Silla Thonet número 14 | Borja López Cotelo

A cadeira número 14 xurdiu da factoría de Michael Thonet en 1859. Non recibiu un nome, simplemente identificouse co número 14 atendendo a criterios prácticos. Este feito resume en gran medida a revolucionaria filosofía que Thonet introduciu na produción de mobiliario.

Michael (en el centro) y sus cinco hijos, con los que fundó en 1853 Gebrüder Thonet.
Michael (no centro) e os seus cinco fillos, cos que fundou en 1853 Gebrüder Thonet | Fonte: nunuevo-estilo.micasarevista.com

A mediados do século XIX os mobles fabricábanse de modo artesanal. Eran necesarios traballadores cualificados e pacientes para dar forma ao produto. Michael Thonet nacera en Boppard, Renania, e formouse como carpinteiro durante as primeiras décadas do século XIX. A partir de 1830 comezou a ensaiar distintas técnicas de dobrado de madeira cun obxectivo definido: eliminar os modelados e ensamblaxes artesanais, reducindo custos e tempo na execución do moble. O seu primeiro éxito comercial é a cadeira Boppard, producida por primeira vez en 1836.

A popularidade alcanzada grazas aos seus experimentos permitiulle acceder á corte vienesa na década seguinte como decorador do Palacio Liechtenstein, e obter unha patente para a súa técnica de dobrado da madeira. O proceso consistía en someter láminas de madeira impregnadas de cola á calor e a humidade do vapor, o que daba como resultado unha masa dúctil e resistente que aceptaba o moldeado ata alcanzar formas relativamente complexas. Unha vez arrefriada a peza, o molde era retirado. Finalmente, os distintos compoñentes eran ensamblados mediante parafusos ata obter o produto final. A definición deste novo proceso supuxo un enorme avance na fabricación de mobles, integrada así na lóxica da produción industrial.

Modelos de sillas de Thonet | Fuente: Bodoklecksel
Modelos de cadeiras de Thonet | Fonte: Bodoklecksel

En 1849, Michael Thonet fundou en Viena Gebrüder Thonet, empresa que un ano máis tarde comezou a fabricar a cadeira número 1. O importante volume de produción fixo necesario construír unha nova factoría só sete anos máis tarde. Esta vez, o lugar escollido foi a rexión de Moravia, na actual República Checa. Os seus frondosos bosques de haxas eran a materia prima máis adecuada para os mobles de madeira dobrada ao vapor de Thonet.

Tras dez anos de actividade, a fábrica de Moravia comezou a producir o prototipo de cadeira número 14. As súas liñas, a súa practicidad e o seu alcanzable prezo, derivado do proceso de fabricación, convertérona no produto máis vendido da empresa Thonet. E décadas despois, nun dos maiores éxitos comerciais da historia. Estímase que entre 1860 e 1930 comercializáronse 50 millóns de unidades.

Silla Thonet número 14 desmontada
Silla Thonet número 14 desmontada

A cadeira número 14 respondía os criterios ensaiados por Thonet nos modelos anteriores: estaba formada por seis pezas independentes de madeira curvada, o que permitía a súa produción en serie, un fácil almacenamento e un sinxelo transporte. As ensamblaxes resolvíanse con parafusos e porcas, acabando así coa necesidade de hábiles montadores propia dos mobles artesanais. O asento fabricouse en rafia para minimizar os problemas no caso de que algún líquido derramásese sobre el. A cadeira non era revolucionaria no seu deseño, senón na lóxica intrínseca do produto. Iso converteuna nunha icona.

Silla Thonet número 14 desmontada y embalada
Cadeira Thonet número 14 desmontada e embalada

Thonet anticipou en máis de cincuenta anos as técnicas industriais de produción de mobiliario que hoxe consideramos modernas. Inspirou os ensaios con madeira curvada dos grandes mestres nórdicos do século XX. As pezas de Aalto ou Jacobsen teñen como xerme as visionarias experiencias de Michael Thonet. A súa cadeira número 14 é o símbolo dunha nova maneira de entender o deseño de mobles, que acabou cun labor ata entón reservada a esmerados artesáns.

As cadeiras de Thonet ocupan hoxe os recintos do Parlamento checo, o Concello da Cidade Nova de Praga, o Castelo de Bratislava ou a residencia dos reis de Dinamarca. Con todo, a coñecida como cadeira Thonet é ante todo a máis popular nas cafeterías de todo o mundo.

Borja López Cotelo. Doutor arquitecto
A Coruña. Xullo 2014

Borja López Cotelo

Borja López Cotelo, arquitecto por la ETSAC desde 2007, y doctor por la UdC desde 2013.

follow me

Arquivado en: Borja López Cotelo, capturas, diseño

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,