Piscina Municipal de Toro | vier arquitectos

O edificio parte da proposta presentada a un concurso público de anteproyectos con intervención de xurado, convocado en 2004 polo Concello de Touro, sendo inaugurado o mes de xaneiro de 2011. Conta coa singularidade de que os seus muros exteriores executáronse en terra apisonada (tapial), unha técnica tradicional, característica da zona, que quedara obsoleta moito tempo atrás. A través dunha meticulosa investigación, tratouse de recuperar e poñer ao día dita técnica nun edificio tipológica e constructivamente contemporáneo para propoñer unha solución sostenible interesante como alternativa aos materiais convencionais.

O edificio parte da proposta presentada a un concurso público de anteproyectos con intervención de xurado, convocado en 2004, polo Concello de Touro. A nosa proposta busca incorporar á cidade unha nova peza que, asumindo a imaxe representativa que debe transmitir o edificio en función do seu carácter público, sexa capaz de integrarse con dignidade e, na medida do posible, pasar a formar parte do extraordinario patrimonio arquitectónico da cidade. E iso, non en condicións de protagonismo excesivo, así a todo, asumindo con naturalidade as suxestións dunha contorna rica e cargado de historia.

Deste xeito, a piscina municipal quere ser un edificio austero que, sen renunciar á linguaxe que lle é propio á arquitectura do noso tempo, saiba dar continuidade expresiva ao legado patrimonial de Touro. A particularidade do deseño da piscina radica no especial protagonismo que adquire o uso da terra na súa construción, conformando a súa imaxe representativa. A escala e disposición do edificio, así como a textura dos muros e a súa cor, aínda que libres de elementos ornamentales, seguen pautas compositivas presentes na arquitectura monumental de Touro.

Ademais das lóxicas que presiden a elección do sistema de estrutura-cerramiento atendendo a aspectos de tradición, textura, cor, etc., entendemos que o tapial é un material altamente aconsejable en virtude das súas características técnicas – solidez, inercia, permeabilidad, textura –, de economía de material, facilidade de posta en obra e sostenibilidad medioambiental.

Conceptualmente, a piscina configúrase nunha envolvente de tapial de 60 centímetros de espesor que caracteriza o espazo interior e exterior e sobre a que emergen as cubertas dos volumes de vestuarios. O edificio apóiase nuns lindes existentes, que forman unha liña crebada na parte posterior do mesmo, e adáptase rigurosamente á parcela dispoñible, de forma sensiblemente alargada en dirección norte-sur e basicamente asimilable a dous trapezoides ligeramente desprazados e unidos polos seus testeros. Os requerimientos dimensionales para a ubicación do vaso de piscina – de dimensións 25 por 12,5 metros – son moi estritos e veñen definidos pola normativa autonómica que establece, así mesmo, un ancho mínimo para a praia que rodea o vaso. Nestas circunstancias non cabo outra posibilidade que situalo no maior deses dous trapezoides, o situado no extremo sur, dotándoo do maior volume para un correcto desafogo do espazo interior.

No volume norte sitúase a práctica totalidade do resto dos servizos inherentes e complementarios ao uso da piscina, e que, basicamente, consisten en aseos e vestuarios – masculinos e femininos –, áreas de instalacións, salas de gimnasia e musculación, zonas de tránsito e servizo, control e xestión e cafetería. Quíxose evidenciar a presenza ao exterior dos dous corpos que albergan os vestuarios asomando as súas cubertas – inclinadas a un auga – sobre o muro de cerramiento. Deste xeito, ditas cubertas, orientadas ao sur e cunha pendente idónea, utilízanse para dispoñer sobre elas os paneles solares que contribuirán ao aforro energético da instalación ao producir auga quente para a auga da piscina e as duchas.

