticias\/680.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>The Order\u00a0of the Speech<\/em><\/a><sup>12<\/sup>,Michel Foucault us raises that the power can be achieved by means of the normalization and acceptance on the part of the company of an ideology or a speech. The speeches of the power look for the way of clarifying and separating what for this company is considered to be normal or acceptable, and at the same time what is considered to be undesirable and rejectable. A basic beginning of exclusion that Foucault explains is absolutely strategic for Donald Trump in the moment that seeks to fix in the minds of his American voters messages like that the immigration or the economy can be solved easily exiling immigrants and turning them in undesirable.\u00a0This way don\u00b4t blames to the \u00abgood Americans\u00bb and it makes \u0003responsible to the public&#8217;s part in that he is not interested. A strategy to construct a post truthd that in a beginning was looking like a great farce, but that gave a vision of solution to 40 % of the North Americans.<\/p>\n<blockquote><p><em>\u00abThe political question, in sum, is not the mistake, the illusion, the mentally ill conscience or the ideology: it is the truth itself\u00bb.<\/em> Foucault\u00a0<sup>1<\/sup><\/p><\/blockquote>\n<p>Marc Chalamanch \u00b7 Architect<br \/>\nBarcelona. July 2017<\/p>\n<p>Notes:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>1 <\/sup>Foucault, Michel, Alvarez-Ur\u00eda, F., &amp; Varela, J. (1992). Microf\u00edsica del poder. La Piqueta. <a href=\"https:\/\/docs.google.com\/viewer?a=v&amp;pid=sites&amp;srcid=ZGVmYXVsdGRvbWFpbnxhcG9ydGFjaW9uZXNmaWxvc29maWNhczRzZWN8Z3g6MmRjMjI0YmY4ZTMwNjgxZQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Disponible a\u00a0[Consulta 15 mar\u00e7 2017] cap\u00edtol \u00abVerdad y Poder\u00bb p\u00e0g. p\u00e0g.175- 189<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>2 <\/sup>the Oxford Dictionaries <a href=\"https:\/\/languages.oup.com\/word-of-the-year\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Word of the Year 2016<\/a> is\u00a0<em>post-truth.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>3 <\/sup>Foucault, Michel (1969) \u00ab\u00bfQu\u00e9 es un autor?\u00bb. A: <a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/gp\/product\/8449328608?ie=UTF8&amp;tag=wwwveredeses-21&amp;camp=3638&amp;linkCode=xm2&amp;creativeASIN=8449328608\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Obras esenciales de Michel Foucault I<\/a>. Barcelona: Paid\u00f3s, 1999.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>4 <\/sup>Tubella, Imma; Alberich, Jordi (2011) \u00abEls media en la societat de la informaci\u00f3\u00bb M\u00f2dul 1. Nous vells mitjans, noves velles teories. FUOC, 2011<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>5 <\/sup>Dewey, Caitlin (2016) Facebook fake-news writer: \u2018<a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/news\/the-intersect\/wp\/2016\/11\/17\/facebook-fake-news-writer-i-think-donald-trump-is-in-the-white-house-because-of-me\/?tid=sm_tw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">I think Donald Trump is in the White House because of me<\/a>\u2019. Washington Post<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>6\u00a0<\/sup>Bernish, Claire (2016) Zuckerberg <a href=\"http:\/\/thefreethoughtproject.com\/facebook-censor-fake-news-zuckerberg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Just Revealed Facebook\u2019s 7-Point Plan to Censor \u201cFake News\u201d and It\u2019s Chilling. The free Thought project<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>7 <\/sup>Ge, Linda (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2016\/11\/13\/mark-zuckerberg-says-99-percent-of-facebook-is-authentic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Zuckerberg: over 99 percent of Facebook content is authentic<\/a>\u00bb . Engadget.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>8 <\/sup>Fernholz, Tim (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/qz.com\/836079\/mark-zuckerberg-says-fake-news-on-facebook-could-not-have-influenced-the-2016-election-of-donald-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Zuckerberg says fake news on Facebook could not have influenced the 2016 election<\/a>\u00ab. Qz.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>9 <\/sup>Silverman, Craig (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.buzzfeed.com\/craigsilverman\/viral-fake-election-news-outperformed-real-news-on-facebook?utm_term=.wvXALYk0L#.diBYkaGAk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">This Analysis Shows How Viral Fake Election News Stories Outperformed Real News On Facebook<\/a>\u00bb Buzzfeed.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>10 <\/sup>Silverman, Craig; Hall, Ellie; Strapagiel, Lauren; Singer-Vine, Jeremy; Shaban, Hamza (2016) \u00abHyperpartisan Facebook Pages Are Publishing False And Misleading Information At An Alarming\u00a0Rate\u00bb. Buzzfeed.com<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>11 <\/sup>Gutierrez-rubi, Antoni (2016) \u00ab<a href=\"https:\/\/www.gutierrez-rubi.es\/2016\/12\/09\/tiene-facebook-la-clave-del-exito-electoral-de-trump\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00bfTiene Facebook la clave del \u00e9xito electoral de Trump?<\/a>\u00ab. Gutierrez-rubi.es<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>12 <\/sup>Foucault, M. (1999). <a href=\"http:\/\/www.uruguaypiensa.org.uy\/imgnoticias\/680.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">El orden del discurso<\/a>, trad.\u00a0<em>Alberto Gonz\u00e1lez, Tusquets, Barcelona<\/em>.