{"id":29260,"date":"2016-03-14T06:00:26","date_gmt":"2016-03-14T05:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/veredes.es\/blog\/?p=29260"},"modified":"2022-03-17T09:28:21","modified_gmt":"2022-03-17T08:28:21","slug":"oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/","title":{"rendered":"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz"},"content":{"rendered":"<p>[:es]<figure id=\"attachment_29261\" aria-describedby=\"caption-attachment-29261\" style=\"width: 750px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29261\" title=\"Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer oscartenreiro.com\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"1126\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg 620w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-29261\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #888888;\">Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer | Fuente: <a href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/3\/3b\/Copan_ST.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wikimedia.org<\/a><\/span><\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Supero el cerco que la realidad pol\u00edtica nos tiende diariamente a todos y decido hablar<sup>1<\/sup> de Oscar Niemeyer (1907-2012) cuya longevidad ces\u00f3 en diciembre de 2012.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya una vez escrib\u00ed que hab\u00eda tenido el privilegio de conversar con \u00e9l en su estudio de la Avenida Atl\u00e1ntica frente a Copacabana en 1994. Hablamos de su Memorial de Am\u00e9rica Latina, conjunto que se hab\u00eda terminado hac\u00eda poco (1989), de su casa en R\u00edo-G\u00e1vea que nunca he dejado de admirar y de otras cosas que ya olvid\u00e9, aderezadas con algunos recuerdos de su ya muy lejana visita a Caracas en 1956 para el proyecto del Museo de Arte Moderno encargado por Inocente Palacios (1908-1996).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hombre de voz queda y hablar pausado, de baja estatura y cordialidad m\u00e1s bien escueta, fue muy comunicativo y hasta cari\u00f1oso durante la hora y tantos que me dedic\u00f3, siempre teniendo sobre la mesa un pliego de papel de croquis en el cual, con peque\u00f1os dibujos explicativos, documentaba su discurso. El d\u00eda anterior yo hab\u00eda estado con Lucio Costa<sup>2<\/sup> (1902-1998) quien me hab\u00eda hablado de <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Jo%C3%A3o_Filgueiras_Lima\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jo\u00e3o da Gama Filgueiras Lima<\/a>, Lel\u00e9 (1932) como un arquitecto interesante de las nuevas generaciones, as\u00ed que se lo mencion\u00e9 y se expres\u00f3 en t\u00e9rminos admirativos y de amistad sobre alguien de una generaci\u00f3n m\u00e1s joven. Pero hasta all\u00ed llegaron sus comentarios hacia lo de afuera, porque Niemeyer parec\u00eda estar totalmente entregado a s\u00ed mismo, muy consciente de su valor personal y poco dispuesto a hablar de otros, incluyendo a quienes pod\u00edan haberlo influido, como por ejemplo Le Corbusier, respecto a quien le ped\u00ed un comentario record\u00e1ndole su colaboraci\u00f3n con \u00e9l para el Ministerio de Educaci\u00f3n en Rio de Janeiro, 1936.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dijo muy poco pese a ser indudable que la obra temprana de Niemeyer fue influida por el suizo-franc\u00e9s y que adem\u00e1s lo un\u00eda a \u00e9l una admiraci\u00f3n natural que se deja ver en la carta fechada en Enero de 1963, publicada en las Obras Completas de Le Corbusier, en la que dice de la obra:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a1Qu\u00e9 hermosura! \u00a1Qu\u00e9 obra extraordinaria! \u00a1Qu\u00e9 lecci\u00f3n de idealismo y convicci\u00f3n profesional!<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Una admiraci\u00f3n que no implicaba sujeci\u00f3n sino capacidad para entender no s\u00f3lo <em>al otro, al diverso, al distinto<\/em>, sino tambi\u00e9n al Maestro. De quien fue diferenci\u00e1ndose a medida que re-elaboraba con sus puntos de vista personales el legado moderno.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Porque nada hay m\u00e1s superficial que pretender, como insisten en se\u00f1alar los periodistas anglosajones (ver el obituario de <a href=\"http:\/\/www.economist.com\/news\/obituary\/21568707-oscar-ribiero-de-almeida-de-niemeyer-soares-filho-architect-died-december-5th-aged\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Ecomomist<\/a>) que Niemeyer es una refutaci\u00f3n del <em>funcionalismo moderno<\/em> de Le Corbusier, al cual le dio <em>poes\u00eda<\/em>. Comentario que muestra, adem\u00e1s de ignorancia, la man\u00eda norteamericana (y muy de periodista) de clasificar para evitar pensar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De todos modos, a ese equ\u00edvoco contribuyeron las poses recientes de Niemeyer al ser entrevistado<sup>3<\/sup>. Desde su regreso al Brasil post-dictadura en 1985, Niemeyer hab\u00eda empezado a ser un imitador de s\u00ed mismo un tanto afiebrado; y si en \u00e9l segu\u00eda palpitando su genio de artista, sus obras de ese per\u00edodo comienzan a resentirse de un amaneramiento que roza el Kitsch. Del cual siempre padeci\u00f3 un poco pero que en sus a\u00f1os finales se exacerb\u00f3. Y ya despu\u00e9s le dio por hacer literatura trivial y al gusto general con las curvas, la mujer y la poes\u00eda, de un modo que tuvo mucha audiencia pero tan superficial como su insistencia en glorificar su comunismo de sal\u00f3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esa flaqueza se nota ya en el <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Memorial_JK\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mausoleo<\/a> a Juscelino Kubitschek, obra de 1981 que se resiente de un monumentalismo basado en el tama\u00f1o y los efectos hasta convertir a <a href=\"http:\/\/www.memorialjk.com.br\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">JK<\/a> en un Emperador. O en el <a href=\"https:\/\/sinergiaymaterialesblog.wordpress.com\/tag\/panteon-de-la-patria-y-la-libertad-tancredo-neves\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pante\u00f3n de la Patria Tancredo Neves<\/a>, construido en 1985, inmenso espacio oscuro en el que discurren miniaturizados, eventos museogr\u00e1ficos vinculados a la historia del Brasil, sin consideraci\u00f3n al grano fino que toda arquitectura exige.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En todo caso, tanto en estos edificios como en las obras que construy\u00f3 en esas d\u00e9cadas finales late siempre el genio art\u00edstico de un hombre excepcional, quien hizo de sus obras parte del patrimonio art\u00edstico brasile\u00f1o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">He tenido oportunidad, aparte de las obras de Brasilia, de visitar el Memorial en Sao Paulo y el Museo de Niteroi en los suburbios de R\u00edo de Janeiro. Si en lo que se refiere a Brasilia, no puede negarse que la Plaza de los Tres Poderes pero en particular el conjunto del Congreso enriquecido con los murales internos de Athos Bulcao y otras extraordinarias obras de arte, es arquitectura trascendente, creo que Itamaraty (Ministerio de Relaciones Exteriores) inaugurado en 1970, es una obra central del siglo veinte. No puedo decir lo mismo del Memorial o Niteroi. Por una parte me sumo a la cr\u00edtica que le o\u00ed en Sao Paulo a <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Joaquim_Guedes\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Joaquim Guedes<\/a> (1932-2008) en cuanto a los excesos estructurales del Memorial, pero lo peor es el muy torpe manejo de la luz natural en la Biblioteca y el ambiente de sala de juego del Auditorio. En cuanto a Niteroi me parece un mal <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Museo_de_Arte_Contempor%C3%A1neo_de_Niter%C3%B3i\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Museo<\/a> sin que eso me impida reconocer el efectismo impecable del in\u00e9dito volumen blanco plantado en el litoral rocoso.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por contraste casi todo lo que hizo Niemeyer desde Pampulha (1940-41) hasta Brasilia (1960) se sostiene en la tradici\u00f3n arquitect\u00f3nica moderna con fuerza propia y vocaci\u00f3n patrimonial s\u00f3lida. Como es el caso del edificio Copan (1951-57), que aqu\u00ed mostramos, sorprendente edificio de viviendas, comercios, cines y teatros cuyas caracter\u00edsticas formales marcadas por los aleros de protecci\u00f3n solar que reflejan la luz natural al interior de las viviendas, su trayectoria sinuosa y su riesgo como sede de usos diversos, superan con creces los problemas de habitabilidad que lo han afectado.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y resumo diciendo que la arquitectura de Niemeyer alcanz\u00f3 momentos muy altos, pero que el haber vivido tanto no lo ayud\u00f3 y m\u00e1s bien lo tent\u00f3 con la banalidad que muestran muchas de sus obras recientes.<sup>4<\/sup><\/p>\n<p>\u00d3scar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.<br \/>\nVenezuela, febrero 2013,<br \/>\n<em>Entre lo Cierto y lo Verdadero<\/em><\/p>\n<p>Notas:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>1<\/sup>. Al poco tiempo de entrar a estudiar arquitectura a fines de 1955, tuve en mis manos un libro sobre la obra de Oscar Niemeyer, firmado por <a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/work-Oscar-Niemeyer-Stamo-PAPADAKI\/dp\/B003OMNEPO?ie=UTF8&amp;camp=3626&amp;creativeASIN=B003OMNEPO&amp;linkCode=xm2&amp;redirect=true&amp;tag=wwwveredeses-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Stamo Papadaki<\/a>, alguien de quien poco he podido averiguar aparte de que era historiador y cr\u00edtico cuyo legado reposa en la Biblioteca de la Universidad de Princeton en USA. Lo puso en mis manos mi hermano Jes\u00fas que ya por ese entonces se acercaba al final de la carrera, y pude ver entonces las im\u00e1genes de la obra de este arquitecto que empezaba a sonar en el mundo con mucha fuerza.