Ser ou non ser, sobre o belo | Jorge Meijide

Ser ou no ser, sobre o belo

O ver implica, entre outras moitas cousas, a calidade da valoración e a comparación e, aínda que o acto de ver é bastante complexo e está cheo de significados, cando falamos de ver, no que á arquitectura refírese, unha parte dedicámola á súa asociación co belo. A beleza é inherente á arte da arquitectura, ou polo menos érao.

A beleza é un asunto tan serio como incómodo, polo menos para os que andamos nisto da arquitectura. Sentimos certa incomodidad ao pronunciarnos sobre ela ante profanos na materia, xentes ledas alleas ao noso; gústame ou non me gusta sentimos que son apreciaciones que habemos de deixar para outros, parécenos demasiado sinxelo recorrer ao simple gusto e aderezamos o noso xuízo con criterios aparentemente máis obxectivos, sesudos e complexos. Cando alguén nos pregunta si isto ou aquilo gústanos, fano case sempre apelando aos nosos coñecementos específicos esperando unha resposta clara e de peso que sexa, generalmente, un aval do seu gusto. Esa resposta, que para outros é tan sinxela, para nós é, como dicía, cando menos incómoda. O gusto é o cárcere da beleza, ou viceversa…

Desde que Vitruvio incluíse a venustas entre a tríada das virtudes e obrigacións da arquitectura, Firmitas, Utilitas e Venustas, (Firmeza, Utilidade e Beleza), no seu tratado De architectura hallá polo ano 15 a.c. e máis tarde as escolas de Beaux Arts confirmásena e ensinásena, pasaron moitas cousas.Da beleza ocúpase a estética, rama filosófica escurridiza como a que máis, e do gusto ocúpase cada un, así, directamente. E ambas son susceptibles de educación. Unha parece tan obxectiva como a verdade absoluta coa que todos comparamos as nosas aseveraciones, a outra é voluble e cambiante como “a donna” do aria de Rigoletto. Os valores da beleza-gusto cambian tan rápido como breves son os seus reinados, axiña que se asumen, cámbianse. O modelo sácase ao mercado, asúmese, véndese, e aprovéitase ata que se vulgariza pasando a canles de digestión máis rápidos ata que se acaban volvendo obsoletos e cámbianse por outros. O proceso é cíclico e entrar no é tan atractivo como banal. Os que levan tempo nisto sábeno. Nisto, como en case todo, a experiencia é un grado, e iso vén co tempo.

Algúns opinarán que o belo, ou o bonito, para abreviar, non é o que buscan, parécelles superficial ou non lles interesa, pero non nos enganemos, iso son complexos, o belo agrádanos a todos. A procura da harmonía das proporcións, da composición equilibrada, a resolución elegante dun proxecto e demais cousas inasibles pero perceptivas forman parte dos anhelos que están inherentes no noso traballo, consciente ou inconscientemente. Agora ben, recordemos que a procura do belo como obxectivo final deixa oca á obra de arquitectura e o que é peor, a condena a ter pronta data de caducidade.

Nunha conferencia titulada “This busssines of Architecture”[1] Lou Kahn pronunciaba as seguintes verbas:

“Na miña charla de hoxe, hai unha cousa que quero dicir canto antes. En certo sentido, cando digo que a arquitectura non ten necesariamente que ser bela, o que quero dicir é que a formulación para a resolución dun problema non empeza coa beleza, coa consideración do que pensamos é belo. A cousa empeza con moitas máis cuestións; e si o resultado é a beleza, bienvenida sexa; si o resultado é feo pero leva dentro os elementos da arquitectura, aínda ten esperanzas de chegar a ser tamén belo; mediante a súa aplicación ou mediante a selección, podería chegar a ser belo. Pero non se pode empezar con esa idea de “isto é belo, logo acéptoo; isto non é beleza e non o acepto; así que proxectarei todos os meus edificios pensando en Mies”(…).

Do belo pódese acabar dicindo con Bernhard que:

“Malia todo, non o comprendemos, entendémolo pero non o comprendemos..”[2]

jorge meijide . arquitecto

a coruña. setembr0 de 2012

Notas:

[1] This Bussines of Architecture. The Student Publication of the School of Architecture of Tulane University, 1953. Extraída del libro Louis I. Kahn. Escritos, Conferencias y Entrevistas. Colección Biblioteca de Arquitectura. El Croquis Editorial. 2003.

[2] El malogrado, Thomas Bernhard, Alfaguara, 2011 (1983).

Arquitecto por la ETSA de A Coruña desde 1991. Colabora en el estudio de Juan Navarro Baldeweg entre 1991 y 1992. Máster de proyectos integrados por la fundación camuñas, madrid 1992. A la vuelta A Coruña se incorpora al estudio de su padre, Carlos E. Meijide Calvo con el que trabaja hasta 2001. Desde 2004 hasta 2009 colabora con los arquitectos Patricia de Marichalar y Fernando Martínez. En el año 2009 forma, junto con Patricia de Marichalar meijidedemarichalar arquitectos.

Desde 2014 trabaja en solitario colaborando con estudios y arquitectos amigos. Es profesor de proyectos arquitectónicos en la Escuela Técnica superior de Arquitectura de A Coruña desde 1997; es tutor de proyecto fin de carrera y ha sido presidente del tribunal de PFC. Colabora con blogs y publicaciones de arquitectura.

follow me

Arquivado en: artigos, Jorge Meijide

Tags: , , , , ,