<\/p>\n<p>[:]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[:es] Nuevos viejos media, nuevas viejas teor\u00edas El pasado 8 de noviembre de 2016 Donald Trump gana las elecciones presidenciales de los Estados Unidos de Am\u00e9rica contra todo pron\u00f3stico, haciendo triunfar una nueva manera de hacer pol\u00edtica que marca la entrada a una nueva era de interrelaci\u00f3n entre pa\u00edses a nivel mundial. Pocos meses antes [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":58,"featured_media":64858,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5934,5951],"tags":[668,710,11911,11450,12392,1021,1121,4416,1152,1241,11477,1278],"class_list":["post-64857","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-articulos","category-slider-principal","tag-historia","tag-informacion","tag-informacionalismo","tag-marc-chalamanch","tag-michel-foucault","tag-pensamiento","tag-publicidad","tag-realidad","tag-red-social","tag-sociedad","tag-sociedad-red","tag-teoria"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>[:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:] - veredes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Toda la informaci\u00f3n sobre: [:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"[:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:] - veredes\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Toda la informaci\u00f3n sobre: [:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/veredesArquitecturayDivulgacion\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/chalamanch\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-07-16T22:01:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-13T18:59:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1614\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"648\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marc Chalamanch\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/chalamanch\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@veredes\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marc Chalamanch\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marc Chalamanch\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c0ab42f1692fafedfc6e3af213975d52\"},\"headline\":\"[:es]Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault &#8211; Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault &#8211; Trump, Foucault &#8211; Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]\",\"datePublished\":\"2017-07-16T22:01:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-13T18:59:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/\"},\"wordCount\":9458,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/06\\\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg\",\"keywords\":[\"historia\",\"informaci\u00f3n\",\"informacionalismo\",\"Marc Chalamanch\",\"Michel Foucault\",\"pensamiento\",\"publicidad\",\"realidad\",\"red social\",\"sociedad\",\"sociedad red\",\"teor\u00eda\"],\"articleSection\":[\"art\u00edculos\",\"slider principal\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/\",\"name\":\"[:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:] - veredes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/06\\\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg\",\"datePublished\":\"2017-07-16T22:01:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-13T18:59:50+00:00\",\"description\":\"Toda la informaci\u00f3n sobre: [:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/06\\\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/06\\\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg\",\"width\":1614,\"height\":648,\"caption\":\"Foucault - Trump, preludio de la posverdad Marc Chalamanch\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/\",\"name\":\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\",\"description\":\"veredes\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"veredes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\",\"alternateName\":\"veredes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/12\\\/veredes-logo-centrado_140x54.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/12\\\/veredes-logo-centrado_140x54.png\",\"width\":140,\"height\":54,\"caption\":\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/veredesArquitecturayDivulgacion\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/veredes\",\"https:\\\/\\\/instagram.com\\\/veredes\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/veredes-arquitectura-y-divulgacion\\\/\",\"https:\\\/\\\/es.pinterest.com\\\/veredes\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.tumblr.com\\\/veredes\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c0ab42f1692fafedfc6e3af213975d52\",\"name\":\"Marc Chalamanch\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/Marc-Chalamanch-96x96.jpeg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/Marc-Chalamanch-96x96.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/Marc-Chalamanch-96x96.jpeg\",\"caption\":\"Marc Chalamanch\"},\"description\":\"Es co-fundador del estudio de arquitectura y urbanismo ARCHIKUBIK Arquitecto y Urbanista licenciado por la ETSA de Barcelona, Universitat Polit\u00e8cnica de Catalunya. M\u00e1ster universitario \u00abSociedad de la Informaci\u00f3n y el Conocimiento\u00bb en la UOC (Universidad Abierta de Catalunya). Su investigaci\u00f3n acad\u00e9mica, apoyada en su experiencia profesional, va dirigida al an\u00e1lisis de la transformaci\u00f3n de la ciudad con sus actores, problem\u00e1ticas y retos en la Sociedad Red.