Proxecto Fin de Carreira: Unha opinión | José Ramón Hernández Correa


Hai distintas formas de rematar unha carreira universitaria. Algunhas rematan cando se aproba a última materia pendente. ¿Algunhas? Deberían ser todas, ¿non? Pois non: Nalgún momento a alguén debeu de ocorrérselle que botar á buchaca o último aprobado non era suficiente. ¿Por que? Non o sei, pero o único motivo que se me ocorre é o do lucimento persoal, a celebración, a festa, a alegría, saír pola porta grande aclamado polos profesores, abrazarse aos catedráticos, saudar coa manita, acender a traca de fin de festa e pirar se. Se non é por iso, lle vexo ningún sentido.

Un aproba a súa última materia (que nin sequera ten por que ser do último curso; hai algunha materia-carracha que se leva colgando -non digo de onde- durante anos) e xa. Xa está. Xa debería estar. Pois non. É necesario facer unha festa para celebralo. De acordo: Como festa admítoo. Se é para facer unha festa paréceme ben; pero para outra cousa non.

Festa fin carreira

En moitas carreiras faise unha tese (que se adoita chamar “memoria” para distinguila da tese doutoral) e noutras (as técnicas) faise un proxecto.

É un proxecto co que un demostra que xa sabe. É o “mira, mamá, sen mans” do neno en bici ante a súa nai aterrorizada. É (debería ser) un paseo militar, un desfile, un pasacalle. (Con banda de música e todo).

Iso debería ser o noso PFC: Un miramamásinmanos, unha exhibición, unha festa, coas nosas nais (ou no seu caso os nosos titores do proxecto) aplaudindo e aclamando.

O alumno, nese momento transcendente, sorriría con lexítimo orgullo, saudaría os asistentes e sairía ao mundo exterior armado de valor e de confianza.

Fai unha pila de anos o PFC viña a ser iso: un trámite, unha xestión que se daba por aprobada de antemán, e cuxo único incentivo era obter algunha distinción: un sobresaínte, unha matrícula de honra… talvez o premio extraordinario… ¿Que non se conseguía? Ben, pois se conformaba un co seu aprobado ou o seu notable e se ía para a casa tan tranquilo co seu título de arquitecto (ou orde supletoria) baixo o brazo.

Pero ultimamente, polo que me din, o PFC é un verdadeiro trago, unha costa arriba moi dura, unha proba que ri ti das de Indiana Jones.

Eu sosteño que todo alumno que presente o PFC completo, con todo o que lle pediron, debe ser aprobado por definición e por imperativo legal.

O titor supervisa o proxecto, e se este está incompleto, ou algunha das súas partes foi feita con desidia ou con présa, entón debe esixirlle ao alumno que o complete. Pero unha vez que o fixo e o titor o dá por rematado e o presenta, ¿que máis se require? Nada en absoluto. Xa está, e só falta saber se o alumno sae da praza (dunha bendita vez) con ovación, volta á arena, orellas ou rabo.

Imos ver: Imaxinádevos a incrible historia do alumno que aprobou Proyectos I, Proxectos II, Proxectos III… (¿cantos hai agora?) e que recibe do Tribunal do PFC a dura crítica de que non resolveu claramente, coa xerarquía axeitada, o espazo de entrada (por exemplo). Entón como é que aprobou Proyectos I, Proxectos II, Proxectos III… (¿e os que sexan)?

Nese caso, eu creo que se o tribunal do PFC necesita suspender alguén para sentirse gonadalmente forte, ao único que debe suspender é ao titor, e expulsalo.

O alumno estivo durante meses a mostrarlle ao seu titor os esbozos do proxecto, recibindo as súas correccións e modificándoos. Se non estaba ben resolto o espazo de entrada o titor tivo meses para dicirllo.

Corrección a corrección os esbozos vanse perfeccionando, o proxecto vai determinándose. A conclusión é (debe ser) un traballo brillante. E se non é brillante, polo menos será aseado e digno.

Refírome, naturalmente, ao alumno que se toma o PFC en serio e llo curra. Porque se non é así, o titor o autorizará a presentalo.

