O refuxio da luz | Miguel Ángel Díaz Camacho

5 (100%) 1 vote

El taller de Joan Miró en Mallorca en una de las páginas de 'El ojo de Miró', editado por La Fábrica.
O obradoiro de Joan Miró en Mallorca nunha das páxinas de ‘El ojo de Miró‘, editado por La Fábrica.

Contan que foi ao visitar o taller de Joan Miró en Cala Maior cando Aimé Maeght comprendeu, con verdadeira exactitude, o compoñente esencial para a súa futura Fundación en Saint Paul de Vence. Tras numerosos estudos e proxectos de arquitectos prestixiosos, Maeght descubriría unha luz homoxénea e vibrante no estudo do pintor, unha luz tan intensa e ao mesmo tempo tan agradable, que houbo de viaxar moi lonxe, sen importarlle, para atopar ao autor daquel prodixio, o creador dunha atmosfera que habería de repetir, se chegado o caso fose posible.

Aquel arquitecto, un español refuxiado entón en Estados Unidos, era Josep Lluís Sert.1

A visita ao taller prodúcese en 1960. Tras perder o matrimonio Maeght ao seu fillo de tan só once anos en 1953, o seu amigo o pintor e escultor Georges Braque, propón ao coleccionista unha aventura vital que dalgún modo habería de virar ao redor da fermosa propiedade dos Maeght preto de Niza: a construción dunha Fundación de Arte (museo, taller e residencia para artistas), algo insólito para a época2.

A parcela era en realidade unha paisaxe no alto, unha lomba agreste habitada tan só por un bosque mediterráneo con xenerosas vistas sobre o mar. Contan que Sert realizou maquetas a escala 1:1 para reproducir aquela luz que aínda resoaba na memoria de Aimé, unha luz próxima, case visible alén do horizonte da Costa Azul. Pódese case intuír a lixeireza dos armazones provisionais naquel lugar, o seu movemento pola parcela -durante un ano- buscando a súa mellor posición para as obras de Braque, Chagall ou o propio Miró.3

Na imaxe un conxunto de obxectos parece flotar no medio dunha luz espesa, unha constelación desvinculada do chan ante a sorprendente ausencia de sombras. No taller de Mirou a luz acepta por igual ao lenzo ou a butaca, a mesa ou o taburete, a botella ou a mecedora, convertidos aquí nunha sorte de ofrenda libre do carbón abxecto dos días (Caballero Bonald).

Talvez máis aló da atmosfera homoxénea que esixe o nobre oficio da pintura, máis aló mesmo da ilusoria percepción submarina e ingrávida deste estraño bodegón cuxo orde descoñecemos, talvez diciamos, este grupo humano irrepetible e atormentado buscase na luz o alento meteórico dun refuxio universal: o refuxio da luz.

Miguel Ángel Díaz Camacho. Doutor Arquitecto
Madrid. Febreiro 2016.
Autor de Parráfos de arquitectura#arquiParrafos

Notas:
1 Sert cultivara unha moi boa impresión en Francia tras a construción do Pavillón da República Española para a Exposición Internacional de París de 1937.

2 A casualidade quixo que na parcela existisen uns restos dunha capela dedicada a San Bernardo, precisamente o nome do seu fillo. A reconstrución desta capela serve a Braque como argumento balsámico, introducindo inmediatamente a continuación a idea da Fundación.

3 Neste sentido, Sert puido manter “longas conversacións” cos artistas. Ver Connaissance deas Arts, (Redacteur en chef, Philip Jodidio), Paris, Société Française de Promotion Artistique, 1998, páx. 15.

Arquivado en: artigos, Miguel Ángel Díaz Camacho

Tags: , , , , , , , , , , ,