Secuencialidade | Marcelo Gardinetti


Il Redentore | Fotografía: Marcelo Gardinetti
Il Redentore | Fotografía: Marcelo Gardinetti

Unha condición destacada no deseño de Il Redentore é que alcanza a unidade de conxunto mediante unha hábil disposición de partes autónomas. Esta calidade que se manifesta no trazado da planta, na sucesión amalgamada de volumes e na composición estratificada de fachada, responde ao axustado equilibrio que alcanza Palladio na súa madurez proyectual. Cada parte ten unha raíz compositiva propia, subordinada a unha orde lonxitudinal que permite a consecución dun espazo homoxéneo.

A igrexa tivo a súa orixe nunha declaración do senado de Venecia, que propón a súa construción para venerar cun cortexo anual o fin dunha epidemia que matou a máis de 40.000 venecianos. O edificio debía harmonizar coa vista nesgada que ofrece o terreo á Piazza San Marco. Por esa razón pedíuselle a Palladio un proxecto de planta centralizada, -que foi descartado porque algúns membros da igrexa recusaban a orixe pagá da forma-, e outro en cruz latina, que foi o que finalmente aprobaron as autoridades. Aínda que responde a esta forma, o proxecto de Palladio enlaza unha planta rectangular cunha centralizada.

O primeiro tramo do edificio ocúpao unha nave rectangular, ampliada con tres capelas a cada lado. Non hai naves laterais, as capelas ábrense no muro mediante bóvedas de canón sobre o muro. Palladio rexeita a tradición medieval de soportes mediante columnas e aplica unha técnica da antigüidade romana ao soster a bóveda mediante muros moldeados. Unha serie rítmica de columnas corintias aplicadas sostén a cornixa continua que lle dá unidade ao espazo. Os basamentos das columnas teñen unha altura menor ao habitual para non entorpecer a vista e apoiar o carácter unitario da nave. Por encima, xanelas baixo bóvedas bañan de luz o espazo. Ao final do percorrido, unha columna situada a cada lado da abertura reconstrúe a forma rectangular da nave e acouta o paso ao seguinte espazo.

O segundo tramo ten as características dun espazo de planta circular aínda que se trata dunha estrutura triconque. É un cruceiro que soporta unha cúpula. Nese espazo sitúase a tribuna. A esquerda e dereita do eixo, o muro toma unha forma semicircular. O terceiro lado do triconque é un muro pantalla constituído por catro columnas que Palladio interpón para limitar o espazo do coro sen romper a unidade espacial do conxunto.

Il Redentore, Andrea Palladio
Il Redentore, Andrea Palladio

O terceiro tramo, virtualmente separado do espazo do templo, é máis modesto e goza de maior privacidade. Mantén o ancho da nave, pero é máis baixo. Os muros laterais únense no extremo en semicírculo mantendo a xerarquía axial do espazo.

Por fóra, a progresión de volumes consegue unha unidade morfológica indisoluble. As partes están modeladas plásticamente evitando todo contraste. O muro exterior de ladrillo está decorado con columnas aplicadas. Os contrafuertes elevados sobre o teito das capelas manteñen unha orde rítmica ata chegar á cúpula, que está secundada por dúas torres a cada lado para realzar o carácter unitario da composición.

A fachada é unha composición case pictórica de planos superpostos. O frontis principal esta aplicado contra un ático rectangular. Contén outro menor que enmarca a porta de acceso. Por detrás, un máis baixo e máis ancho segue o espazo das capelas. Nun plano por detrás e por baixo do ático, dous medios frontóns repiten a forma dos contrafuertes. Toda a fachada apóiase sobre un podio que se proxecta cara a fóra en todo o ancho da nave para desenvolver o espazo de transición.

Palladio concibe un edificio cunha inédita tensión dinámica. O criterio de secuencialidad que exhibe a disposición volumétrica, a espacialidad interior, a disposición da planta, o criterio de funcionalidade e a composición de fachada constitúen unha lección compositiva que destaca a arquitectura de Palladio do resto dos seus contemporáneos.

Il Redentore, Andrea Palladio
Il Redentore, Andrea Palladio

Marcelo Gardinetti . arquitecto
La Plata. Marzo 2018

Arquivado en: faro, Marcelo Gardinetti

Tags: , , , , , , , , , ,