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Estaba all\u00ed por supuesto la ya famos\u00edsima iglesia de Pampulha con los murales de azulejos de <a href=\"https:\/\/www.epdlp.com\/pintor.php?id=339\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">C\u00e1ndido Portinari<\/a>. Y su influencia entre nosotros se hac\u00eda notar a pocos metros del lugar donde nos sent\u00e1bamos en las ma\u00f1anas entre clases en el viejo edificio de la Facultad, hoy Ingenieria: en el comedor universitario que Villanueva hab\u00eda construido en 1951. Ese comedor, de techos abovedados a los cuales se llegaba por un pasillo techado sinuoso que arrancaba en un peque\u00f1o pabell\u00f3n que era la librer\u00eda universitaria y estaba revestido de azulejos, era un claro reflejo del impacto que hab\u00eda causado en nuestro arquitecto el conjunto de Pampulha constru\u00eddo en 1941 en Belo Horizonte por Niemeyer, bajo la iniciativa de Juscelino Kubitschek, para entonces Gobernador del Estado de Minas Gerais, Brasil. Nuestro comedor habr\u00eda de ser demolido en los a\u00f1os setenta pese a la campa\u00f1a en contra liderada por Paulina, la hija de Villanueva, quien se enfrent\u00f3 sin \u00e9xito a esos arranques arrogantes de la democracia de entonces, perfectos antecedentes de la dictadura que hoy tenemos. Y al comedor que mucho nos gustaba lo sucedi\u00f3 un lamentable edificio encargado a un amigo del partido en el Poder entonces. Tal como hoy se hace. \u00bfHay muchos motivos para extra\u00f1arse?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pero sigamos, hablaba del libro de Papadaki. En \u00e9l se mostraban una y otra vez los edificios del muy joven Niemeyer (48 a\u00f1os), los de vol\u00famenes prism\u00e1ticos, acompa\u00f1ados siempre de unos croquis que pretend\u00edan demostrar que seguir las columnas hasta el suelo era un error, que deb\u00edan recogerse en columnas de dos puntas, de bordes redondeados, que liberaban la Planta baja y le confer\u00edan la deseada transparencia integradora con el paisaje circundante. Este gesto era una indudable influencia de Marsella-Corbusier, pero Niemeyer hab\u00eda elaborado el dise\u00f1o mediante la elegancia que le era propia, hasta hacer de las columnas objetos aut\u00f3nomos (las de Marsella muestran m\u00e1s claramente su deuda con lo estrictamente constructivo) que anunciaban lo que habr\u00eda de ocurrir apenas cinco a\u00f1os despu\u00e9s en los primeros palacios de Brasilia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me impresion\u00f3 personalmente eso que llamo elegancia, cuando en 1958 recorr\u00ed la Planta Baja del Hospital Sudam\u00e9rica en R\u00edo de Janeiro, junto a la Lag\u00f5a, laguna natural que sirve de punto focal en una zona de la ciudad, uno de esos edificios de p\u00f3rticos regulares y volumen prism\u00e1tico que Niemeyer construy\u00f3 por ese tiempo. Me gust\u00f3 mucho y me interes\u00f3 especialmente la idea de separar el trayecto de m\u00e9dicos y pacientes del de los visitantes, en pasillos paralelos adyacentes a las fachadas, recurso que al parecer era demasiado costoso para tomarlo como ejemplo. Y la planta Baja, en efecto, permit\u00eda la integraci\u00f3n visual hacia los bellos jardines que me parece eran de Roberto Burle Marx (y aqu\u00ed acudo a la ayuda de Carola Barrios quien me ilustrar\u00e1 al respecto apenas lea esto).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>2<\/sup>. Mi reencuentro con la obra de Niemeyer ser\u00eda ya en mayo de 1961 con una visita a Brasilia inaugurada el a\u00f1o anterior que motiv\u00f3 mi primer art\u00edculo sobre arquitectura, publicado en la revista de nuestra Facultad Punto, en el n\u00famero de Noviembre de 1961. Ya all\u00ed, eso que llamo elegancia en el dise\u00f1o y que podr\u00eda merecer otro nombre, se manifestaba en las columnas de los palacios de la Plaza de los Tres Poderes. Su primera realizaci\u00f3n hab\u00eda sido en el Palacio de la Alvorada (maravilloso nombre por cierto), lejos de la Plaza, terminado tal vez dos a\u00f1os antes de la inauguraci\u00f3n, cuyas im\u00e1genes hab\u00edan circulado por el mundo. Ese modo de unir los p\u00f3rticos entre s\u00ed en el sentido largo del edificio con gr\u00e1ciles vigas curvas de gran curvatura y el desarrollo de mayor a menor ancho desde su base hacia la punta superior, era un evento est\u00e9tico, escultural en el mejor sentido de la palabra y sobre todo, he de detenerme en esto, radicalmente originales. Siempre he querido visitar ese Palacio tan resguardado de los curiosos que s\u00f3lo se ve a la distancia desde las verjas, porque creo que se trata de un edificio \u00fanico, irrepetible, que resume lo mejor del lenguaje est\u00e9tico maduro de un gran artista, un icono del arte de quien he llamado una y otra vez hombre excepcional.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En el Palacio del Planalto, sede del Ejecutivo, hay otra versi\u00f3n de ellas que tambi\u00e9n est\u00e1 muy lograda por la escala especial de este gran edificio, cuyas plantas superiores, con oficinas que dan hacia unos hermos\u00edsimos jardines internos, pude visitar en ese entonces.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mi visita sigui\u00f3 rumbos interesantes pero me detengo aqu\u00ed porque considero que en este corto espacio debo hablar de otras cosas m\u00e1s bien anecd\u00f3ticas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>3<\/sup>. Mencionar por ejemplo que fui testigo (muy jovencito, apenas quince a\u00f1os y me preparaba a entrar en la Facultad), de una conversaci\u00f3n entre Niemeyer y nuestro Fruto Vivas (1928) en la que este le preguntaba por la \u201cpresencia del pueblo en la arquitectura\u201d. No recuerdo la respuesta de Niemeyer pero s\u00ed la ocasi\u00f3n y el lugar. Fue en la terraza del edificio Sur de la Ave. Bol\u00edvar (Arq. Cipriano Dom\u00ednguez 1904-1995) edificio directamente influido por el Ministerio de Educaci\u00f3n de Niemeyer-Corbusier. All\u00ed, en unas oficinas que me parec\u00edan fabulosas en cuya <em>mezzanina<\/em> funcionaba la Sociedad Venezolana de Arquitectos, entre vol\u00famenes y muros sinuosos recubiertos de mosaico cer\u00e1mico de una terraza con vista a la Ave. Bol\u00edvar en plena construcci\u00f3n, se realizaba la fiesta inaugural del IX Congreso Panamericano de Arquitectos, al cual permit\u00edan inscribirse a los estudiantes. Yo no lo era todav\u00eda, lo ser\u00eda en un mes m\u00e1s porque el Congreso tuvo lugar en Sseptiembre de 1995 (\u00bfo agosto?). Recuerdo esa conversaci\u00f3n tal como recuerdo a <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_Rotival\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Maurice Rotival<\/a> (1892-1980) diciendo en ingl\u00e9s ante un grupo y se\u00f1alando con un amplio gesto a todo el centro Sim\u00f3n Bol\u00edvar donde ya estaba concluida la estructura de las torres:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u2026\u201cWhen I planned this&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ante la mirada un poco abobada de los presentes, yo inclu\u00eddo. Otras veces he escrito sobre esto, tan marcado lo tengo en el recuerdo, porque para m\u00ed, en cierto modo, refleja lo que era la Venezuela de entonces para los arquitectos j\u00f3venes: tierra de muchas promesas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Las circunstancias de la visita de Niemeyer me intrigan hoy. Fruto Vivas, a quien llam\u00e9 para confrontar memorias, me dice que Niemeyer hab\u00eda venido para lo del proyecto del Museo de Arte Moderno y coincidi\u00f3 con el Congreso. Yo tengo otra versi\u00f3n porque recuerdo con toda claridad que cuando Oscar estaba en lo del Museo de Arte Moderno dio una charla en la Facultad de Arquitectura vieja a la cual yo asist\u00ed ya como estudiante. En ella Niemeyer habl\u00f3 por supuesto de las columnas de dos o tres puntas y su pertinencia; y de otros proyectos o edificios construidos, dibujando esquemas con carboncillo sobre papeles desplegados en un atril, a la mejor manera Le Corbusier. Lo hac\u00eda con extraordinaria destreza y al concluir la charla los estudiantes m\u00e1s cercanos al atril se abalanzaron sobre los dibujos para qued\u00e1rselos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esa charla tuvo que haber sido a fines del 55 o en el 56, para que yo pudiera haber sido ya estudiante, aparte de que el 56 es la fecha que se reconoce para el proyecto del Museo. Ya esperar\u00e9 el veredicto, aqu\u00ed tambi\u00e9n, de Carola Barrios, pero entretanto contradigo a Fruto diciendo que Niemeyer vino dos veces con pocos meses de diferencia. Ya los protagonistas, en todo caso, se han ido yendo de nuestro mundo; incluyendo uno que pod\u00eda haber zanjado la diferencia de fechas: Henrique Hern\u00e1ndez (1930-2009) quien junto a Fruto y otros colabor\u00f3 en el Proyecto del Museo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tambi\u00e9n recuerdo otras cosas menores de esa fiesta que me resulta divertido mencionar aqu\u00ed. Una que yo, a pesar de mi extrema juventud, me sent\u00eda como en casa; otra, que se serv\u00eda un buffet en el cual hab\u00eda hasta lechones de esos que llevan una manzana en la boca; la tercera, que apenas se lleg\u00f3 al nivel alcoh\u00f3lico necesario los m\u00e1s j\u00f3venes empezaron a bailar entusiasmados, destac\u00e1ndose casi como l\u00edder del grupo a Luis Jim\u00e9nez (1933-1993) que la emprendi\u00f3 con un Charleston (era la moda-retro de entonces) teniendo como pareja, si mal no recuerdo, a Mariluz Bazcones; y la cuarta muy importante para m\u00ed: ese lugar, esa terraza del edificio Sur era un manifiesto exultante de la arquitectura moderna de ese tiempo. Y ello ocurr\u00eda en un peque\u00f1o pa\u00eds de Am\u00e9rica Latina que se asomaba a la modernidad. Venezuela ten\u00eda entonces s\u00f3lo 4 millones de habitantes y Caracas casi un mill\u00f3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>4<\/sup>. Alargo hoy demasiado estas notas, pero no me puede quedar sin decir aqu\u00ed algo que para nosotros los venezolanos deber\u00eda ser ense\u00f1anza central.