Objet trouvé [01]: Arne Jacobsen e as columnas do Olimpeión de Atenas | Rodrigo Almonacid

Fragmento de apuntamento de viaxe realizada por Arne Jacobsen en Atenas, 1962

Arne Jacobsen foi un gran debuxante e aínda mellor acuarelista. Cando gozaba dunhas vacacións sempre acompañábano os seus lapis e pinceis. Gozaba con esta afección, que cultivaba dende a súa infancia. Sempre confesou que non era máis que iso, unha mera afección, que non tiña ningunha pretensión artística con aqueles debuxos ou acuarelas1. Tampouco recoñeceu que estivesen relacionados co seu traballo profesional como arquitecto. Pero esa osmose, aínda que fose involuntaria, dábase a miúdo. E máis, nunha persoa que vivía coa súa familia, traballaba como arquitecto, pintaba ao aire libre e cultivaba o seu xardín nun mesmo espazo: un sinxelo (e precioso) pegado ao norte de Copenhaguen, con vistas ao estreito mariño do Øresund.

Nunha das súas últimas viaxes ao Mediterráneo, Jacobsen fixo o seu propio tour por Grecia. Ademais dos lugares sagrados da cultura helena por todos coñecidos, visitou as ruínas do que foi o colosal templo de Zeus Olímpico de Atenas. A impoñente escala das escasas columnas que aínda están en pé é sobrecolledora, tanto ou máis que a dunha delas que permanece derrubada no lugar. Os seus tambores alíñanse coa desorde propia dun colapso sobre un terreo natural. A expresividade do apuntamento (imaxe do encabezamento deste post2) amosa a emotividade da visita, raras veces contemplado nos seus debuxos de viaxe.

A anécdota podería ter quedado aí, pero non. Eses tambores pétreos reapareceron metaforicamente poucos anos máis tarde na súa cidade natal, Copenhaguen, no que sería a súa obra póstuma: o Banco Nacional de Dinamarca3.

Interior do primeiro patio do Banco Nacional de Dinamarca recén inaugurado en 1971

Seguramente todos recordedes o gran vestíbulo dese edificio e, sobre todo, a súa escaleira suspendida do teito. Pero ao visitar o seu interior, un descobre un gran patio interior (refírome ao que puido ser construído antes da súa morte en 1971, pois hai dous) cuxo chan é unha estraña “paisaxe en ruínas”. Alí xacen, en filas desordenadas, unha sorte de pezas cilíndricas semienterradas, sobre as que crecen aleatoriamente especies vexetais rastreiras, coma se o tempo as levase cubrindo durante séculos cual ruína clásica esquecida. Fóra, sobre a beirarrúa, un par de réplicas de capiteis corintios repousan ao pé do monumental edificio, que sempre desconcertan o paseante, e que non fan senón recordarnos certo halo de perennidade aínda perseguida pola Arquitectura.

O quizais non. Quizais só sexa un esquecemento, un erro no “traslado” metafórico, no espazo-tempo) daquelas columnas gregas ata Copenhaguen. Desmembrada a columna clásica, hoxe só vemos os seus vestixios, e acaso non poidan ser xa outra cousa que un mero (e belo) objet trouvé.

Rodrigo Almonacid [r-arquitectura] · doutor arquitecto

valladolid. setembro 2013

Notas:

1 Entrevista concedida a Ninka (Anne Wolden-Raethinge) para o xornal Politiken, o 28 de febreiro de 1971. Traducida ao español baixo o título “As novas ideas son sempre criticadas” no Catálogo da exposición (HEATH, Ditte – ed): Arne Jacobsen. Ministerio de Obras Públicas e Transportes. Madrid, 1993, pp. 69-72.

2 Apunte tomado do libro: SOLAGUREN-BEASCOA, Félix: Arne Jacobsen. Dibujos 1958-1965. Fundación Caixa de Arquitectos, colección “Arquíthemas” nº10. Barcelona, 2002, p.155.

3 ALMONACID CANSECO, Rodrigo: Arne Jacobsen: el paisaje codificado. Tesis doutoral (inédita). Departamento de Teoría da Arquitectura e Proxectos Arquitectónicos da E.T.S. Arquitectura de Valladolid. Valladolid, 2013. (Dispoñible resumida en r-arquitectura)

(Teruel, 1974). Licenciado en Arquitectura (1999) con premio extraordinario y Doctor “cum laude” en Arquitectura por la Universidad de Valladolid (2013), compagina su actividad académica como profesor doctor de la E.T.S. de Arquitectura de Valladolid con la profesional al frente de su propio estudio [r-arquitectura]. Es autor de dos libros: Mies van der Rohe: el espacio de la ausencia (2006); y El paisaje codificado en la arquitectura de Arne Jacobsen (2016). Colaborador habitual en blogs de actualidad y crítica arquitectónica.

Proyecto edificios singulares y sostenibles en mi estudio [r-arquitectura] desde el año 2000 con la colaboración un equipo multidisciplinar de especialistas de acreditada experiencia profesional. [Especialidad: Sector Terciario].

Asesoro en el desarrollo de estrategias de comunicación 2.0 y marketing digital para actividades relacionadas con la Arquitectura: identidad digital corporativa, branding arquitectónico, community management, planifico y redacto contenidos para blogs/webs.

follow me

Arquivado en: artigos, Rodrigo Almonacid Canseco

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,