O carácter pechado e severo que presenta o edificio ao exterior contrasta coa imaxe que aparece en canto traspásase o limiar. As diferentes zonas en que se divide o programa contan con iluminación e ventilación directa a través dunha serie de patios interiores que, ademais, permiten o control visual dos recintos, facéndoos transparentes ou opacos segundo conveña. Ademais, facilitan o apoio pasivo á regulación térmica, permitindo a ventilación natural desde zonas de sombra. O recinto maior, que contén o vaso de piscina, ha de contar cun control estrito das súas condicións higrotérmicas, polo que se reduce ao mínimo o intercambio con outras zonas e trátase como un volume autónomo con respecto ao resto do complexo.

Obra: Piscina municipal de Toro

Autores: Antonio Raya+Cristóbal Crespo+Santiago Sánchez+Enrique Antelo [vier arquitectos]

Emplazamento: Rúa Bustamante s/n, 49800, Toro. Zamora. España

Datas: Concurso, Septembro 2004. Proxecto, Decembro 2005. Construcción, Octubre 2006 – Decembro 2010.

Arquitectos de proxecto e directores de obra: VIER ARQUITECTOS SLP.

Colaboradores: Pablo Vilares Calvete, Cristina De Vera Juárez e Ruth Varela Rodríguez, arquitectos. José María Sastre Martín, aparejador.

Contratista: Valsan Construcciones y Contratas S.L. (ata marzo de 2009 – estructura formigón parcial). Ferrovial Agromán S.A. (dende septembro de 2009).

Superficie construida: 2.441,00 m2.

Fotografia: Héctor Santos-Díez | BISimages

+ www.vier.es

Premios

– 1er PREMIO Premio Internacional Piscina Barcelona 2011. Categoría Instalación deportiva recreativa. Salón Internacional de la Piscina 2011. Convocado por el Instituto de Tecnología de la Construcción de Cataluña (ITeC). Octubre 2011.

– 1er PREMIO I Premio de Edificación Sostenible de Castilla y León 2006. Consejerías de Fomento y Medio Ambiente de la Junta de Castilla y León y el Instituto de la Construcción de Castilla y León. Octubre 2006.

– 1er PREMIO. Concurso de ideas con intervención de jurado para la realización de la Piscina Municipal en Toro. Zamora. Convoca Ayuntamiento de Toro. Septiembre 2004.

Publicaciones

-DETAIL publication nº 2011.11, Massive Bauten. Zeitschurift für Arquitektur + Baudetail. Munich, Noviembre 2011. ISSN 0011-9571. B 2772.

Schwimmbad in Toro. 1250-1253.

– AD Architectural Digest. Die Schönsten Häuser Der Welt. Berlín, Junio 2011. ISSN 1433-1764.

“Irdene Kathedrale”. 54-58.

– ECOLOGIK 20. Architecture, ville, société, énergie. Paris, Abril – Mayo 2011. ISSN 1961-7267. ISBN 978-2-9523500-4-4

“De Terre & D’Eau” Piscine municipale couverte, Toro (Zamora), Castille-et-León. 120-129.

– Arquitectura de tapia. Fermín Font y Pere Hidalgo. Edita Colegio Oficial de Aparejadores y Aparejadores Técnicos de Castellón. Castellón, 2009. ISBN 978-84-613-3142-0.

Piscina cubierta climatizada municipal de Toro (Zamora). 158-159.

– CIC ARQUITECTURA Y CONSTRUCCIÓN 441. Madrid, España. Octubre 2007. ISSN 1576-1118.

Piscina climatizada en Toro (Zamora), Premio Edificación Sostenible. 64-69.

– ARTE Y CEMENTO 2051 / 7. Bilbao, España. 15 Abril 2007. ISSN 0212-8578.

Piscina cubierta en Toro, Zamora. 102-103.

– PISCINA XXI, Nº 204. Bilbao, España. Noviembre-Diciembre 2006.

Piscina cubierta en Toro, Zamora. 117.

veredes
veredes Administrator

Búsqueda para satisfacer el conocimiento de la actividad arquitectónica y tangentes que se generan. La idea es crear un espacio para divulgar los diversos proyectos en busca de nueva inspiración y de intercambio.

follow me

Arquivado en: arquitectura, equipamiento deportivo, obras

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,