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oscar Niemeyer ocup\u00f3 un enorme espacio en la arquitectura brasile\u00f1a durante toda su largu\u00edsima vida. En los a\u00f1os sesenta del siglo pasado, cuando apenas terminaba la experiencia de la primera Brasilia, acaparaba la escena. Porque Brasilia en sus edificios monumentales m\u00e1s importantes es su obra exclusiva.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">No creo que eso haya sido c\u00f3modo para todos los arquitectos brasile\u00f1os. Pero si fue as\u00ed, muy poco trascendi\u00f3 hacia afuera. Hab\u00eda arquitectos de mucho peso (pensemos nada m\u00e1s en Vilanova Artigas, Rino Levi, Sergio Bernardes, Paulo Mendes Da Rocha, Joaquim Guedes, incluso el gran Alfonso Eduardo Reidy quien muri\u00f3 en el 64, o Lel\u00e9, a quien menciono en la nota, y muchos m\u00e1s que se me escapan) que ten\u00edan todas las credenciales para estar presentes en la capital del pa\u00eds de modo m\u00e1s destacado. Lel\u00e9 tuvo una presencia decisiva, es verdad, en la Universidad de Brasilia (edificio conocido como el Minhoc\u00e3o- la serpiente o elro gusano) pero los dem\u00e1s muy poca, al menos la que se conoce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y lo que me interesa destacar es que, pese a toda esa presencia excesiva y permanente, los edificios de Oscar se han conservado impecables e incluso han sido ejecutados por todos los gobiernos, incluida la dictadura que lo llev\u00f3 al exilio. Se han respetado y mantenido por encima de cualquier consideraci\u00f3n personal y sobre todo de cualquier idea de exclusi\u00f3n pol\u00edtica. Que eso sea un m\u00e9rito atribuible al modo de ser brasile\u00f1o, algo as\u00ed como un respeto al talento especial, me parecer\u00eda de un valor excepcional. No me atrevo a asegurarlo pero lo lanzo como una de las hip\u00f3tesis. Otra podr\u00eda ser que en Brasil, un pa\u00eds tan grande con un sector privado muy poderoso, en el cual, adem\u00e1s, el Poder P\u00fablico est\u00e1 muy descentralizado y las gobernaciones de los diferentes Estados tienen mucha autonom\u00eda, con Alcald\u00edas econ\u00f3micamente fuertes, se mantuvieron espacios de participaci\u00f3n para los arquitectos, independientemente de lo que hac\u00eda el gobierno federal. Esta \u00faltima parece una hip\u00f3tesis bastante plausible, pero lo que m\u00e1s interesa es que la presencia de Niemeyer estuvo en cierto modo asociada a una tranquila y muy madura aceptaci\u00f3n de su val\u00eda, pese a que ya en los \u00faltimos a\u00f1os resultaba hasta irritante el peso de un hombre que acusaba senilidad.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cTodo esto, en definitiva, contrasta con la ins\u00f3lita actitud de exclusi\u00f3n pol\u00edtica que ha sido t\u00edpica del mundo venezolano. Que ha alcanzado niveles escandalosos en tiempos recientes para desgracia de nuestra arquitectura y nuestra cultura\u201d.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[:gl]<figure id=\"attachment_29261\" aria-describedby=\"caption-attachment-29261\" style=\"width: 620px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-29261\" title=\"Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer  oscartenreiro.com\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"931\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg 620w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-29261\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #888888;\">Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer | oscartenreiro.com<\/span><\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Supero o cerco que a realidade pol\u00edtica t\u00e9ndenos diariamente a todos e decido falar<sup>1<\/sup> de \u00d3scar Niemeyer (1907-2012) cuxa lonxevidade cesou en decembro de 2012.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya una vez escrib\u00ed que hab\u00eda tenido el privilegio de conversar con \u00e9l en su estudio de la Avenida Atl\u00e1ntica frente a Copacabana en 1994. Hablamos de su Memorial de Am\u00e9rica Latina, conjunto que se hab\u00eda terminado hac\u00eda poco (1989), de su casa en R\u00edo-G\u00e1vea que nunca he dejado de admirar y de otras cosas que ya olvid\u00e9, aderezadas con algunos recuerdos de su ya muy lejana visita a Caracas en 1956 para el proyecto del Museo de Arte Moderno encargado por Inocente Palacios (1908-1996).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Home de voz queda e falar pausado, de baixa estatura e cordialidade m\u00e1is ben concisa, foi moi comunicativo e ata cari\u00f1oso durante a hora e tantos que me dedicou, sempre tendo sobre a mesa un prego de papel de esbozo no cal, con pequenos debuxos explicativos, documentaba o seu discurso. O d\u00eda anterior eu estivera con Lucio Costa<sup>2<\/sup> (1902-1998) quen me falaba de <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Jo%C3%A3o_Filgueiras_Lima\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jo\u00e3o da Gama Filgueiras Lima<\/a>, Lel\u00e9 (1932) como un arquitecto interesante das novas xeraci\u00f3ns, as\u00ed que llo mencionei e expresouse en termos admirativos e de amizade sobre algu\u00e9n dunha xeraci\u00f3n m\u00e1is nova. Pero ata al\u00ed chegaron os seus comentarios cara ao de f\u00f3ra, porque Niemeyer parec\u00eda estar totalmente entregado a si mesmo, moi consciente do seu valor persoal e pouco disposto a falar doutros, inclu\u00edndo a quen pod\u00eda habelo influ\u00eddo, por exemplo Le Corbusier, respecto de quen lle ped\u00edn un comentario lembr\u00e1ndolle a s\u00faa colaboraci\u00f3n con el para o Ministerio de Educaci\u00f3n en Rio de Xaneiro, 1936.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dixo moi pouco a pesar de ser indubidable que a obra temper\u00e1 de Niemeyer foi influ\u00edda polo su\u00edzo-franc\u00e9s e que ademais o un\u00eda a el unha admiraci\u00f3n natural que se deixa ver na carta datada en xaneiro de 1963, publicada nas Obras Completas de Le Corbusier, na que di da obra:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Que fermosura! Que obra extraordinaria! Que lecci\u00f3n de idealismo e convicci\u00f3n profesional!<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Unha admiraci\u00f3n que non implicaba suxeici\u00f3n sen\u00f3n capacidade para entender non s\u00f3 ao outro, ao <em>diverso<\/em>, ao distinto, sen\u00f3n tam\u00e9n ao Mestre. De quen foi diferenci\u00e1ndose a medida que re-elaboraba cos seus puntos de vista persoais o legado moderno.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Porque nada hai m\u00e1is superficial que pretender, como insisten en sinalar os xornalistas anglosax\u00f3ns (ver o obituario de <a href=\"http:\/\/www.economist.com\/news\/obituary\/21568707-oscar-ribiero-de-almeida-de-niemeyer-soares-filho-architect-died-december-5th-aged\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Ecomomist<\/a>) que Niemeyer \u00e9 unha refutaci\u00f3n do funcionalismo moderno de Lle Corbusier, ao cal lle deu <em>poes\u00eda<\/em>. Comentario que mostra, ademais de ignorancia, a teima norteamericana (e moi de xornalista) de clasificar para evitar pensar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De todos os xeitos, a ese equ\u00edvoco contribu\u00edron as poses recentes de Niemeyer ao ser entrevistado<sup>3<\/sup>. Desde o seu regreso ao Brasil post-ditadura en 1985, Niemeyer empezara a ser un imitador de si mesmo un tanto afiebrado; e se nel segu\u00eda palpitando o seu xenio de artista, as s\u00faas obras dese per\u00edodo comezan a resentirse dun amaneramiento que roza o Kitsch. Do cal sempre padeceu un pouco pero que nos seus anos finais se exacerb\u00f3. E xa despois deulle por facer literatura trivial e ao gusto xeral coas curvas, a muller e a poes\u00eda, dun modo que tivo moita audiencia pero tan superficial como a s\u00faa insistencia en glorificar o seu comunismo de sal\u00f3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esa fraqueza n\u00f3tase xa no <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Memorial_JK\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mausoleo<\/a> a Juscelino Kubitschek, obra de 1981 que se resente dun monumentalismo baseado no tama\u00f1o e os efectos ata converter a <a href=\"http:\/\/www.memorialjk.com.br\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">JK<\/a> nun Emperador. Ou no <a href=\"https:\/\/sinergiaymaterialesblog.wordpress.com\/tag\/panteon-de-la-patria-y-la-libertad-tancredo-neves\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pante\u00f3n da Patria Tancredo Neves<\/a>, constru\u00eddo en 1985, inmenso espazo escuro no que discorren miniaturizados, eventos museogr\u00e1ficos vinculados \u00e1 historia do Brasil, sen consideraci\u00f3n ao gran fino que toda arquitectura esixe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En todo caso, tanto nestes edificios como nas obras que constru\u00edu nesas d\u00e9cadas finais latexa sempre o xenio art\u00edstico dun home excepcional, quen fixo das s\u00faas obras parte do patrimonio art\u00edstico brasileiro.