Utopía ou interescalaridade | Miguel Ángel Díaz Camacho

Evolución histórica da canle do río Mississippi, fonte mapsontheweb.zoom-maps.com

En 1974 Mariano Bayón entrevista a un Alejandro da Sota apartado da Academia, á marxe xa da parafernalia cultural da arquitectura, un ambiente do que se aparta voluntariamente:

“escribirei algo nunha revista de constructores, para constructores” 1.

Sen dúbida, o interese de Sota polas cuestións disciplinares afástanlle dunha paisaxe teórica excitado polas publicacións en España dos textos de Aldo Rossi ou Robert Venturi e Denise Scott Brown a principios dos 702. O mundo da experimentación tecnolóxica, cuxa bandeira ondea sen ningunha dúbida durante toda a modernidade, daba paso ás atmosferas de especulación intelectual e o debate académico trasládase progresivamente da arquitectura á cidade, un ámbito do que Sota fala moi pouco: talvez non fose a súa escala.

A entrevista de Mariano Bayón transita cómodamente dentro das canles culturais propios do mestre galego: o seu recente encontro con Jean Prouvé, o seu interese polos catálogos comerciais ou as suxestións tecnolóxicas procedentes do mundo deportivo (desde a bota de esquiar á cápsula de montaña). Con todo, cara ao final da entrevista, Bayón aborda o tema espiñento da asimilación popular da arquitectura experimental:

“Apareceu sobre o tapete, case sen pretendelo, a pregunta que se facía públicamente Colin Rowe: ¿un arquitecto que apunta á experimentación continuada, pode participar do ideal dunha arquitectura destinada a ser popular e inteligible?3.

A cuestión non é sinxela, menos aínda en 1974, suscitando dous conceptos extraviados e na práctica excluíntes: experimentación e cidadanía4.

Máis aló da experimentación tecnolóxica ou as paisaxes teóricas aos que Sota prestaba aparentemente tan pouca atención5, hoxe a innovación ten máis que ver coa xestión de procesos, fluxos intangibles en maior ou menor medida xa sexan estes sociais, medioambientales, energéticos, económicos ou culturais. Falar hoxe de calquera experimentación tecnolóxica, por exemplo na fabricación digital ou na monitorización de prototipos, é falar tamén de cidadanía, territorio, enerxía, comunicación, recursos ou residuos6. ¿Pódese deixar de pensar a arquitectura en términos de escalas diferentes e desconectadas (o obxecto, o edificio, a cidade, o territorio, o planeta) e re-comezar a consideración de todas as escalas á vez? ¿Pódese establecer unha metodoloxía inter-escalar para o proxecto de arquitectura? Utopía ou interescalaridad.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doutor Arquitecto

Madrid. Setembro 2014. Autor de Parráfos de arquitectura. #arquiParrafos

Notas:

1 Alejandro de la Sota en “Conversa con Alejandro de la Sota dende o seu propio arresto domiciliario”, por Mariano Bayón, ARQUITECTURAS BIS nºI, maio 1974, páxs 25-27.

2 A primeira edición en España de (por exemplo) Complexdade e Contradicción na Arquitectura, Robert Venturi e Dennis Scott Brown, 1966, prodúcese en 1972, Barcelona, editorial Gustavo Gili.

3 Mariano Bayón, “Conversa con Alejandro de la Sota dende o seu propio arresto domiciliario”, ARQUITECTURAS BIS nºI, maio 1974, páxs. 25-27.

4 A desafección del Movemento Moderno polo proxecto urbano ou a historia da cidade foi tratada anos máis tarde por Aldo Rossi en “A Cidade Análoga”, Bienal de Venecia 1976, ou Colin Rowe en “Collage City”, MIT Press, Boston, 1984.

5 Transferencias que por certo ahondaron aínda máis se cabe na brecha entre arquitectura e sociedade. Ver “Transferencias” por Brijuni en Collage Conceptual, Recolectores Urbanos, Sevilla, 2014, págs. 69-72. Editado por ASA.

7 Ver Ecología e Industrialización. Blogue da Fundación Arquía.

Doctor en Arquitectura, Decano de la Facultad de Tecnología y Ciencia UCJC. Presidente de la Asociación Sostenibilidad y Arquitectura,  perteneciente al Consejo Superior de los Colegios de Arquitectos de España. Director de MADC Arquitectos, estudio profesional con premios en concursos nacionales e internacionales, en la actualidad desarrolla proyectos en España y Noruega. Escritor y crítico de arquitectura, es autor de los libros “Párrafos de Arquitectura. Core(oh)grafías” (2016) y “Arquitectura y Cambio Climático” (2018).

follow me

Arquivado en: artigos, Miguel Ángel Díaz Camacho

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,