Reforma para Eduardo, Laura e Enzo | Pablo Muñoz Payá Arquitectos

5 (100%) 3 votes

Villa Fiti | Pablo Muñoz Payá Arquitectos © Santiago Vicente+Milena Villalba
Villa Fiti | Pablo Muñoz Payá Arquitectos © Santiago Vicente+Milena Villalba

“Cando todo parece terminado, xorden novas forzas. Isto significa que vives.”,

dixo Kafka en 1915, na súa obra “A metamorfose”. A arquitectura en numerosas ocasións pasa por procesos similares, por unha revitalización cando xa parecía esgotarse, renacendo e enchéndose outra vez de vida.

Este proceso require someterse a unha transformación profunda. A metamorfose en arquitectura debe deixar moi pouco dese antigo ser edificado, e prepararse para a nova morfoloxía. Esta metáfora ilustra o caso das rehabilitacións integrais, onde practicamente mantense só o esqueleto da edificación para xerar unha nova figura cun modo distinto de funcionar. E é que a metamorfose non só se refire a cambios na aparencia de algo, senón que tamén implica alteración na súa condición, función e hábitos. Meta (máis aló), morfé (forma), osis (cambio de estado).

Non é unha obra nova, non permite a liberdade estendida da tabula rasa. Parte dos condicionantes da preexistencia, como pespuntes nunha tea, pero con todo supón unha alteración practicamente total respecto da imaxe previa, e á maneira de ocupar e relacionarse con eses espazos. Mudar a pel para evolucionar. Pechar un ciclo para abrir o seguinte. μεταμόρφωσις. O proxecto “Reforma para Laura, Eduardo e Enzo” do estudo de Pablo Muñoz Payá representa de forma magnífica este proceso da arquitectura.

Este proxecto consiste na rehabilitación integral dunha vivenda en Petrer (Alacante). O concepto dun fogar que se sucede dunha familia a outra implica transformacións profundas. Os modos de habitar son cambiantes, tanto xeracionalmente como pola propia personalidade dos moradores. O que cada persoa espera do seu fogar materializarase nel.

A edificación existente, sen ningún tipo de valor arquitectónico, ocupaba unha superficie de 138 m2 construídos (19 dos cales corresponden a un soportal) dun terreo con oliveiras xunto a outras vivendas próximas. Por normativa, esta superficie non se podía ampliar, polo que o proxecto debía basearse nunha alteración do previo exacta, nin un metro máis, nin un metro menos.

O perímetro rectangular pasará dunha distribución en planta sen maior interese, a unha flexible estruturada en tres franxas lonxitudinais, e á súa vez, tres transversais. Esta orde non ríxida dos espazos conséguese situando como pezas centrais e exentas os baños e parte do mobiliario da cociña, facendo que os movementos se reproduzan como círculos ao redor deles, e delimitando xa desta maneira o resto de espazos. Do mesmo xeito que Frank Lloyd Wright liberaba elementos como a chemineas, normalmente condenados a estar adheridos a un lateral, para situalos no medio dos salóns e así articular os espazos ao redor desta peza, Muñoz Payá faio cos baños e cociña. Longitudinalmente, as tres franxas corresponderanse cunha primeira zona de día en contacto co soportal (principal entrada de luz da vivenda) que contén salón, comedor e cociña, unha intermedia con baños e dous dormitorios, e unha final co dormitorio de matrimonio, baño e despacho.

A pesar desta orde implícita, os espazos dialogan uns cos outros marcados por unha unidade interior, unha materialidad amable que responde á serenidade perseguida polos propietarios, e un coidado traballo coa luz tanto natural como artificial. A vivenda no seu interior é practicamente bicromática, entre un branco intenso e o ton café da madeira e o pavimento, logrado ao empregar o número mínimo de materiais necesarios. E é que outra das procuras da nova vivenda era a simplicidade. E lograr esta limpeza de espazos partindo dunha estrutura existente tan contundente non é tarefa sinxela.

Pablo Muñoz Payá disolve esa ditadura entre colector e contido liberando o espazo, levando as pezas interiores a unha altura inferior á da cuberta. Esta xoga coas súas inclinacións nun plano continuo que se pliega seguindo a orde das tres franxas, sen verse limitado por elas. A cuberta será así inclinada no seu frontal da marquesiña, a dúas augas para a zona de día, e de dentes de serra para as dúas franxas de dormitorio e baños. Este xogo de cuberta consegue unha optimización da luz e un control bioclimático. O potente frontal do soportal, pechado por brisoleil en paneis móbiles, permite un control da incidencia solar, así como un control das visuais. A relación entre interior e exterior é constante pero controlada, así como ocorre co diálogo interior das pezas de usos.

“Podería arrastrarse en todas direccións sen obstáculo algún, tendo, con todo, como contrapartida, que esquecerse ao mesmo tempo, rapidamente e por completo, do seu pasado […]”.

Franz Kafka, en A Metamorfose

A casa de Eduardo, Laura e Enzo fala por si soa dun modo de habitar, pero tamén dun modo de intervir sen límites a pesar de partir de condicionantes e preexistencias, en busca da calidade arquitectónica e a sustentabilidade.

Obra: Reforma para Eduardo, Laura e Enzo
Objeto: Reforma de vivenda unifamiliar aislada
Tipo: Reforma integral
Localización: Petrer, Alicante, España
Superficie construida: 119m2 interiores + 19m2 porche
Ano: 2017
Arquitectos: Pablo Muñoz Payá Arquitectos (Pablo Muñoz Payá)
Deseño interior: Pablo Muñoz Payá (Pablo Myñoz Payá Arquitectos)
Equipo de Proxecto: Marina Giménez + Javier Alcázar + Nuria Casas
Fotografía obra: Pablo Muñoz Payá
Fotografía final: Milena Villalba
Asistencia en reportaxe e postproducción: Santiago Vicente | · memoses +
Redacción: Ana Asensio
Proveedores
Pavimentos: Porcelanosa
Revestimentos interiores: Placas lisas de cartón-xiz | Knauff
Revestimentos en baños: Venis
Iluminación: Mesitas | Flos
Carpintería exterior: Ventanas | Cortizo
Lamas exteriores: Sistema corredeiro de lamas | Saheco
Estores exteriores: Persax
Mecanismos: SimonDetail 82
Sanitarios: Roca
+ munozpaya.com

Arquivado en: arquitectura, obras, rehabilitación, vivienda unifamiliar

Tags: , , , , , , , , ,