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tiven oportunidade, \u00e1 parte das obras de Bras\u00edlia, de visitar o Memorial en Sao Paulo e o Museo de Niteroi nos suburbios de R\u00edo de Janeiro. Se no que se refire a Bras\u00edlia, non pode negarse que a Praza dos Tres Poderes pero en particular o conxunto do Congreso enriquecido cos murais internos de Athos Bulcao e outras extraordinarias obras de arte, \u00e9 arquitectura transcendente, creo que Itamaraty (Ministerio de Relaci\u00f3ns Exteriores) inaugurado en 1970, \u00e9 unha obra central do s\u00e9culo vinte. Non podo dicir o mesmo do Memorial ou Niteroi. Por unha banda s\u00famome \u00e1 cr\u00edtica que lle o\u00edn en Sao Paulo a <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Joaquim_Guedes\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Joaquim Guedes<\/a> (1932-2008) en canto aos excesos estruturais do Memorial, pero o peor \u00e9 o moi torpe manexo da luz natural na Biblioteca e o ambiente de sala de xogo do Auditorio. En canto a Niteroi par\u00e9ceme un mal <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Museo_de_Arte_Contempor%C3%A1neo_de_Niter%C3%B3i\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Museo<\/a> sen que iso imp\u00eddame reco\u00f1ecer o efectismo impecable do in\u00e9dito volume branco plantado no litoral rochoso.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por contraste case todo o que fixo Niemeyer desde Pampulha (1940-41) ata Bras\u00edlia (1960) sostense na tradici\u00f3n arquitect\u00f3nica moderna con forza propia e vocaci\u00f3n patrimonial s\u00f3lida. Como \u00e9 o caso do edificio Copan (1951-57), que aqu\u00ed mostramos, sorprendente edificio de vivendas, comercios, cinemas e teatros cuxas caracter\u00edsticas formais marcadas polos beirados de protecci\u00f3n solar que reflicten a luz natural ao interior das vivendas, a s\u00faa traxectoria sinuosa e o seu risco como sede de usos diversos, superan con fartura os problemas de habitabilidade que o afectaron.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E resumo dicindo que a arquitectura de Niemeyer alcanzou momentos moi altos, pero que o vivir tanto non o axudou e m\u00e1is ben tentouno coa banalidade que mostran moitas das s\u00faas obras recentes.<sup>4<\/sup><\/p>\n<p>\u00d3scar Tenreiro Degwitz, Arquitecto.<br \/>\nVenezuela, febreiro 2013,<br \/>\n<em>Entre lo Cierto y lo Verdadero<\/em><\/p>\n<p>Notas:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>1<\/sup>. Ao pouco tempo de entrar a estudar arquitectura a fins de 1955, tiven nas mi\u00f1as mans un libro sobre a obra de Oscar Niemeyer, asinado por <a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/work-Oscar-Niemeyer-Stamo-PAPADAKI\/dp\/B003OMNEPO?ie=UTF8&amp;camp=3626&amp;creativeASIN=B003OMNEPO&amp;linkCode=xm2&amp;redirect=true&amp;tag=wwwveredeses-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Stamo Papadaki<\/a>, algu\u00e9n de quen pouco puiden pescudar separadamente de que era historiador e critico cuxo legado repousa na Biblioteca da Universidade de Princeton en USA. P\u00faxoo nas mi\u00f1as mans o meu irm\u00e1n Jes\u00fas que xa por ese ent\u00f3n acheg\u00e1base ao final da carreira, e puiden ver ent\u00f3n as imaxes da obra deste arquitecto que empezaba a soar no mundo con moita forza.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Estaba al\u00ed por suposto a xa famos\u00edsima igrexa de Pampulha cos murales de azulexos de <a href=\"https:\/\/www.epdlp.com\/pintor.php?id=339\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">C\u00e1ndido Portinari<\/a>. E a s\u00faa influencia entre n\u00f3s fac\u00edase notar a poucos metros do lugar onde nos sentabamos nas ma\u00f1\u00e1s entre clases no vello edificio da Facultade, hoxe Ingenieria: no comedor universitario que Villanueva constru\u00edra en 1951. Ese comedor, de teitos abovedados aos cales cheg\u00e1base por un corredor techado sinuoso que arrincaba nun pequeno pabell\u00f3n que era a librer\u00eda universitaria e estaba revestido de azulexos, era un claro reflexo do impacto que causara no noso arquitecto o conxunto de Pampulha constru\u00eddo en 1941 en Belo Horizonte por Niemeyer, baixo a iniciativa de Juscelino Kubitschek, para ent\u00f3n Gobernador do Estado de Minas Gerais, Brasil. O noso comedor haber\u00eda de ser demolido nos anos setenta pese \u00e1 campa\u00f1a en contra liderada por Paulina, a filla de Villanueva, quen se enfrontou sen \u00e9xito a eses arranques arrogantes da democracia de ent\u00f3n, perfectos antecedentes da ditadura que hoxe temos. E ao comedor que moito nos gustaba sucedeuno un lamentable edificio encargado a un amigo do partido no Poder ent\u00f3n. Tal como hoxe faise. Hai moitos motivos para estra\u00f1arse?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pero sigamos, falaba do libro de Papadaki. Nel mostr\u00e1banse unha e outra vez os edificios do moi novo Niemeyer (48 anos), os de volumes prism\u00e1ticos, acompa\u00f1ados sempre duns esbozos que pretend\u00edan demostrar que seguir as columnas ata o chan era un erro, que deb\u00edan recollerse en columnas de d\u00faas puntas, de bordos redondeados, que liberaban a Planta baixa e confer\u00edanlle a desexada transparencia integradora coa paisaxe circundante. Este xesto era unha indubidable influencia de Marsella-Corbusier, pero Niemeyer elaborara o dese\u00f1o mediante a elegancia que lle era propia, ata facer das columnas obxectos aut\u00f3nomos (as de Marsella mostran m\u00e1is claramente a s\u00faa d\u00e9beda co estritamente construtivo) que anunciaban o que haber\u00eda de ocorrer apenas cinco anos despois nos primeiros palacios de Bras\u00edlia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Impresionoume persoalmente iso que chamo elegancia, cando en 1958 percorr\u00edn a Planta Baixa do Hospital Sudam\u00e9rica en R\u00edo de Janeiro, xunto \u00e1 Lag\u00f5a, lagoa natural que serve de punto focal nunha zona da cidade, un deses edificios de p\u00f3rticos regulares e volume prism\u00e1tico que Niemeyer constru\u00edu por ese tempo. Gustoume moito e interesoume especialmente a idea de separar o traxecto de m\u00e9dicos e pacientes do dos visitantes, en corredores paralelos adxacentes \u00e1s fachadas, recurso que ao parecer era demasiado custoso para tomalo como exemplo. E a planta Baixa, en efecto, permit\u00eda a integraci\u00f3n visual cara aos belos xard\u00edns que me parece eran de Roberto Burle Marx (e aqu\u00ed acudo \u00e1 axuda de Carola Barrios quen me ilustrar\u00e1 respecto diso apenas lea isto).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>2<\/sup>. O meu reencontro coa obra de Niemeyer ser\u00eda xa en maio de 1961 cunha visita a Bras\u00edlia inaugurada o ano anterior que motivou o meu primeiro artigo sobre arquitectura, publicado na revista de nosa Facultade Punto, no n\u00famero de Novembro de 1961. Xa al\u00ed, iso que chamo elegancia no dese\u00f1o e que poder\u00eda merecer outro nome, manifest\u00e1base nas columnas dos palacios da Praza dos Tres Poderes. A s\u00faa primeira realizaci\u00f3n fora no Palacio da Alvorada (marabilloso nome por certo), lonxe da Praza, terminado talvez dous anos antes da inauguraci\u00f3n, cuxas imaxes circularan polo mundo. Ese modo de unir os p\u00f3rticos entre si no sentido longo do edificio con gr\u00e1ciles vigas curvas de gran curvatura e o desenvolvemento de maior a menor ancho desde a s\u00faa base cara \u00e1 punta superior, era un evento est\u00e9tico, escultural no mellor sentido da palabra e sobre todo, hei de determe nisto, radicalmente orixinais. Sempre quixen visitar ese Palacio tan resgardado dos curiosos que s\u00f3 se ve \u00e1 distancia desde os enreixados, porque creo que se trata dun edificio \u00fanico, irrepetible, que resume o mellor da linguaxe est\u00e9tica madura dun gran artista, un icona da arte de quen chamei unha e outra vez home excepcional.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">No Palacio do Planalto, sede do Executivo, hai outra versi\u00f3n delas que tam\u00e9n est\u00e1 moi lograda pola escala especial deste gran edificio, cuxas plantas superiores, con oficinas que dan cara a uns hermos\u00edsimos xard\u00edns internos, puiden visitar nese ent\u00f3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A mi\u00f1a visita seguiu rumbos interesantes pero det\u00e9\u00f1ome aqu\u00ed porque considero que neste curto espazo debo falar doutras cousas m\u00e1is ben anecd\u00f3ticas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>3<\/sup>. Mencionar por exemplo que fun testemu\u00f1a (moi jovencito, apenas quince anos e prepar\u00e1bame a entrar na Facultade), dunha conversaci\u00f3n entre Niemeyer e o noso Fruto Vivas (1928) na que este lle preguntaba pola \u201cpresenza do pobo na arquitectura\u201d. Non lembro a resposta de Niemeyer pero si a ocasi\u00f3n e o lugar. Foi na terraza do edificio Sur da Ave. Bol\u00edvar (Arq. Cipriano Dom\u00ednguez 1904-1995) edificio directamente influ\u00eddo polo Ministerio de Educaci\u00f3n de Niemeyer-Corbusier. Al\u00ed, nunhas oficinas que me parec\u00edan fabulosas en cuxa <em>mezzanina<\/em> funcionaba a Sociedade Venezolana de Arquitectos, entre volumes e muros sinuosos recubertos de mosaico cer\u00e1mico dunha terraza con vista \u00e1 Ave. Bol\u00edvar en plena construci\u00f3n, realiz\u00e1base a festa inaugural do IX Congreso Panamericano de Arquitectos, ao cal permit\u00edan inscribirse aos estudantes. Eu non o era a\u00ednda, o ser\u00eda nun mes m\u00e1is porque o Congreso tivo lugar en Sseptiembre de 1995 (ou agosto?). Lembro esa conversaci\u00f3n tal como recordo a <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_Rotival\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Maurice Rotival<\/a>(1892-1980) dicindo en ingl\u00e9s ante un grupo e sinalando cun amplo xesto a todo o centro Sim\u00f3n Bol\u00edvar onde xa estaba conclu\u00edda a estrutura das torres:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u2026\u201cWhen I planned this&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ante a mirada un pouco abobada dos presentes, eu inclu\u00eddo. Outras veces escrib\u00edn sobre isto, tan marcado t\u00e9\u00f1oo no recordo, porque para min, en certo xeito, reflicte o que era a Venezuela de ent\u00f3n para os arquitectos novos: terra de moitas promesas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">As circunstancias da