Proxectar ca natureza | Guido Cimadomo

5 (100%) 1 vote

Tamburine Mountain, Queensland | Fotografía: Guido Cimadomo
Tamburine Mountain, Queensland | Fotografía: Guido Cimadomo

Cada vez atopo máis interese en mergullarme na natureza que en visitar os últimos exemplos de arquitectura de autor. Nunha recente viaxe a Australia un arquitecto europeo marabillábase de que non tivese pensado visitar a Ópera de Sydney. A pesar das distancias do continente australiano, parecía escandalizado no meu interese pola natureza, polos bosques da época do Holoceno ou por antepoñer a barreira coralina a unha obra mestra do século XX.

Estou plenamente convencido que na miña próxima visita ás antípodas, a obra de Utzon seguirá alí, mesmo con novos descubrimentos, como o tapiz de Le Corbusier para o vestíbulo, colocado só recentemente no lugar para o cal foi pensado,1 mentres que as forestas milenarias ou os arrecifes de coral reducíronse ou perderían parte do seu carácter único, por moitos esforzos que se realicen para o seu salvagarda.

Poucos se sorprenderán que un dos textos que marcaron a miña formación foi Xenius Loci, de Christian Norberg Schulz, pero o interese que os arquitectos dedican á natureza é recorrente. Citaría soamente a Careri e o colectivo Stalker, que recoñecen a práctica moi situacionista de vagar polas paisaxes periféricas das cidades, e o Manifesto da terceira paisaxe de Gilles Clément,1 ambos os máis centrados nos espazos marxinais, abandonados polas presións edificatorias contemporáneas, pero que do mesmo xeito que as paisaxes emblemáticas, ofrecen unha catarse reconciliadora co mundo no cal vivimos.

Creo firmemente que esta relación coa natureza fomenta unha mellor comprensión das necesidades proyectuales, axuda a entender os valores de permanencia e de cambio aos que fai referencia Pallasmaa,2 e a proxectar coa necesaria atención que esixen os valores naturais, culturais, sociais da contorna no cal nos situamos. O traballo de Alberto Campo Baeza e de RCR, só para citar algúns exemplos que estarán na memoria e imaxinario de calquera lector, profundan nesta aproximación.

Unha aproximación fenomenológica que non é exclusiva á arquitectura, nunha época dominada polas ferramentas virtuais e de fabricación dixital, e que nos permite volver respectar a terra e a paisaxe que son a orixe da nosa subsistencia, a pesar dos continuos intentos de fuxir das obrigacións ecoloxistas buscando solucións alternativas. 

Permitiría tamén entender a arquitectura como parte dun desenvolvemento global no cal a sustentabilidade ambiental, económica e social xoga un papel relevante fronte a moitos monumentos ao malgasto entendidos como obxectos mediáticos máis que como ferramentas de desenvolvemento realizados nas últimas décadas.

Guido Cimadomo, Doutor Arquitecto
Sevilla,Xullo 2018

Notas:

1 Gilles Clément, Manifesto da terceira paisaxe, Gustavo Gili mínima, Barcelona, 2007.

2 Juhani Pallasmaa, Os ollos da pel, Gustavo Gili, Barcelona, 2006.

Arquivado en: artigos,

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,