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.chalamanch.com\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/chalamanch\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/chalamanch\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/marcchalamanch\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/chalamanch\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/author\\\/marc-chalamanch\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"[:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:] - veredes","description":"Toda la informaci\u00f3n sobre: [:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"[:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:] - veredes","og_description":"Toda la informaci\u00f3n sobre: [:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]","og_url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/","og_site_name":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/veredesArquitecturayDivulgacion\/","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/chalamanch","article_published_time":"2017-07-16T22:01:02+00:00","article_modified_time":"2023-03-13T18:59:50+00:00","og_image":[{"width":1614,"height":648,"url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marc Chalamanch","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/chalamanch","twitter_site":"@veredes","twitter_misc":{"Escrito por":"Marc Chalamanch","Tiempo de lectura":"15 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/"},"author":{"name":"Marc Chalamanch","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/person\/c0ab42f1692fafedfc6e3af213975d52"},"headline":"[:es]Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault &#8211; Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault &#8211; Trump, Foucault &#8211; Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]","datePublished":"2017-07-16T22:01:02+00:00","dateModified":"2023-03-13T18:59:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/"},"wordCount":9458,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg","keywords":["historia","informaci\u00f3n","informacionalismo","Marc Chalamanch","Michel Foucault","pensamiento","publicidad","realidad","red social","sociedad","sociedad red","teor\u00eda"],"articleSection":["art\u00edculos","slider principal"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/","name":"[:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:] - veredes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg","datePublished":"2017-07-16T22:01:02+00:00","dateModified":"2023-03-13T18:59:50+00:00","description":"Toda la informaci\u00f3n sobre: [:es]Foucault - Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch[:gl]Foucault - Trump, preludio da posverdade | Marc Chalamanch[:en]Foucault - Trump, Foucault - Trump, prelude of the post truth | Marc Chalamanch[:]","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#primaryimage","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg","contentUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Foucault-Trump-preludio-de-la-posverdad-Marc-Chalamanch.jpg","width":1614,"height":648,"caption":"Foucault - Trump, preludio de la posverdad Marc Chalamanch"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/foucault-trump-preludio-la-posverdad-marc-chalamanch\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/veredes.es\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Foucault &#8211; Trump, preludio de la posverdad | Marc Chalamanch"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#website","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/","name":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n","description":"veredes","publisher":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#organization"},"alternateName":"veredes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/veredes.es\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#organization","name":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n","alternateName":"veredes","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/veredes-logo-centrado_140x54.png","contentUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/veredes-logo-centrado_140x54.png","width":140,"height":54,"caption":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n"},"image":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/veredesArquitecturayDivulgacion\/","https:\/\/x.com\/veredes","https:\/\/instagram.com\/veredes\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/veredes-arquitectura-y-divulgacion\/","https:\/\/es.pinterest.com\/veredes\/","https:\/\/www.tumblr.com\/veredes"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/person\/c0ab42f1692fafedfc6e3af213975d52","name":"Marc Chalamanch","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Marc-Chalamanch-96x96.jpeg","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Marc-Chalamanch-96x96.jpeg","contentUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Marc-Chalamanch-96x96.jpeg","caption":"Marc Chalamanch"},"description":"Es co-fundador del estudio de arquitectura y urbanismo ARCHIKUBIK Arquitecto y Urbanista licenciado por la ETSA de Barcelona, Universitat Polit\u00e8cnica de Catalunya. M\u00e1ster universitario \u00abSociedad de la Informaci\u00f3n y el Conocimiento\u00bb en la UOC (Universidad Abierta de Catalunya). Su investigaci\u00f3n acad\u00e9mica, apoyada en su experiencia profesional, va dirigida al an\u00e1lisis de la transformaci\u00f3n de la ciudad con sus actores, problem\u00e1ticas y retos en la Sociedad Red.","sameAs":["http:\/\/www.chalamanch.com\/","https:\/\/www.facebook.com\/chalamanch","https:\/\/www.instagram.com\/chalamanch\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/marcchalamanch\/","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/chalamanch"],"url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/author\/marc-chalamanch\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/58"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64857\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}