visita de Niemeyer me intrigan hoxe. Froito Vivas, a quen chamei para confrontar memorias, dime que Niemeyer hab\u00eda vindo para o do proxecto do Museo de Arte Moderna e coincidiu co Congreso. Eu te\u00f1o outra versi\u00f3n porque recordo con toda claridade que cando \u00d3scar estaba no do Museo de Arte Moderna deu unha charla na Facultade de Arquitectura vella \u00e1 cal eu asist\u00edn xa como estudante. Nela Niemeyer falou por suposto das columnas de d\u00faas ou tres puntas e a s\u00faa pertinencia; e doutros proxectos ou edificios constru\u00eddos, debuxando esquemas con carboncillo sobre papeis despregados nun atril, \u00e1 mellor maneira Lle Corbusier. Fac\u00edao con extraordinaria destreza e ao conclu\u00edr a charla os estudantes m\u00e1is pr\u00f3ximos ao atril abalanz\u00e1ronse sobre os debuxos para quedarllos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esa charla tivo que ser a fins do 55 ou no 56, para que eu puidese ser xa estudante, \u00e1 parte de que o 56 \u00e9 a data que se reco\u00f1ece para o proxecto do Museo. Xa esperarei o veredicto, aqu\u00ed tam\u00e9n, de Carola Barrios, pero namentres contradigo a Froito dicindo que Niemeyer veu d\u00faas veces con poucos meses de diferenza. Xa os protagonistas, en todo caso, f\u00f3ronse indo do noso mundo; inclu\u00edndo un que pod\u00eda resolver a diferenza de datas: Henrique Hern\u00e1ndez (1930-2009) quen xunto a Froito e outros colaborou no Proxecto do Museo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam\u00e9n lembro outras cousas menores desa festa que me resulta divertido mencionar aqu\u00ed. Unha que eu, a pesar da mi\u00f1a extrema mocidade, sent\u00edame como na casa; outra, que se serv\u00eda un buffet no cal hab\u00eda ata lechones deses que levan unha maz\u00e1 na boca; a terceira, que apenas se chegou ao nivel alcoh\u00f3lico necesario os m\u00e1is novos empezaron a bailar entusiasmados, destac\u00e1ndose case como l\u00edder do grupo a Lu\u00eds Jim\u00e9nez (1933-1993) que a emprendeu cun Charleston (era a moda-retro de ent\u00f3n) tendo como parella, se mal non recordo, a Mariluz Bazcones; e a cuarta moi importante para min: ese lugar, esa terraza do edificio Sur era un manifesto exultante da arquitectura moderna dese tempo. E iso ocorr\u00eda nun pequeno pa\u00eds de Am\u00e9rica Latina que se asomaba \u00e1 modernidade. Venezuela ti\u00f1a ent\u00f3n s\u00f3 4 mill\u00f3ns de habitantes e Caracas case un mill\u00f3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>4<\/sup>. Alongo hoxe demasiado estas notas, pero non me pode quedar sen dicir aqu\u00ed algo que para n\u00f3s os venezolanos deber\u00eda ser ensino central.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d3scar Niemeyer ocupou un enorme espazo na arquitectura brasileira durante toda a s\u00faa largu\u00edsima vida. Nos anos sesenta do s\u00e9culo pasado, cando apenas terminaba a experiencia da primeira Bras\u00edlia, acaparaba a escena. Porque Bras\u00edlia nos seus edificios monumentais m\u00e1is importantes \u00e9 a s\u00faa obra exclusiva.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Non creo que iso fose c\u00f3modo para todos os arquitectos brasileiros. Pero se foi as\u00ed, moi pouco transcendeu cara a f\u00f3ra. Hab\u00eda arquitectos de moito peso (pensemos nada m\u00e1is en Vilanova Artigas, Rino Levi, Sergio Bernardes, Paulo Mendes Da Rocha, Joaquim Guedes, incluso o gran Alfonso Eduardo Reidy quen morreu no 64, ou Lel\u00e9, a quen menciono na nota, e moitos m\u00e1is que esc\u00e1panlleme) que ti\u00f1an todas as credenciais para estar presentes na capital do pa\u00eds de modo m\u00e1is destacado. Lel\u00e9 tivo unha presenza decisiva, \u00e9 verdade, na Universidade de Bras\u00edlia (edificio co\u00f1ecido como o Minhoc\u00e3o- a serpe ou elro verme) pero os demais moi pouca, polo menos a que se co\u00f1ece.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E o que me interesa destacar \u00e9 que, a pesar de toda esa presenza excesiva e permanente, os edificios de \u00d3scar conserv\u00e1ronse impecables e mesmo foron executados por todos os gobernos, inclu\u00edda a ditadura que o levou ao exilio. Respect\u00e1ronse e mantido por encima de calquera consideraci\u00f3n persoal e sobre todo de calquera idea de exclusi\u00f3n pol\u00edtica. Que iso sexa un m\u00e9rito atribu\u00edble ao modo de ser brasileiro, algo as\u00ed como un respecto ao talento especial, parecer\u00edame dun valor excepcional. Non me atrevo a aseguralo pero l\u00e1nzoo como unha das hip\u00f3teses. Outra poder\u00eda ser que en Brasil, un pa\u00eds tan grande cun sector privado moi poderoso, no cal, ademais, o Poder P\u00fablico est\u00e1 moi descentralizado e as gobernaci\u00f3ns dos diferentes Estados te\u00f1en moita autonom\u00eda, con Alcald\u00edas economicamente fortes, mantiv\u00e9ronse espazos de participaci\u00f3n para os arquitectos, independentemente do que fac\u00eda o goberno federal. Esta \u00faltima parece unha hip\u00f3tese bastante plausible, pero o que m\u00e1is interesa \u00e9 que a presenza de Niemeyer estivo en certo xeito asociada a unha tranquila e moi madura aceptaci\u00f3n da s\u00faa val\u00eda, a pesar de que xa nos \u00faltimos anos resultaba ata irritante o peso dun home que acusaba senilidad.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cTodo isto, en definitiva, contrasta coa ins\u00f3lita actitude de exclusi\u00f3n pol\u00edtica que foi t\u00edpica do mundo venezolano. Que alcanzou niveis escandalosos en tempos recentes para desgraza da nosa arquitectura e a nosa cultura\u201d.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[:en]<figure id=\"attachment_29261\" aria-describedby=\"caption-attachment-29261\" style=\"width: 620px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-29261\" title=\"Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer  oscartenreiro.com\" src=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"931\" srcset=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg 620w, https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_-199x300.jpg 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-29261\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #888888;\">Copan Building (1951-57), Oscar Niemeyer | oscartenreiro.com<\/span><\/figcaption><\/figure><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I overcome the fence that the political reality us stretches every day to all and decide to speak<sup>1<\/sup> of Oscar Niemeyer (1907-2012) whose longevity stopped in December, 2012.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Already once I wrote that it had had the privilege of conversing with him in his study of the Atlantic Avenue opposite to Copacabana in 1994. We speak about his Brief of Latin America, joint that had finished it was doing (slightly (1989), of his house in Rio-G\u00e1vea that I have never stopped admiring and of other things that already I forgot, adorned with any recollections of his already very distant visit to Caracas in 1956 for the project of the Museum of Modern Art entrusted for nocente Palacios (1908-1996).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Man of voice stays and to speak interrupted, of low stature and rather succinct warmth, it was very communicative and up to affectionatly during the hour and so many people that he me dedicated, always having on the table a sheet of paper of sketch in which, with small explanatory drawings, it was documenting his speech.\u00a0The previous day I had been with Lucio Costa<sup>2 <\/sup>(1902-1998) who had spoken to me about J<a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Jo%C3%A3o_Filgueiras_Lima\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">o\u00e3o da Gama Filgueiras Lima<\/a>, Lel\u00e9 (1932) gives Range as an interesting architect of the new generations, so I mentioned it and it expressed in admiring terms and of friendship on someone of a younger generation. But up to there his comments came towards it of out, because Niemeyer seemed to be totally delivered to yes same, very conscious of his value personal and slightly ready to speak about others, including to whom they it could have influenced, as for example Corbusier, with regard to whom I asked for a comment him remembering his collaboration with he for the Department of Education in Rio of Janeiro, 1936.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">He said very little in spite of being undoubted that Niemeyer&#8217;s early work was influenced by the Swiss &#8211; Frenchman and that in addition it was joined to him by a natural admiration that is left to see in the letter dated in January, 1963, published in the Le Corbusier, complete works, in which he says of the work:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>What a beauty! What an extraordinary work! What a lesson of idealism and professional conviction!<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">An admiration that was not implying subordination but aptitude to understand not <em>only other one, to the diverse one<\/em>, to the different one, but also to the Teacher. From whom it was differing as it was re-elaborating with his personal points of view the modern legacy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Because nothing is more superficial that to claim, as insist on indicating the Anglo-Saxon journalists (to see <a href=\"http:\/\/www.economist.com\/news\/obituary\/21568707-oscar-ribiero-de-almeida-de-niemeyer-soares-filho-architect-died-december-5th-aged\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Ecomomist<\/a>&#8216;s obituary) that Niemeyer is a refutation of the <em>modern funcionalism<\/em> of Le Corbusier, to which it gave to him <em>poetry<\/em>. Comment that shows, besides ignorance, the North American obsession (and very of journalist) of classifying to avoid to think.