Eu recordo o meu Proxecto Fin de Carreira, e foi unha festa só superada pola miña tese doutoral. Unha carreira na que sempre fora sufocado, acogotado, convertíase de pronto nun paseo, nunha exhibición. Do meu titor só recibín ánimos. Fíxome traballar duramente, pero todos sabiamos que era o último foguete da festa, a guinda da torta, e que todo ía acabar ben. Esa seguridade proporciona unha gran capacidade de traballo e unha elevada moral.

Despois de tanto traballo, ao final o proxecto está maduro. Se entón o tribunal di que é malo, a quen están a chamar inútil é ao titor que o arrolou e incubado. O titor debería ser despedido inmediatamente, e os seus alumnos indemnizados por perder un tempo precioso con el.

Por outra parte, no PFC ademais do deseño global do edificio resólvese unha parte da estrutura, das instalacións e dos detalles construtivos. (Case sempre son só partes. O PFC propón temas tan ambiciosos que darían traballo a un estudo con moitos empregados e colaboradores). Pois ben: Nunca hai ningún problema coa resolución da estrutura, a fontanaría, a calefacción, o aire acondicionado, os detalles construtivos, etc. Só os hai co deseño. Ai, maldito deseño.

¿Tireime aquí a ova de anos e agora véñenme vostedes con que “a ambivalencia racional do ámbito exhibe unha disposición veladamente relativa”? ¿De verdade? ¿É a min? ¿Están a falar comigo?

¿Que pasa, que despois de tantos anos se decatan agora de que somos demasiados arquitectos e queren poñer o tapón? ¿Agora? Mellor que o tivesen feito en primeiro. Agora é xa demasiado tarde e teño que saír de aquí,¿enténdenme?

O tribunal non debe ir ao PFC a lucirse. Ou se loce o alumno ou aquí non se loce ninguén. Déixense das súas estúpidas e indecentes opinións masturbatorias. (Chámoas masturbatorias porque son só pallas mentais, autoloanzas dos membros do tribunal: “Mirade que listo son; mirade como en cinco segundos desmonto todo este proxecto. Que máis dá que este alumno leve meses con el. É un torpe”).

Señores membros do tribunal de PFC: Esquezan por un momento os seus egos, os seus importancias, as súas obsesións, as súas pelexas internas e os seus afáns de protagonismo e de poder. Teñen ante vostedes uns traballos duns alumnos que superaron todas as trampas que se lles foron poñendo durante anos, que realizaron todo o que se esperaba deles. Déixenos en paz dunha vez. Déanlles as súas bendicións e deséxenlles sorte na súa vida profesional. Moita sorte.

Titores de PFC: Ánimo. Sodes os únicos que coñecedes ese proxecto que se está a cuestionar. Defendédeo ante o tribunal que o mirou con displicencia, con présa, con desgana. Pelexade polos vosos alumnos. Gañade a fe que puxeron en vós e sacádeos adiante. É a súa vida. Non son mercadoría, nin carnada, nin escravos, nin estúpido. Son persoas valentes e moi traballadoras, como demostra o feito de que chegasen ata aquí. Hai os moi brillantes e hai os moi tímidos e escuros. Atendede a estes últimos, por favor. Non pidades a todo o mundo que sexa xenial e explosivo. Só queren ser arquitectos, nada máis. Axudádeos a selo. Xa o merecen. Xa está ben.

Alumnos que estades a facer o PFC ou o ides empezar en breve: Moito ánimo. Ánimo e forza. É o voso último esforzo na escola. Xa case o tedes. Concentrádevos niso e gozade. É unha festa. A vosa gran festa final de carreira. E rematádeo: Hai que saír da escola canto antes. Non vos desanimedes porque vos digan que fóra non hai traballo. Dentro tampouco o hai, e polo menos fóra corre o aire.

José Ramón Hernández Correa · Doutor Arquitecto

Toledo · septembro 2013

José Ramón Hernández Correa

Nací en 1960. Arquitecto por la ETSAM, 1985. Doctor Arquitecto por la Universidad Politécnica, 1992. Soy, en el buen sentido de la palabra, bueno. Ahora estoy algo cansado, pero sigo atento y curioso.

follow me

Arquivado en: faro, José Ramón Hernández Correa

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,