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anyhow, to this pun they contributed put them recent of Niemeyer on 3 having been interviewed<sup>3<\/sup>. From his return to the Brazil post-dictatorship in 1985, Niemeyer had started being an imitator of yes same rather feverishly; and if in him his genius of artist continued fluttering, his works of this period begin to suffer from a mannerism that the Kitsch rubs. From which always he suffered a bit but that in his final years was irritated. And already later it gave him for doing trivial literature and to the general taste with the curves, the woman and the poetry, of a way that had hearing great but so superficial as his insistence in praising his communism of lounge.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">This sluggishness is obvious already in the <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Memorial_JK\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mausoleum<\/a> to Juscelino Kubitschek, work of 1981 that suffers from a monumentalismo based on the size and the effects up to turning <a href=\"http:\/\/www.memorialjk.com.br\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">JK<\/a> into an Emperor. Or in the Pantheon of the <a href=\"https:\/\/sinergiaymaterialesblog.wordpress.com\/tag\/panteon-de-la-patria-y-la-libertad-tancredo-neves\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Patria Tancredo Neves<\/a>, constructed in 1985, immense dark space in which they pass miniaturized, events museogr\u00e1ficos linked to the history of the Brazil, without consideration to the thin grain that any architecture demands.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Both in these buildings and in the works that late constructed in these final decades always the artistic genius of an exceptional man, who did of his works departs from the Brazilian art heritage.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I have had opportunity, apart from the works of Brasilia, of visiting the Brief in Sao Paulo and Niteroi&#8217;s Museum in the suburbs of Rio de Janeiro. If regarding Brasilia, it cannot refuse that the Plaza of Three Power but especially the set of the Congress enriched with Athos Bulcao&#8217;s internal murals and other extraordinary works of art, it is a transcendent architecture, I believe that Itamaraty (State Department) inaugurated in 1970, is a central work of the century twenty. I cannot say the same of the Memorial or Niteroi.\u00a0On one hand I add to the critique that I heard in Sao Paulo <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Joaquim_Guedes\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Joaquim Guedes<\/a> (1932-2008) as for the structural excesses of the Brief, but the worse thing is the very awkward managing of the natural light in the Library and the environment of room of game of the Audience. As for Niteroi an evil looks like to me A <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Museo_de_Arte_Contempor%C3%A1neo_de_Niter%C3%B3i\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Museum<\/a> without it prevents me from recognizing the impeccable straining to achieve effect of the unpublished white volume reached on the rocky littoral.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">For confirm almost everything what Niemeyer did from Pampulha (1940-41) up to Brasilia (1960) it is supported in the architectural modern tradition strongly own and patrimonial solid vocation. Since it is the case of the building There corner (1951-57), which here we show, surprising building of housings, trades, cinemas and theatres which formal characteristics marked by the eaves of solar protection that reflect the natural light to the interior of the housings, his sinuous path and his risk as headquarters of diverse uses, overcome fully the problems of habitability that they it have affected.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">And I summarize saying that Niemeyer&#8217;s architecture reached very high moments, but that the credit lived so much it did not help and rather it touched it with the banality that there show many of his recent works.<sup>4<\/sup><\/p>\n<p>\u00d3scar Tenreiro Degwitz, Architect.<br \/>\nVenezuela, february 2013,<br \/>\n<em>Entre lo Cierto y lo Verdadero<\/em><\/p>\n<p>Notes:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>1<\/sup>. To a little time to begin to study architecture at the end of 1955, I had in my hands a book on Oscar Niemeyer&#8217;s work, signed by <a href=\"https:\/\/www.amazon.es\/work-Oscar-Niemeyer-Stamo-PAPADAKI\/dp\/B003OMNEPO?ie=UTF8&amp;camp=3626&amp;creativeASIN=B003OMNEPO&amp;linkCode=xm2&amp;redirect=true&amp;tag=wwwveredeses-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Stamo Papadaki<\/a>, someone of small whom I could have quarrelled apart from the fact that he was a historian and to criticize whose legacy rests in the Library of Princeton&#8217;s University in USA. It was put in my hands by my brother Jesus who already for this then was approaching at the end of the career, and I could see at the time the images of the work of this architect who was starting sounding in the world with a lot of force.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">The Pampulha&#8217;s already most famous church was there certainly with the murals of <a href=\"https:\/\/www.epdlp.com\/pintor.php?id=339\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">C\u00e1ndido Portinari<\/a>&#8216;s blue rollers. And his influence strictly between ourselves was making be obvious to few local meters where we were sitting down in the mornings between classes in the old building of the Faculty, today Engineering: in the university dining room that Villanueva had constructed in 1951. This dining room, of ceilings arched to which it was coming near for a roofed sinuous corridor that was starting in a small pavilion that was the university bookshop and was redressed in blue rollers, was a clear reflection of the impact that there had caused in our architect the set of Pampulha constru\u00eddo in 1941 in Belo Horizonte for Niemeyer, under Juscelino Kubitschek&#8217;s initiative, by then Governor of the State of Mines Gerais, Brazil. Our dining room should be demolished in the seventies in spite of the campaign in against led by Paulina, the daughter of Villanueva, who faced without success these arrogant take-offs of the democracy of, perfect precedents at the time of the dictatorship that today we have. And to the dining room that great we liked there happened a lamentable building entrusted a friend of the party in the Power at the time. As today it is done. There are many motives for being surprised?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">But let&#8217;s continue, he was speaking about Papadaki&#8217;s book. In him there were appearing again and again the buildings of the very young Niemeyer (48 years), those of prismatic volumes, accompanied always of a few sketches that they were trying to demonstrate that to follow the columns up to the soil was a mistake, which had to be gathered in columns of two tops, of rounded edges, which were liberating the Ground floor and were awarding the wished of integration transparency with the surrounding landscape.\u00a0This gesture was an undoubted influence of Marseilles-Corbusier, but Niemeyer had elaborated the design by means of the elegance that him was own, until did of the columns autonomous objects (those of Marseilles show clearer his debt with the strictly constructive thing) that were announcing what should happen only five years later in the first palaces of Brasilia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I was impressed personally by it that I am called an elegance, when in 1958 I crossed the Ground floor of the Hospital South America in Rio de Janeiro, close to the Lag\u00f5a, natural lagoon that uses as focal point in a zone of the city, one of these buildings as regular porticoes and prismatic volume that Niemeyer constructed in this time. I liked much and I was interested specially in the idea of separating the distance of doctors and patients from that of the visitors, in parallel adjacent corridors to the fronts, resource that apparently was too costly to take it as an example. And the ground floor, in effect, was allowing the visual integration towards the beautiful gardens that it seems to me they belonged to Roberto Burle Marx (and here I come to Carola Barrios&#8217;s help who will illustrate me in the matter scarcely read this).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>2<\/sup>. My reunion with Niemeyer&#8217;s work would be already in May, 1961 with a visit to Brasilia inaugurated the previous year that motivated my first article about architecture, published in the magazine of our Faculty Point, in the number of November, 1961. Already there, it that I am called an elegance in the design and that might deserve another name, was demonstrating in the columns of the palaces of the Plaza of Three Power. His first accomplishment had been in the Palace of the Alvorada (wonderful name certainly), far from the Plaza, finished maybe two years before the inauguration, which images had circulated along the world.\u00a0This way of joining the porticoes between yes in the long sense of the building with graceful curved girders of great curvature and the development of bigger than broad minor from his base towards the top top, was an aesthetic, sculptural event in the best sense of the word and especially, I have to detain in this, radically original. Always I have wanted to visit this Palace so protected from the onlookers that only one sees to the distance from the railings, because I think that it is a question of the only, unrepeatable building, that it summarizes the better of the aesthetic mature language of a great artist, an icon of the art of whom I have been called again and again an exceptional man.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Palacio en el-del Planalto, sede del Ejecutivo, el heno otra versi\u00f3n de ellas que tambi\u00e9n est\u00e1 muy lograda por la escala especial de este gran edificio, cuyas plantas superiores, estafa oficinas que dan hacia unos hermos\u00edsimos jardines internos, pude visitar en ese entonces.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">My visit followed interesting courses but I detain here because I think that in this short space I must speak about other rather anecdotal things.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>3<\/sup>. To mention for example that I was a witness (very youngster, you upset fifteen years and was preparing myself to enter in the Faculty), of a conversation between Niemeyer and our Fruto Vivas (1928) in that this one him was asking for the \u201cpresence of the people in the architecture\u201d. I do not remember Niemeyer&#8217;s response but yes the occasion and the place. It was in the terrace of the building South of the Bird. Bolivar (Arq. Cipriano Dom\u00ednguez 1904-1995) building directly influenced by the Department of Niemeyer-Corbusier&#8217;s Education. There, in a few offices that seemed to me to be fabulous in whose <em>mezzanina<\/em> was working the Architects&#8217; Venezuelan Company, between volumes and sinuous walls covered with ceramic mosaic of a terrace with sight to the Bird. Bolivar in full construction, realized the inaugural holiday of the Congress IX Pan-American Architects&#8217;, they were allowing which to inscribe the students. I it was not still, it it would be in one more month because the Congress took place in september of 1995 ( or august?). I remember this conversation as I remember <a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_Rotival\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Maurice Rotival<\/a> (1892-1980) saying in English before a group and indicating with a wide gesture to the whole center Sim\u00f3n Bol\u00edvar where already the structure of the towers was concluded:<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u2026\u201cWhen I planned this&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Before the look a bit stupefied of the presents, me inclu\u00eddo. Other times I have written on this, so marked I have it in the recollection, because for me, in certain way, it reflects what was the Venezuela of then for the young architects: land of many promises.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">The circumstances of Niemeyer&#8217;s visit puzzle me today. Fruto Vivas, whom I called to confront memories, says to me that Niemeyer had come for it from the project of the Museum of Modern Art and it coincided with the Congress.I have another version because I remember with all clarity that when Oscar was in it of the Museum of Modern Art it gave a chat in the Faculty of old Architecture at which I was present already as student. In her Niemeyer spoke certainly about the columns of two or three tops and his relevancy; and of other projects or constructed buildings, drawing schemes with charcoal on papers opened in an easel, to the best way Le Corbusier. It was doing it with extraordinary skill and on having concluded the chat the nearest students to the easel rushed on the drawings them to remain.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">This chat had to be at the end of 55 or in 56, in order that I could have been already a student, apart from the fact that 56 it is the date that is recognized for the project of the Museum. Already I will expect for the verdict, here also, from Carola Barrios, but meanwhile I contradict to Fruit saying that Niemeyer came two times with a few months of difference. Already the protagonists, in any case, have been going away of our world; including one that could have tackled the difference of dates: Henrique Hern\u00e1ndez (1930-2009) who close to Fruit and others collaborated in the Project of the Museum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Also I remember other minor things of this holiday that me turns out to be enterteining to mention here. One that I, in spite of my extreme youth, was feeling like in house; other one, which was serving itself a buffet in which there existed up to pigs of this that take an apple in the mouth; the third one, which scarcely came near to the alcoholic necessary level the youngest started dancing filled with enthusiasm, being outlined almost as leader of the group to Luis Jim\u00e9nez (1933-1993) who undertook it with a Charleston (it was the mode &#8211; retro of then) having as pair, if badly I do not remember, to Mariluz Bazcones; and the fourth one very importantly for me: this place, this terrace of the building South was an exultant manifest of the modern architecture of this time. And it happened in a small country of Latin America that it was appearing to the modernity. Venezuela had then only 4 millions of inhabitants and Caracas almost a million.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><sup>4<\/sup>. I lengthen today too much these notes, but it cannot to me be able only without saying here anything that for us the Venezuelans it should be a central education.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oscar Niemeyer occupied an enormous space in the Brazilian architecture during all his longest life. In the sixties of last century, when scarcely it was finishing the experience of the first Brasilia, he was monopolizing the scene. Because Brasilia in his more important monumental buildings is his exclusive work.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I do not believe that it has been comfortable for all the Brazilian architects. But if it was like that, very small it came out towards out. There were architects of very much weight (let&#8217;s think nothing more about Vilanova Artigas, Rino Levi, Sergio Bernardes, Paulo Mendes Da Rocha, Joaquim Guedes, enclosed the great Alfonso Eduardo Reidy who died in 64, or Lel\u00e9, whom I mention in the note, and many more than escape from me) that had all the credentials to be present in the capital of the most out-standing country of way. Lel\u00e9 had a decisive presence, it is true, in the University of Brasilia (building known as the Minhoc\u00e3o &#8211; the serpent or elro worm) but the others very small, at least the one that knows itself.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">And what I am interested in emphasizing is that, in spite of all this excessive and permanent presence, Oscar&#8217;s buildings have remained impeccably and even they have been executed by all the governments, included the dictatorship that took it to the exile. They have respected and supported over any personal consideration and especially of any idea of political exclusion. That it is an attributable merit like being a Brazilian, something like respect to the special talent, me it would seem of an exceptional value. I do not dare to assure it but I throw it as one of the hypotheses.\u00a0Other one might be that in Brazil, such a big country with a private very powerful sector, in which, in addition, the Public Power is very decentralized and the governments of the different States they have autonomy great, with economically strong Mayoralties, spaces of participation were kept for the architects, independently of what it was doing the federal government. The latter looks like a commendable enough hypothesis, but what more is interested is that Niemeyer&#8217;s presence was in certain way associated with the calm one and very mature acceptance of his value, in spite of that already in the last years there was proving up to irritant the weight of a man who was accusing senility.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cAll that, definitively, contrasts with the unusual attitude of political exclusion that has been typical of the Venezuelan world. That has reached scandalous levels in recent times for misfortune of our architecture and our culture\u201d.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[:]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[:es] Supero el cerco que la realidad pol\u00edtica nos tiende diariamente a todos y decido hablar1 de Oscar Niemeyer (1907-2012) cuya longevidad ces\u00f3 en diciembre de 2012. Ya una vez escrib\u00ed que hab\u00eda tenido el privilegio de conversar con \u00e9l en su estudio de la Avenida Atl\u00e1ntica frente a Copacabana en 1994. Hablamos de su [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":35,"featured_media":29261,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5934,5951],"tags":[5864,9142,221,12400,12397,668,11756,12398,12399,12396,4237,785,803,815,12402,3243,11762,2196,3452,2780,12401],"class_list":["post-29260","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-articulos","category-slider-principal","tag-arquitectura-brasilena","tag-arquitectura-venezolana","tag-brasilia","tag-candido-portinari","tag-cipriano-dominguez","tag-historia","tag-joao-batista-vilanova-artigas","tag-joao-da-gama-filgueiras-lima","tag-joaquim-manoel-guedes-sobrinho","tag-jose-fructoso-vivas-vivas","tag-juscelino-kubitschek","tag-le-corbusier","tag-lucio-costa","tag-maestro","tag-maurice-rotival","tag-oscar-niemeyer","tag-oscar-tenreiro-degwitz","tag-paulo-mendes-da-rocha","tag-personaje","tag-roberto-burle-marx","tag-stamo-papadaki"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u00d3scar Niemeyer\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00d3scar Niemeyer\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/veredesArquitecturayDivulgacion\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-03-14T05:00:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-03-17T08:28:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"931\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u00d3scar Tenreiro Degwitz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@veredes\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@veredes\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u00d3scar Tenreiro Degwitz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"46 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u00d3scar Tenreiro Degwitz\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3612c3173c340910b53bc7a6a8816b19\"},\"headline\":\"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz\",\"datePublished\":\"2016-03-14T05:00:26+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-17T08:28:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/\"},\"wordCount\":9155,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\",\"keywords\":[\"arquitectura brasile\u00f1a\",\"arquitectura venezolana\",\"Brasilia\",\"C\u00e1ndido Portinari\",\"Cipriano Dom\u00ednguez\",\"historia\",\"Jo\u00e3o Batista Vilanova Artigas\",\"Jo\u00e3o da Gama Filgueiras Lima\",\"Joaquim Manoel Guedes Sobrinho\",\"Jos\u00e9 Fructoso Vivas Vivas\",\"Juscelino Kubitschek\",\"Le Corbusier\",\"Lucio Costa\",\"maestro\",\"Maurice Rotival\",\"Oscar Niemeyer\",\"\u00d3scar Tenreiro Degwitz\",\"Paulo Mendes da Rocha\",\"personaje\",\"Roberto Burle Marx\",\"Stamo Papadaki\"],\"articleSection\":[\"art\u00edculos\",\"slider principal\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/\",\"name\":\"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\",\"datePublished\":\"2016-03-14T05:00:26+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-17T08:28:21+00:00\",\"description\":\"\u00d3scar Niemeyer\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/02\\\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg\",\"width\":\"620\",\"height\":\"931\",\"caption\":\"Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer | oscartenreiro.com\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/\",\"name\":\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\",\"description\":\"veredes\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"veredes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\",\"alternateName\":\"veredes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/12\\\/veredes-logo-centrado_140x54.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/12\\\/veredes-logo-centrado_140x54.png\",\"width\":140,\"height\":54,\"caption\":\"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/veredesArquitecturayDivulgacion\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/veredes\",\"https:\\\/\\\/instagram.com\\\/veredes\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/veredes-arquitectura-y-divulgacion\\\/\",\"https:\\\/\\\/es.pinterest.com\\\/veredes\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.tumblr.com\\\/veredes\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3612c3173c340910b53bc7a6a8816b19\",\"name\":\"\u00d3scar Tenreiro Degwitz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/\u00d3scar-Tenreiro-Degwitz-96x96.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/\u00d3scar-Tenreiro-Degwitz-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/\u00d3scar-Tenreiro-Degwitz-96x96.jpg\",\"caption\":\"\u00d3scar Tenreiro Degwitz\"},\"description\":\"Es un arquitecto venezolano, nacido en 1939, Premio Nacional de Arquitectura de su pa\u00eds en 2002-2003, profesor de Dise\u00f1o Arquitect\u00f3nico por m\u00e1s de treinta a\u00f1os en la Universidad Central de Venezuela, quien paralelamente con su ejercicio ha mantenido ya por a\u00f1os presencia en la prensa de su pa\u00eds en un esfuerzo de comunicaci\u00f3n hacia la gente en general de los puntos de vista del arquitecto acerca de los m\u00e1s diversos temas, entre los cuales figuran los agudos problemas pol\u00edticos de una sociedad como la venezolana. Tenreiro practica as\u00ed lo que el llama el \u201cpensamiento desde y hacia la arquitectura\u201d, insistiendo en que lo hace como arquitecto en ejercicio, para escapar de los estereotipos y cautelas propios de la \u201ccr\u00edtica arquitect\u00f3nica\u201d. Respecto a la cual no oculta su desconfianza, que explica recurriendo al aforismo de Nietzsche sobre el cr\u00edtico de arte \u201cque ve el arte desde cerca sin llegar a tocarlo nunca\u201d.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/oscartenreiro.com\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/veredes.es\\\/blog\\\/author\\\/oscar-tenreiro-degwitz\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz","description":"\u00d3scar Niemeyer","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz","og_description":"\u00d3scar Niemeyer","og_url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/","og_site_name":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/veredesArquitecturayDivulgacion\/","article_published_time":"2016-03-14T05:00:26+00:00","article_modified_time":"2022-03-17T08:28:21+00:00","og_image":[{"width":620,"height":931,"url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u00d3scar Tenreiro Degwitz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@veredes","twitter_site":"@veredes","twitter_misc":{"Escrito por":"\u00d3scar Tenreiro Degwitz","Tiempo de lectura":"46 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/"},"author":{"name":"\u00d3scar Tenreiro Degwitz","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/person\/3612c3173c340910b53bc7a6a8816b19"},"headline":"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz","datePublished":"2016-03-14T05:00:26+00:00","dateModified":"2022-03-17T08:28:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/"},"wordCount":9155,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg","keywords":["arquitectura brasile\u00f1a","arquitectura venezolana","Brasilia","C\u00e1ndido Portinari","Cipriano Dom\u00ednguez","historia","Jo\u00e3o Batista Vilanova Artigas","Jo\u00e3o da Gama Filgueiras Lima","Joaquim Manoel Guedes Sobrinho","Jos\u00e9 Fructoso Vivas Vivas","Juscelino Kubitschek","Le Corbusier","Lucio Costa","maestro","Maurice Rotival","Oscar Niemeyer","\u00d3scar Tenreiro Degwitz","Paulo Mendes da Rocha","personaje","Roberto Burle Marx","Stamo Papadaki"],"articleSection":["art\u00edculos","slider principal"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/","name":"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg","datePublished":"2016-03-14T05:00:26+00:00","dateModified":"2022-03-17T08:28:21+00:00","description":"\u00d3scar Niemeyer","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#primaryimage","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg","contentUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/Edificio-Copan-1951-57-Oscar-Niemeyer-oscartenreiro.com_.jpg","width":"620","height":"931","caption":"Edificio Copan (1951-57), Oscar Niemeyer | oscartenreiro.com"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/oscar-niemeyer-oscar-tenreiro-degwitz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/veredes.es\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00d3scar Niemeyer | \u00d3scar Tenreiro Degwitz"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#website","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/","name":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n","description":"veredes","publisher":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#organization"},"alternateName":"veredes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/veredes.es\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#organization","name":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n","alternateName":"veredes","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/veredes-logo-centrado_140x54.png","contentUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/veredes-logo-centrado_140x54.png","width":140,"height":54,"caption":"veredes, arquitectura y divulgaci\u00f3n"},"image":{"@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/veredesArquitecturayDivulgacion\/","https:\/\/x.com\/veredes","https:\/\/instagram.com\/veredes\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/veredes-arquitectura-y-divulgacion\/","https:\/\/es.pinterest.com\/veredes\/","https:\/\/www.tumblr.com\/veredes"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/#\/schema\/person\/3612c3173c340910b53bc7a6a8816b19","name":"\u00d3scar Tenreiro Degwitz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/\u00d3scar-Tenreiro-Degwitz-96x96.jpg","url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/\u00d3scar-Tenreiro-Degwitz-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/\u00d3scar-Tenreiro-Degwitz-96x96.jpg","caption":"\u00d3scar Tenreiro Degwitz"},"description":"Es un arquitecto venezolano, nacido en 1939, Premio Nacional de Arquitectura de su pa\u00eds en 2002-2003, profesor de Dise\u00f1o Arquitect\u00f3nico por m\u00e1s de treinta a\u00f1os en la Universidad Central de Venezuela, quien paralelamente con su ejercicio ha mantenido ya por a\u00f1os presencia en la prensa de su pa\u00eds en un esfuerzo de comunicaci\u00f3n hacia la gente en general de los puntos de vista del arquitecto acerca de los m\u00e1s diversos temas, entre los cuales figuran los agudos problemas pol\u00edticos de una sociedad como la venezolana. Tenreiro practica as\u00ed lo que el llama el \u201cpensamiento desde y hacia la arquitectura\u201d, insistiendo en que lo hace como arquitecto en ejercicio, para escapar de los estereotipos y cautelas propios de la \u201ccr\u00edtica arquitect\u00f3nica\u201d. Respecto a la cual no oculta su desconfianza, que explica recurriendo al aforismo de Nietzsche sobre el cr\u00edtico de arte \u201cque ve el arte desde cerca sin llegar a tocarlo nunca\u201d.","sameAs":["https:\/\/oscartenreiro.com\/"],"url":"https:\/\/veredes.es\/blog\/author\/oscar-tenreiro-degwitz\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29260"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29260\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/veredes.es\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}